Khẩu lệnh trong giông bão

Tiếng còi báo động của Tiểu đoàn Bộ binh vang lên liên hồi, xé toạc màn mưa trắng xóa đang phủ kín những triền đồi nơi vùng biên. Khi ấy là 4 giờ chiều. Bầu trời nhanh chóng tối sầm, mây đen phủ kín như một tấm màn khổng lồ. Mưa đã trút xuống vùng đất này suốt ba ngày đêm không ngớt. Nước từ những đỉnh núi cao theo các khe suối dồn về sông Nậm La. Dòng sông vốn hiền hòa, trong xanh nay bỗng trở nên hung dữ, cuồn cuộn đỏ ngầu phù sa, sủi bọt trắng xóa, gầm réo, cuốn phăng những vạt hoa màu và những nhịp cầu tre mong manh bắc qua dòng nước.

Tại Sở chỉ huy Tiểu đoàn, Đại úy Lý Văn Biên - Đại đội trưởng Đại đội 2, đứng trước tấm bản đồ quân sự. Gương mặt anh vuông vức, sạm đen vì sương gió, đôi mắt lộ vẻ lo âu tột độ. Tiếng chuông điện thoại quân sự để bàn reo lên dồn dập. Từ đầu dây bên kia, cấp trên thông báo lẫn trong tiếng tạp âm của gió bão:

- Bản Mường Khoa bị cô lập hoàn toàn rồi! Lũ quét từ suối Muội tràn về, sạt lở đất đá đã lấp kín con đường độc đạo vào bản. Hiện có hơn 30 hộ dân, chủ yếu là người già và trẻ em, đang bị kẹt trong biển nước. Nhà cửa, tài sản của dân có nguy cơ bị cuốn trôi. Đồng chí chỉ huy bộ đội ứng cứu gấp! Đồng chí rõ chưa?

- Rõ.

Nhận lệnh, Đại đội trưởng Lý Văn Biên lập tức quay sang yêu cầu trực ban đại đội mời Chính trị viên đến hội ý. Chỉ ít phút sau, Chính trị viên Thành có mặt. Hai người chỉ huy trao đổi nhanh phương án. Chính trị viên Thành nhắc đến những chiến sĩ tinh nhuệ của đại đội. Họ đều là những chàng trai tuổi mười chín, đôi mươi, nước da bánh mật, bờ vai lực lưỡng, thân hình rắn chắc sau những tháng ngày rèn luyện.

Trong số đó có Hạ sĩ Vàng A Chứ, người con của núi rừng Mù Cang Chải, nổi tiếng với khả năng bơi, lặn tốt và sức khỏe dẻo dai.

Tập hợp đại đội xong, Đại đội trưởng Biên bước lên phía trước. Khẩu lệnh đanh thép của anh vang lên, át cả tiếng mưa xối xả và tiếng giông bão ngoài hiên:

- Các đồng chí!

Nhiệm vụ lần này là mệnh lệnh từ trái tim! Nhân dân bản Mường Khoa đang đứng trước tình thế đặc biệt nguy cấp. Nước lũ không chờ đợi ai, tính mạng và tài sản của đồng bào đang bị đe dọa từng giờ, từng phút. Chỉ một số ít ở lại doanh trại làm nhiệm vụ bảo đảm; toàn bộ lực lượng còn lại của đơn vị phải dồn sức, khẩn trương đến với Nhân dân. Toàn đại đội chấp hành nghiêm mệnh lệnh, giữ vững kỷ luật, hiệp đồng chặt chẽ, chủ động xử trí mọi tình huống. Trong mọi trường hợp, phải đặt an toàn tính mạng của Nhân dân lên trên hết, đồng thời bảo đảm an toàn tuyệt đối cho cán bộ, chiến sĩ. Tất cả rõ chưa?

- Rõ!

Mấy chục tiếng hô đồng thanh vang lên, át cả tiếng sấm.

