Giáo dục mầm non tạo nền tảng vững chắc cho tương lai

Năm học 2025 - 2026 ghi dấu nhiều chuyển biến tích cực của giáo dục mầm non trong bối cảnh toàn ngành triển khai nhiệm vụ sau hợp nhất tỉnh và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Vượt qua không ít khó khăn về địa bàn rộng, quy mô trường lớp lớn, sự chênh lệch điều kiện giữa các vùng và yêu cầu đổi mới ngày càng cao, ngành Giáo dục và Đào tạo đã từng bước củng cố nền tảng phát triển, nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ, đồng thời chuẩn bị những điều kiện quan trọng để triển khai Chương trình giáo dục mầm non mới.

Trường Mầm non Hội Hợp B, phường Vĩnh Yên nâng cao chất lượng, xây dựng môi trường giáo dục “lấy trẻ làm trung tâm”.

Lấy trẻ làm trung tâm

Giữa bối cảnh trẻ trong độ tuổi mầm non của tỉnh tăng mạnh lên hơn 300 nghìn trẻ, việc duy trì ổn định mạng lưới trường lớp và bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục cho mọi trẻ em là nhiệm vụ không đơn giản. Toàn tỉnh hiện có 708 trường mầm non với hơn 9.300 nhóm, lớp, trải rộng trên nhiều khu vực miền núi, trung du, đô thị và khu công nghiệp. Hệ thống giáo dục mầm non duy trì tỷ lệ huy động trẻ mẫu giáo đạt 97,9%; riêng trẻ 5 tuổi tiếp tục đạt 100%, tất cả đều được học hai buổi mỗi ngày và được tổ chức ăn bán trú. Đây là những con số phản ánh hiệu quả quản lý, thể hiện quyết tâm bảo đảm quyền được học tập, chăm sóc và phát triển toàn diện của trẻ em.

Đối với trẻ nhà trẻ, toàn tỉnh ghi nhận tín hiệu tích cực khi số trẻ đến trường tăng hơn 13 nghìn em so với năm học trước. Tỷ lệ huy động đạt trên 40%, cao hơn năm học trước và tạo nền tảng quan trọng để thực hiện mục tiêu phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3 đến 5 tuổi trong những năm tới.

Đằng sau những kết quả là sự chủ động trong quy hoạch mạng lưới trường lớp, phát triển các cơ sở ngoài công lập tại khu vực đô thị, khu công nghiệp và những nơi tập trung đông lao động. Hệ thống các cơ sở giáo dục độc lập tiếp tục được quản lý chặt chẽ, hoạt động đúng quy định, góp phần chia sẻ áp lực với hệ thống trường công lập và đáp ứng nhu cầu gửi trẻ ngày càng tăng của người dân. Bám sát quan điểm “lấy trẻ làm trung tâm”, nhiều cơ sở giáo dục mầm non trên địa bàn tỉnh đã chủ động đổi mới phương pháp tổ chức các hoạt động giáo dục, tạo môi trường học tập an toàn, thân thiện và khơi dậy tính tích cực của trẻ.

Tại Trường Mầm non Hùng Vương, phường Phú Thọ, cô giáo Lê Thị Bích Thủy - Hiệu trưởng nhà trường thông tin: Giáo viên không còn đóng vai trò truyền đạt kiến thức theo cách áp đặt mà trở thành người hướng dẫn, khuyến khích trẻ chủ động khám phá thông qua các hoạt động trải nghiệm. Các góc học tập được thiết kế mở, tận dụng nguyên vật liệu sẵn có để trẻ tự lựa chọn hoạt động theo sở thích. Nhiều hoạt động trải nghiệm gắn với cuộc sống hằng ngày như chăm sóc cây xanh, thực hành kỹ năng tự phục vụ được tổ chức thường xuyên. Nhờ đó, trẻ mạnh dạn hơn trong giao tiếp, phát triển tư duy, khả năng hợp tác và hình thành các kỹ năng cần thiết ngay từ những năm đầu đời.

