Nhân rộng các mô hình sinh kế hướng tới giảm nghèo bền vững

Nhân rộng các mô hình sinh kế hiệu quả được xác định là một trong những giải pháp then chốt giúp người dân thoát nghèo bền vững. Thực tiễn cho thấy, việc phát huy các mô hình đã thành công như chăn nuôi, trồng rừng, phát triển cây dược liệu, du lịch cộng đồng... gắn với tích hợp nguồn vốn, chính sách hỗ trợ kỹ thuật, liên kết chuỗi giá trị đã tạo ra sinh kế ổn định, phù hợp với điều kiện từng địa phương, nhất là khu vực miền núi. Đây chính là cách “trao cần câu” thay vì “cho con cá”, giúp người dân chủ động vươn lên trong phát triển kinh tế.

Nhờ nguồn vốn vay từ chương trình giảm nghèo, gia đình bà Ngô Thị Liên, xã Hoàng Cương mạnh dạn cải tạo vườn tạp, chuyển sang trồng rau an toàn, từng bước thoát nghèo bền vững.

Chỉ hơn 2 năm trước, bà Ngô Thị Liên, khu 2, xã Hoàng Cương chưa từng nghĩ mỗi năm gia đình có thể thu hàng trăm triệu đồng từ diện tích đất vườn và đất bãi. Trước đây, thu nhập chủ yếu dựa vào khoảng 6 sào đất canh tác, đời sống bấp bênh.

Sau khi được tiếp cận nguồn vốn vay từ chương trình giảm nghèo, gia đình bà tham gia Hợp tác xã (HTX) rau an toàn Hoàng Cương, được hướng dẫn kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm, từ đó thu nhập dần ổn định, vươn lên thoát nghèo.

Tham gia HTX, gia đình bà Liên đã cải tạo toàn bộ vườn tạp, loại bỏ cây trồng kém hiệu quả, chuyển sang sản xuất rau an toàn theo mùa vụ. Các loại rau được trồng đa dạng, từ rau ăn lá như cải, rau muống, mồng tơi, rau dền đến các loại củ, quả như đỗ, dưa chuột, su hào, cà chua...

Sản phẩm sau thu hoạch được HTX bao tiêu toàn bộ, tạo điều kiện để gia đình yên tâm đầu tư thâm canh theo tiêu chuẩn VietGAP, từng bước nâng cao giá trị sản xuất và ổn định thu nhập.

Không chỉ ở lĩnh vực trồng trọt, các mô hình chăn nuôi liên kết theo chuỗi giá trị cũng mang lại hiệu quả rõ nét. Tại xã Xuân Lũng, mô hình nuôi gà thịt lông màu theo tiêu chuẩn VietGAHP do Trung tâm Khuyến nông tỉnh triển khai với 7 hộ tham gia, quy mô 1.000 con/hộ đã phát huy hiệu quả tích cực.

Nhờ được hỗ trợ kỹ thuật chăm sóc, phòng, chống dịch bệnh bài bản, tỷ lệ gà sống đạt gần 98%, sản phẩm được chứng nhận VietGAP. Sau khi trừ chi phí, mỗi hộ thu lãi từ 90-100 triệu đồng/năm, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống.

Mô hình nuôi gà thịt lông màu ở xã Xuân Lũng theo chương trình sinh kế giảm nghèo mang lại hiệu quả cao.

Chương trình phát triển các mô hình sinh kế do Trung tâm Khuyến nông tỉnh triển khai nằm trong Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025.

Đây là chương trình có ý nghĩa quan trọng, tập trung hỗ trợ hộ nghèo, cận nghèo, hộ mới thoát nghèo dưới 36 tháng, với mục tiêu tạo việc làm ngay từ chính nghề nông, giúp người dân tự chủ phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập.

Từ nguồn vốn của chương trình, kết hợp lồng ghép với các nguồn lực khác, trong năm qua, Trung tâm Khuyến nông tỉnh đã xây dựng 25 mô hình phát triển sinh kế, ứng dụng chuyển đổi số, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật.

Qua đó, hỗ trợ người dân thay đổi tập quán canh tác, phát triển sản xuất theo hướng hàng hóa, xây dựng sản phẩm OCOP gắn với chương trình xây dựng nông thôn mới.

Các mô hình khuyến nông không chỉ tạo sinh kế bền vững cho các hộ nghèo, cận nghèo, hộ mới thoát nghèo mà còn góp phần thúc đẩy phát triển chăn nuôi, trồng trọt quy mô hộ gia đình, nâng cao thu nhập và tạo động lực phát triển kinh tế địa phương.

Đồng chí Nguyễn Văn Tiến - Phó giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh cho biết: Những năm qua, mô hình sinh kế giảm nghèo đã phát huy được hiệu quả cao, giúp nhiều hộ thoát nghèo và thoát nghèo bền vững.

Để có thể phát huy được hiệu quả cao hơn nữa, thời gian tới, Trung tâm Khuyến nông tỉnh sẽ tiếp tục nghiên cứu, đa dạng hóa các hình thức hỗ trợ theo hướng phù hợp với từng nhóm đối tượng, từng vùng miền; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ 4.0 trong sản xuất, kết nối thị trường, xây dựng thương hiệu sản phẩm.

Đồng thời, tập trung nhân rộng các mô hình hiệu quả, dễ áp dụng, có tính lan tỏa cao; ưu tiên các mô hình đã được kiểm chứng, phù hợp với điều kiện thực tế và tập quán sản xuất của người dân.

Giai đoạn 2026-2030, tỉnh Phú Thọ tiếp tục đẩy mạnh triển khai các dự án hỗ trợ phát triển sản xuất, đa dạng hóa sinh kế và nhân rộng mô hình giảm nghèo.

Cùng với đó, mở rộng các ngành nghề dịch vụ, du lịch, kinh doanh nhỏ và khởi nghiệp sáng tạo, ưu tiên các mô hình có tính lan tỏa cao, khả năng nhân rộng và bền vững, nhằm tối ưu hóa hiệu quả nguồn vốn, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống người dân.

Quân Lâm