Các chiến sĩ nhanh chóng kiểm tra lại trang bị cuốc, xẻng, dây thừng chuyên dụng, phao cứu sinh, đèn pin và những chiếc gùi đựng lương khô, thuốc men y tế. Tất cả hướng về phía bản Mường Khoa, nơi dòng lũ dữ đang gầm thét.

Con đường mòn dẫn vào bản Mường Khoa ngày thường vốn đã quanh co, nay trở thành hiểm họa. Đất đỏ nhão nhoét, trơn trượt; chỉ một bước hụt chân cũng có thể lao xuống vực sâu. Đất đá từ vách ta-luy dương thỉnh thoảng lại sạt xuống rào rào, kéo theo những thân cây gãy đổ nằm ngổn ngang.

Đại đội trưởng Lý Văn Biên đi đầu, tay cầm gậy tre dò đường, bùn ngập đến bắp chân. Đằng sau anh, các chiến sĩ gùi trên vai hàng chục cân nhu yếu phẩm bám chắc đường đi. Họ không còn khái niệm về thời gian, chỉ biết đôi chân phải bước thật nhanh, thật vững.

Đến khúc cua vắt qua suối Muội, cả đơn vị phải dừng lại. Con suối ngày thường rộng khoảng 5 m, nay nước dâng tràn, lòng suối mở rộng hơn 30 m, dòng chảy cuồn cuộn như một thác nước khổng lồ. Những thân cây đường kính cả mét bị dòng nước cuốn phăng, lao thẳng xuống hạ nguồn. Không còn cầu, không còn lối đi. Bản Mường Khoa nằm bên kia bờ suối, ẩn hiện trong màn sương mù và nước lũ, tiếng kêu cứu thất thanh của người dân thoảng qua trong gió bão, nghe xé lòng.

- Báo cáo Đại đội trưởng, nước chảy xiết quá, nếu bơi sang trực tiếp sẽ bị cuốn ngay! - Vàng A Chứ ghé sát tai Biên nói to để át tiếng nước chảy.

Đại đội trưởng nhìn dòng nước, chân mày cau lại. Anh quan sát một cây cổ thụ lớn còn đứng vững bên này bờ suối và một cột đá cao phía bờ bên kia. Một ý nghĩ táo bạo lóe lên trong đầu anh.

- Chứ! Cậu có dám nhận nhiệm vụ mở đường dây không? - Báo cáo, tôi làm được! - Chứ trả lời không một chút do dự, ánh mắt kiên định.

Hạ sĩ Vàng A Chứ cởi bớt trang phục, thắt chặt phao cứu sinh vào người. Một đầu dây thừng chuyên dụng được buộc chắc vào thắt lưng anh, đầu còn lại do các chiến sĩ trên bờ giữ chặt. Chứ hít một hơi thật sâu rồi lao xuống dòng nước đục ngầu.

Dòng nước hung dữ lập tức cuốn lấy thân hình Vàng A Chứ. Dưới dòng nước dữ, Chứ dồn toàn bộ sức lực, sải những cánh tay mạnh mẽ hướng về phía trước. Sau khoảng 15 phút giằng co với dòng nước, tay Chứ cuối cùng cũng bám được vào rễ một cây cổ thụ bên kia bờ. Sợi dây mồi đã được cố định.

Ở bờ bên này, Đại đội trưởng Lý Văn Biên lập tức ra lệnh:

- Toàn đội nắm chắc tay nhau, bám theo dây thừng, tiến sang!

Mấy chục người lính, tay nắm chặt tay, tạo thành một bức tường người vững chắc, từng bước một chống chọi với sức mạnh của dòng nước, vượt qua con suối dữ thành công. Họ đã vào được địa phận bản Mường Khoa.