Trường Mầm non Hội Hợp B, phường Vĩnh Yên lại tạo dấu ấn bằng việc xây dựng môi trường giáo dục xanh, an toàn và giàu tính trải nghiệm. Cô giáo Phùng Thị Hương - Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Nhà trường có 37 cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên với gần 500 học sinh. Phát huy hiệu quả không gian ngoài trời với các khu vui chơi đã giúp trẻ được học thông qua chơi, trải nghiệm và quan sát thực tế. Cùng với đẩy mạnh phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong chăm sóc, giáo dục trẻ, góp phần giúp trẻ được phát triển toàn diện.

Đưa chính sách vào cuộc sống

Một trong những điểm nhấn nổi bật của năm học 2025 - 2026 là công tác tham mưu xây dựng và tổ chức thực hiện các chính sách phát triển giáo dục mầm non. Bám sát chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước và chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, UBND tỉnh đã ban hành nhiều cơ chế hỗ trợ thiết thực đối với trẻ em, giáo viên và các cơ sở giáo dục mầm non. Đặc biệt, chính sách dành cho trẻ em là con công nhân tại các khu công nghiệp được nâng mức hỗ trợ cao hơn quy định của Trung ương trên 200 nghìn đồng mỗi trẻ, góp phần giảm gánh nặng chi phí cho người lao động, đồng thời khuyến khích trẻ đến trường đầy đủ. Các chính sách hỗ trợ ăn trưa, bán trú, đồ dùng học tập, tiền điện, nước và nhiều chế độ khác được triển khai đúng đối tượng, tạo điều kiện để hàng chục nghìn trẻ em được chăm sóc trong môi trường giáo dục an toàn và chất lượng hơn. Hệ thống chính sách đó không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ an sinh, mà còn góp phần thu hẹp khoảng cách tiếp cận giáo dục giữa các vùng miền, nhất là đối với trẻ em ở khu vực khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và con em công nhân lao động.

Song song với đó, ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh đã chủ động rà soát đội ngũ, cơ sở vật chất, học liệu và thiết bị dạy học; tổ chức các đợt tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn nhằm chuẩn bị các điều kiện cần thiết để triển khai Chương trình giáo dục mầm non mới theo lộ trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Không chạy theo thành tích hay những mô hình hình thức, giáo dục mầm non Phú Thọ tập trung vào những yếu tố cốt lõi của quá trình giáo dục. 100% cơ sở giáo dục mầm non thực hiện Chương trình giáo dục mầm non theo quan điểm “lấy trẻ làm trung tâm”. Các kế hoạch giáo dục được xây dựng linh hoạt, phù hợp với đặc điểm từng địa phương và nhu cầu phát triển của trẻ. Bên cạnh việc chăm sóc và giáo dục theo chương trình thống nhất, các nhà trường chú trọng giáo dục kỹ năng sống, phát triển thể chất, tăng cường hoạt động trải nghiệm, giáo dục dinh dưỡng, sức khỏe và hình thành những kỹ năng xã hội đầu tiên cho trẻ.

Một điểm sáng khác là việc tổ chức cho trẻ làm quen với tiếng Anh. Đến nay, 463 cơ sở giáo dục mầm non đã triển khai hoạt động này với gần 50 nghìn trẻ mẫu giáo tham gia. Đây là bước chuẩn bị quan trọng để từng bước thực hiện định hướng đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học theo lộ trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Song hành với đổi mới hoạt động giáo dục là sự quan tâm đặc biệt đến chất lượng nuôi dưỡng. Gần như toàn bộ trẻ được tổ chức ăn bán trú. Tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân, thấp còi và thừa cân tiếp tục giảm, phản ánh hiệu quả của việc phối hợp giữa chăm sóc dinh dưỡng, giáo dục sức khỏe và theo dõi sự phát triển toàn diện của trẻ. Đó là minh chứng cho quan điểm xuyên suốt của giáo dục mầm non hiện đại: Mỗi con trẻ không chỉ cần được học mà còn cần được phát triển hài hòa về thể chất, trí tuệ, cảm xúc và kỹ năng sống trong một môi trường an toàn, thân thiện và giàu tính trải nghiệm.

Hạnh Thúy