Lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa

Sáng 3/3 (tức ngày 15 tháng Giêng năm Bính Ngọ), phường Việt Trì tổ chức Lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa. Đây là di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc trên quê hương Đất Tổ, mang tính đặc trưng, tiêu biểu, khởi thủy của nghề trồng lúa nước Việt Nam gắn liền với thời đại Hùng Vương.

Tới dự có đồng chí Phùng Thị Kim Nga - Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Sở Dân tộc và Tôn giáo; Văn phòng UBND tỉnh cùng đông đảo Nhân dân các địa phương.

Lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa được tái hiện đã góp phần gìn giữ và phát huy giá trị di sản “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương”.

Theo truyền thuyết, tại đồng Lú, phường Minh Nông (cũ) là nơi Vua Hùng đã dạy dân cấy lúa, là người khai sáng ra cách làm ruộng lúa nước của dòng giống con Lạc, cháu Hồng. Vì vậy, Vua được tôn là Thần Nông, hàng năm có tục cầu Thần Nông và thực hành lại tích Vua Hùng dạy dân cấy lúa.

Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phùng Thị Kim Nga dâng hương, hoa, lễ vật tại phần lễ.

Lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa gồm phần lễ và phần hội. Mở đầu phần lễ, đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phùng Thị Kim Nga cùng các đại biểu; đại diện 7 khu dân cư, 2 HTX nông nghiệp và khối giáo dục trên địa bàn phường Việt Trì dâng các mâm lễ vật truyền thống như bánh chưng, bánh dày, gạo, thóc... cúng Thần Nông, cầu mong Ngài phù hộ cho mưa thuận gió hoà, mùa màng tươi tốt, dân khang vật thịnh.

Lãnh đạo phường Việt Trì nổi trống, chiêng khai hội.

Sau nghi thức từ cáo yết, cúng Thần Nông đến hoạt động tế lễ. Chủ tế đồng chủ điền là một cụ cao niên, thạo nghề nông nghiệp, gia đình phong quang, song toàn, hoà thuận. Qua đó nhằm gửi gắm ước vọng những điều tốt đẹp của ông chủ điền sẽ hoá thân vào cây lúa, truyền sinh lực cho cây lúa sinh sôi nảy nở. Lễ tế được thực hiện theo đúng nghi thức truyền thống, tri ân công đức Vua Hùng.

Phần lễ được tổ chức trang trọng với các nghi thức thể hiện lòng biết ơn các Vua Hùng đã có công khai sáng ra nghề trồng lúa nước.

Điểm nhấn của lễ hội là diễn xướng dân gian, diễn lại cảnh Vua Hùng dạy dân cấy lúa. Sau khi làm lễ nhập vía Vua Hùng tại Đàn Tịch Điền, Vua cùng đội tháp tùng là 18 trai làng và 18 thành viên trong đội cấy di chuyển ra ruộng làm Lễ xuống đồng. Nhà Vua đi trước thị phạm, đội cấy thực hành.

Phần hội là màn thi cấy giữa hai đội trong không khí tưng bừng, náo nhiệt. Những nghi thức diễn xướng dân gian không chỉ nói lên nguồn gốc của nghề trồng lúa nước mà còn thể hiện ước vọng về sự sinh sôi của con người và vạn vật, mong muốn người người thạo việc, mùa màng bội thu.

Nghi thức Vua Hùng dạy dân cấy lúa được tổ chức trang trọng hằng năm với 2 đội thi. Đội giành giải Nhất sẽ được Vua Hùng trao thưởng nhằm khích lệ người dân tích cực lưu giữ nghề trồng lúa nước.

Lễ hội Vua Hùng dạy dân cấy lúa được tái hiện đã góp phần gìn giữ và phát huy giá trị văn hoá lịch sử, nhất là di sản “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương”; qua đó bồi đắp thêm tình đoàn kết con Lạc, cháu Hồng trên quê hương Đất Tổ - cội nguồn dân tộc Việt Nam.

Lê Hoàng