Mường Khoa hiện ra trong cảnh tan hoang sau lũ. Nước ngập những thửa ruộng bậc thang, tràn vào lòng bản, có nơi dâng cao đến nửa nhà sàn. Các chiến sĩ nhanh chóng chia thành từng tổ nhỏ, tỏa đi các hướng theo danh sách các hộ dân cần di dời gấp. Tổ của Đại đội trưởng Biên và Hạ sĩ Chứ hướng thẳng về phía ngôi nhà sàn của già làng Cà Văn Bản. Đó là ngôi nhà sàn gỗ ba gian rộng lớn, nhưng giờ đây bốn cột chính phía trước đã bị dòng nước quét qua làm gãy một nửa, khiến toàn bộ ngôi nhà nghiêng hẳn sang một bên, chực chờ sập xuống bất cứ lúc nào.

- Già Bản ơi! Bộ đội đến rồi đây! - Biên dùng loa tay nói lớn.

Từ trên ô cửa sổ nhỏ trên gác mái, cụ Bản ló đầu ra, gương mặt già nua hằn rõ sự hoảng loạn. Cụ đang ôm chặt đứa cháu ngoại mới lên ba tuổi, xung quanh là người con dâu và hai đứa trẻ khác đang run rẩy vì lạnh và sợ hãi.- Bộ đội ơi, cứu với! Cửa chính bị gỗ trôi chèn khít, nhà sắp sập rồi! – Tiếng cụ Bản vọng ra, run bần bật.

Nước dưới chân nhà sàn đã dâng cao đến ngực người lớn, chảy xiết và xoáy tạo thành những hố nguy hiểm. Đại đội trưởng Biên quan sát nhanh, không thể dùng thang, cũng không thể phá cửa chính từ dưới lên vì kết cấu nhà đã quá yếu, một lực tác động mạnh có thể làm sập toàn bộ hệ thống cột đỡ.

- Chứ leo lên mái nhà từ phía sau, dỡ ngói bro-xi măng thả dây xuống! Tôi và ba đồng chí nữa sẽ giữ chân cột bên dưới! - Biên ra lệnh.

Chứ nhanh nhẹn bám vào một cành cây dổi lớn sát vách nhà, đu mình leo lên mái nhà sàn trơn trượt. Mưa trút xuống xối xả khiến anh mấy lần suýt trượt chân. Chứ dùng búa phá một mảng mái, tạo thành khoảng trống vừa đủ cho một người chui qua, rồi thả dây thừng xuống lòng nhà.

Bên dưới, Lý Văn Biên cùng ba chiến sĩ khác ngâm mình trong dòng nước lạnh ngắt, dùng vai và những thân gỗ lớn chống vào các cột nhà gãy, cố giữ cho ngôi nhà không nghiêng thêm.

Trên mái, Chứ thả mình xuống trong nhà. Anh bế đứa nhỏ nhất, dùng tấm chăn dạ buộc chặt em bé vào bụng rồi bám dây leo trở lên. Vừa lên tới mái, anh chuyền đứa bé cho một chiến sĩ đang đợi sẵn trên chạc cây mận để đưa xuống chiếc xuồng cao su vừa được kéo tới. Đứa trẻ thứ hai, rồi người con dâu lần lượt được đưa ra ngoài theo cách ấy.

Cuối cùng là cụ già Bản. Cụ Bản tuổi đã cao, khớp chân bị sưng tấy do thời tiết lạnh, không thể tự bám dây leo lên được. Chứ quyết định cõng cụ trên lưng.

- Già ôm chặt lấy cổ con, tin tưởng vào “Bộ đội Cụ Hồ”, già nhé! - Chứ thì thầm vào tai cụ.

Chứ gồng mình, đôi bàn tay rướm máu vì ma sát với dây thừng, từng chút một kéo cả thân mình và cụ già lên khỏi miệng lỗ hổng trên mái nhà.

