Kinh tế tập thể đón cơ hội, tạo sức bật

Việc hợp nhất 3 tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hòa Bình thành tỉnh Phú Thọ mới đã giúp mở rộng đáng kể quy mô thị trường và không gian phát triển của khu vực kinh tế tập thể (KTTT). Số lượng hợp tác xã (HTX) tăng lên, cơ cấu sản phẩm đa dạng hơn, tạo nền tảng quan trọng để khu vực KTTT nâng cao chất lượng, mở rộng thị trường tiêu thụ và nắm bắt những cơ hội phát triển mới.

Sản phẩm bưởi Diễn của Hợp tác xã nông nghiệp Đại Đồng (xã Yên Trị) được dán tem truy xuất nguồn gốc theo đúng tiêu chuẩn, phục vụ xuất khẩu.

Sau sáp nhập, Phú Thọ có nhiều vùng nguyên liệu phong phú, giàu tiềm năng cho phát triển các sản phẩm đặc sản, gắn với bản sắc văn hóa. Đây là điều kiện thuận lợi để các HTX tổ chức sản xuất theo hướng tập trung, nâng quy mô và hình thành các chuỗi giá trị liên vùng bền vững, tạo nền tảng cho phát triển KTTT hiệu quả. Nhờ hoạt động ngày càng hiệu quả của HTX, nhiều sản phẩm địa phương được hoàn thiện quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng và cải thiện bao bì, mẫu mã. Qua đó, các chuỗi giá trị được củng cố, du lịch cộng đồng gắn với sản phẩm OCOP có thêm điều kiện phát triển.

Tính đến hết tháng 9/2025, toàn tỉnh có 1.425 tổ hợp tác, tạo việc làm cho gần 7.400 lao động thường xuyên; có gần 1.700 HTX đang hoạt động. Doanh thu bình quân 9 tháng năm 2025 ước đạt 2,14 tỷ đồng/HTX. Hoạt động của các HTX tạo việc làm ổn định cho hơn 73.300 lao động, thu nhập bình quân đạt gần 5,2 triệu đồng/người/tháng. Các HTX trên địa bàn tỉnh phát triển khá toàn diện trên nhiều lĩnh vực, trong đó, nông - lâm nghiệp giữ vai trò chủ lực, hoạt động chủ yếu trong các ngành dịch vụ thủy lợi, cung ứng vật tư, sản xuất và chế biến, tiêu thụ nông sản, chăn nuôi, thủy sản... Cùng với đó, các HTX công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, vận tải và quỹ tín dụng nhân dân tiếp tục phát huy hiệu quả, tạo việc làm, tăng thu nhập, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn bền vững.

HTX Sản xuất thủ công mỹ nghệ từ tre, nứa Đỗ Xuyên (xã Liên Minh) chuyên sản xuất các sản phẩm từ tre, nứa như: Đĩa, bát, bình hoa, khay, gương, mâm nứa dồn sơn mài. HTX có bộ sản phẩm khay, bình, mâm thủ công mỹ nghệ... được công nhận OCOP 4 sao cấp tỉnh. Doanh thu bình quân của HTX đạt 8 - 9 tỷ đồng/năm. Bà Nguyễn Thị Hoa - Giám đốc HTX cho biết: “Sản phẩm của HTX tiêu thụ trong nước và xuất khẩu sang Nhật Bản, Mỹ, một số nước châu Âu. Nhờ áp dụng máy móc, thiết bị hiện đại trong sản xuất và mở rộng kênh tiêu thụ, HTX có nhiều cơ hội xúc tiến thương mại, tham gia hội nghị kết nối cung cầu, hội chợ và mở rộng thị trường trong nước cũng như nước ngoài”.

Hợp tác xã Sản xuất thủ công mỹ nghệ từ tre, nứa Đỗ Xuyên (xã Liên Minh) đa dạng sản phẩm, phục vụ thị trường trong và ngoài nước.

Điểm nhấn quan trọng của hoạt động KTTT thời gian qua là sự thay đổi trong cách tổ chức sản xuất, bước đầu hình thành và phát triển liên kết giữa các HTX với HTX, HTX với doanh nghiệp và người tiêu dùng. Các HTX đã chú trọng vệ sinh an toàn thực phẩm, nhãn mác hàng hóa và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, nâng cao giá trị, thương hiệu sản phẩm chủ lực địa phương. Nhiều mô hình điển hình như các HTX trong lĩnh vực sản xuất chế biến chè; HTX sản xuất kinh doanh bưởi, cam, rau an toàn, nấm; HTX chế biến sản phẩm truyền thống (thịt chua, tương, mì gạo, dược liệu...).

Chương trình OCOP thời gian qua cũng tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, khuyến khích các HTX tham gia nâng cấp, hoàn thiện sản phẩm theo nhu cầu thị trường. Toàn tỉnh có gần 200 HTX, tổ hợp tác có sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên, chiếm gần 50% tổ chức kinh tế tham gia vào chương trình OCOP. Đặc biệt, khoảng 70 HTX, tổ hợp tác đã tổ chức sản xuất sản phẩm OCOP theo chuỗi giá trị, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường. Thông qua chương trình OCOP, nhiều sản phẩm được nâng tầm giá trị, đủ điều kiện vào các siêu thị, hệ thống phân phối hiện đại; giá trị hàng hóa sản phẩm tăng từ 15 - 20%.

HTX Mì gạo Hùng Lô (phường Vân Phú) có sản phẩm đạt OCOP 5 sao, hiện tiếp tục đầu tư đổi mới công nghệ ở một số công đoạn và đẩy mạnh xúc tiến thương mại. Ông Cao Đăng Duy - Giám đốc HTX cho biết: “Giữa rất nhiều dòng sản phẩm trên thị trường, muốn định vị được chỗ đứng, chúng tôi phải chứng minh bằng chất lượng và kiên trì gây dựng thương hiệu. HTX tập trung hoàn thiện quy trình sản xuất, cải tiến bao bì, nhãn mác, tích cực tham gia hội chợ và các gian hàng giới thiệu sản phẩm, đưa sản phẩm vào các kênh phân phối hiện đại. Qua đó, góp phần thúc đẩy phát triển KTTT địa phương, tăng thu nhập và tạo việc làm cho thành viên”.

Để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, khu vực KTTT cần tập trung nâng cao năng lực quản trị, tăng cường liên kết theo chuỗi và ứng dụng tiến bộ công nghệ vào sản xuất. Trong bối cảnh chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và hội nhập sâu rộng, các HTX cần định hướng phát triển theo hướng hiện đại, ứng dụng công nghệ cao và xây dựng thương hiệu sản phẩm. Khi lợi thế về thị trường, khả năng kết nối và các chính sách hỗ trợ được khai thác hiệu quả, khu vực KTTT có thêm điều kiện để bứt phát, khẳng định rõ vai trò trong phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Nguyễn Huế