Kiểm lâm Kim Bôi - Khi “lá chắn xanh” dựa vào lòng dân

Dựa vào dân để bảo vệ rừng, coi rừng là tài sản vô giá của cộng đồng. Đó là kim chỉ nam giúp Hạt Kiểm lâm Kim Bôi thực hiện hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Những chuyến băng rừng, lội suối đến các khu dân cư xa xôi đã góp phần thắt chặt sự gắn bó với Nhân dân, tạo nên sức mạnh tổng hợp trong công tác phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR).

Cán bộ Hạt Kiểm lâm Kim Bôi chia sẻ phần mềm theo dõi diễn biến rừng, giúp lực lượng bảo vệ rừng ở cơ sở và người dân xóm Nước Ruộng, xã Hợp Kim dễ dàng tra cứu, kiểm tra, giám sát các khu vực có nguy cơ cháy cao.

Hạt Kiểm lâm Kim Bôi hiện quản lý địa bàn 5 xã: Mường Động, Nật Sơn, Kim Bôi, Hợp Kim, Dũng Tiến, với tổng diện tích tự nhiên hơn 55.000 ha. Trong đó, đất quy hoạch lâm nghiệp chiếm trên 62%, diện tích có rừng gần 30.000 ha. Đây là con số cho thấy áp lực và trách nhiệm nặng nề đối với lực lượng kiểm lâm.

Xác định công tác tuyên truyền là “chìa khóa” cốt lõi nên ngoài ban hành các văn bản, đơn vị tăng cường xuống cơ sở tuyên truyền, phổ biến để từng hộ dân nắm vững pháp luật lâm nghiệp, tích cực tham gia bảo vệ rừng.

Cùng đoàn công tác Hạt Kiểm lâm Kim Bôi đến xóm Nước Ruộng, xã Hợp Kim trong một ngày đầu mùa khô, chúng tôi ghi nhận sự chuyển biến rõ nét trong nhận thức của người dân. Đây là khu vực có địa hình đồi dốc, rừng trồng và rừng tự nhiên đan xen, tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng cao.

Tại khu đồi cao, buổi tuyên truyền được tổ chức ngay tại thực địa, tạo không khí gần gũi, sinh động. Thay vì sử dụng thuật ngữ chuyên môn, cán bộ kiểm lâm hướng dẫn trực tiếp cách nhận biết nguy cơ cháy rừng, quy định xử phạt vi phạm và kỹ thuật phát dọn thực bì, tạo đường băng cản lửa.

Ông Bùi Văn Niềm, Trưởng xóm Nước Ruộng chia sẻ: “Trước đây, bà con trồng rừng chủ yếu theo thói quen, ít chú ý đến khoảng cách hay cách làm đường băng cản lửa. Từ khi được cán bộ kiểm lâm hướng dẫn cách phát dọn đường băng để ngăn lửa lan khi có sự cố, hay kỹ thuật trồng rừng năng suất cao, bà con ai cũng phấn khởi. Giờ ai cũng hiểu giữ rừng là giữ sinh kế lâu dài của gia đình.”

Cán bộ Hạt Kiểm lâm Kim Bôi tuyên truyền, hướng dẫn người dân cách nhận biết các nguy cơ cháy rừng tại thực địa gần gũi, sinh động.

Trực tiếp lau những giọt mồ hôi sau khi thực hành kỹ thuật phát dọn, ông Bùi Văn Dị, hộ dân trồng rừng lâu năm tại xóm Nước Ruộng tâm sự: "Gia đình tôi sống nhờ rừng nên sợ nhất là cháy. Nghe các cán bộ phân tích về việc sử dụng lửa trong rừng vào mùa hanh khô mới thấy trước đây mình còn chủ quan. Nay được hướng dẫn cụ thể, chúng tôi biết cách phát dọn, tỉa cành đúng kỹ thuật, vừa giúp cây phát triển tốt, vừa giảm nguy cơ cháy rừng. Chúng tôi cam kết sẽ cùng nhau canh gác, không để một tấc rừng nào bị xâm hại."

Điểm nổi bật trong công tác bảo vệ rừng tại Kim Bôi là sự kết hợp hiệu quả giữa sức dân và ứng dụng công nghệ. Đồng chí Nguyễn Văn Thìn - Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Kim Bôi cho biết: "Đơn vị luôn duy trì lực lượng trực 24/24 giờ vào cao điểm mùa khô, bảo đảm sẵn sàng phương tiện, thiết bị để ứng phó khi có tình huống xảy ra."

Đặc biệt, Hạt đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số vào quản lý. Đơn vị đang vận hành hiệu quả 2 phần mềm chuyên dụng: Cảnh báo mất rừng và Cảnh báo cháy rừng. Bên cạnh đó, Hạt áp dụng phần mềm theo dõi diễn biến rừng để dễ dàng tra cứu, kiểm tra giám sát các vùng trọng điểm có nguy cơ cháy cao. Nhờ các dữ liệu số hóa này, lực lượng kiểm lâm có thể tập trung quân số chính xác vào những khu vực “nóng”, nâng cao hiệu quả giám sát diện tích rừng trên diện rộng một cách trực quan và kịp thời.

Sự chủ động này giúp đơn vị giảm thiểu tối đa các vụ vi phạm và điểm nóng phá rừng. Trong quý I/2026, trên địa bàn quản lý không xảy ra sự cố nghiêm trọng, rừng được bảo vệ an toàn.

Người dân xóm Nước Ruộng, xã Hợp Kim dọn thực bì đúng kỹ thuật.

Không dừng lại ở việc bảo vệ, Hạt Kiểm lâm Kim Bôi còn chú trọng định hướng phát triển kinh tế rừng. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh để người dân thay đổi tư duy từ canh tác truyền thống sang phát triển bền vững.

Hạt đã hướng dẫn người dân thực hiện chuyển đổi mùa vụ trồng rừng phù hợp với biến đổi khí hậu, nhằm giảm thiểu rủi ro thiên tai và tăng tỷ lệ cây sống. Đặc biệt, chủ trương chuyển hóa rừng từ gỗ nhỏ sang gỗ lớn đang được triển khai tích cực. Đây là giải pháp giúp nâng cao giá trị kinh tế, đồng thời tăng khả năng phòng hộ, giữ đất, giữ nước của rừng.

Cùng với đó, công tác quản lý các cơ sở chế biến, kinh doanh lâm sản và sản xuất giống được tăng cường. Đơn vị cũng kiên quyết ngăn chặn các hành vi phá rừng, khai thác và săn bắt trái phép.

Thời gian tới, Hạt Kiểm lâm Kim Bôi tiếp tục đặt mục tiêu nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ thông qua các lớp đào tạo tại chỗ; tăng cường ứng dụng công nghệ trong giám sát biến động rừng, kịp thời phát hiện các hành vi xâm hại tài nguyên rừng từ sớm, từ xa.

Rời xóm Nước Ruộng khi mặt trời đã đứng bóng, hình ảnh những cánh rừng xanh trải dài trên các triền đồi khiến chúng tôi thêm tin tưởng vào cách làm dựa vào dân của Hạt Kiểm lâm Kim Bôi. Khi người dân thực sự trở thành chủ thể bảo vệ rừng, “lá chắn xanh” sẽ ngày càng vững chắc, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái và phát triển kinh tế - xã hội địa phương bền vững.

Hồng Duyên