Đúng lúc Chứ đưa được cụ Bản đến vị trí an toàn trên chạc cây, một tiếng “rắc... uỳnh” vang lên. Một đợt sóng lớn ập tới, cuốn theo khúc gỗ mục đâm mạnh vào cột chính. Ngôi nhà sàn của cụ Bản đổ sập, gỗ, ngói rào rào chìm xuống dòng nước lũ đỏ ngầu.

Biên và các chiến sĩ kịp thời buông tay, lặn sâu xuống nước để tránh các thanh đà gỗ lao trúng, rồi nhô đầu lên cách đó vài mét, thở dốc.

Cụ Bản nhìn ngôi nhà đã gắn bó với mình suốt cả cuộc đời biến mất trong dòng nước lũ, rồi nhìn những người lính ướt sũng, máu và nước mưa hòa trên gương mặt. Cụ bật khóc, ôm chặt lấy Vàng A Chứ nghẹn ngào:

- Bộ đội ơi, mạng sống của già và của các cháu đều được bộ đội cứu sống!

Khi những tia nắng đầu tiên của ngày mới xuyên qua màn mây mù, chiếu rọi xuống thung lũng Mường Khoa, mưa cũng đã dứt hẳn. Dòng suối Muội đã rút bớt nước, để lại một lớp bùn non dày đặc, bao phủ khắp các ngả đường trong bản.

Khu lán trại tạm thời trên đồi cao bắt đầu nhộn nhịp. Bộ đội đã dựng xong những gian lán bằng bạt dứa để người dân trú mưa, tránh nắng. Ở một góc sân, ba chiếc bếp Hoàng Cầm dã chiến của đơn vị đang đỏ lửa. Khói bếp nghi ngút mang theo mùi thơm của gạo nếp nương và thịt lợn bản.

Hạ sĩ Vàng A Chứ, với cánh tay băng bó bởi vết xước dài vẫn tươi cười chia từng bát cháo nóng hổi cho các cụ già và em nhỏ.

Ở phía dưới bản, Đại úy Lý Văn Biên cùng một tổ chiến sĩ bắt tay ngay vào công việc khắc phục hậu quả sau lũ. Các chiến sĩ giúp người dân nạo vét bùn đất, dọn dẹp cây đổ, sửa chữa những chuồng trại bị hư hỏng. Quần áo lấm lem bùn đất từ đầu đến chân, nhưng trên gương mặt những người lính vẫn rạng rỡ nụ cười.

Già làng Cà Văn Bản mang theo một ống tre đựng nước chè xanh còn nóng, màu vàng óng, đưa cho Đại úy Biên rồi nói:

- Bộ đội Biên uống ngụm nước cho ấm bụng. Đêm qua, nếu không có các chú, bản Mường Khoa đã mất nhiều người rồi. Bộ đội Quân khu 2 tốt quá, đúng là người một nhà của đồng bào mình rồi.

Biên đỡ lấy ống tre, uống một ngụm nước chè. Vị chát đắng ban đầu rồi đọng lại vị ngọt nơi đầu lưỡi khiến anh cảm nhận rõ hơn sự đậm đà trong tình cảm của người dân nơi đây. Anh nhìn ra xa, nơi những đứa trẻ bản Mường Khoa vừa ăn những nắm xôi bộ đội chia, vừa cười đùa khúc khích bên sườn đồi.

Thiên tai có thể cuốn trôi nhà cửa, tài sản của người dân, nhưng không thể cuốn trôi ý chí con người và tình quân dân sâu nặng trên mảnh đất biên cương này.

Tiếng loa phát thanh của bản lại vang lên, thông báo tình hình thời tiết đã chuyển biến tốt. Đại đội trưởng Lý Văn Biên thổi một hồi còi dài, tập hợp bộ đội, chào bà con rồi chỉ huy hành quân về đơn vị. Bóng những người lính trẻ khuất dần sau rặng cây rừng, hòa vào màu xanh đại ngàn của miền Tây Bắc, để lại sau lưng một bình minh yên bình và ấm áp lạ thường.

Đào Duy Tuấn