“Luồng gió mới” từ chuyển đổi số ở Hy Cương

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, xã Hy Cương đã chủ động triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, phù hợp thực tiễn. Với quyết tâm chính trị cao cùng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, chuyển đổi số ở Hy Cương đang từng bước đi vào chiều sâu, tạo chuyển biến rõ nét trong cải cách hành chính, phát triển kinh tế số và nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân. Từ vùng quê dưới chân núi Hùng, một diện mạo mới đang dần hình thành trong hành trình xây dựng chính quyền số, xã hội số và công dân số.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Hy Cương trao đổi nghiệp vụ chuyển đổi số.

Từ nghị quyết đến hành động

Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công của UBND xã, hình ảnh người dân xếp hàng dài chờ làm thủ tục hay cầm theo nhiều loại giấy tờ photocopy dần trở nên hiếm gặp. Thay vào đó là những bảng mã QR tra cứu thủ tục hành chính được đặt ngay ngắn tại khu vực tiếp đón. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, người dân có thể quét mã, tra cứu thông tin và thực hiện nhiều thủ tục trực tuyến ngay trên Cổng dịch vụ công quốc gia. Bà Trần Thị Hằng ở khu 8 chia sẻ: “Trước đây đi làm giấy tờ phải đi lại nhiều lần, giờ chỉ cần đăng ký trực tuyến, có kết quả là điện thoại báo ngay, thuận tiện hơn rất nhiều”.

Để có được kết quả đó, Hy Cương đã đầu tư đồng bộ hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ hoạt động điều hành. Đến nay, 100% cán bộ, công chức xã sử dụng chữ ký số và xử lý hồ sơ trên môi trường mạng; nhiều lĩnh vực như hộ tịch, địa chính được số hóa dữ liệu, góp phần giảm thời gian giải quyết thủ tục và nâng cao tính minh bạch trong quản lý. Song song với đầu tư hạ tầng, công tác tuyên truyền được triển khai sâu rộng bằng nhiều hình thức linh hoạt. Nội dung về chuyển đổi số được lồng ghép trong các hội nghị quán triệt, sinh hoạt chi bộ, họp đoàn thể; đồng thời đẩy mạnh trên hệ thống truyền thanh cơ sở, cổng thông tin điện tử và các nền tảng mạng xã hội như Zalo, Facebook. Qua đó, nhận thức của cán bộ, đảng viên và Nhân dân về vai trò của chuyển đổi số từng bước được nâng lên.

UBND xã cũng ban hành Kế hoạch về tuyên truyền thúc đẩy chuyển đổi số liên thông, đồng bộ, đáp ứng yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy. Hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2025, xã tổ chức hội nghị với chủ đề “Thúc đẩy chuyển đổi số đồng bộ, nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền, phục vụ Nhân dân”, đồng thời phát động phong trào “Bình dân học vụ số” với sự tham gia của gần 300 cán bộ, công chức, đoàn viên, hội viên và người dân trên địa bàn. Những con số bước đầu cho thấy hiệu quả rõ nét của quá trình chuyển đổi số ở Hy Cương. Tính đến hết quý I, xã đã tiếp nhận gần 6.000 hồ sơ hành chính, trong đó phần lớn được thực hiện trực tuyến; tỷ lệ giải quyết hồ sơ đạt trên 97%. Các nhiệm vụ triển khai theo Nghị quyết số 57 của Đảng ủy, HĐND, UBND và MTTQ xã đều hoàn thành đạt 100% theo kế hoạch đề ra.

Kinh tế số và du lịch thông minh

Là địa phương có Khu di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Đền Hùng, Hy Cương xác định chuyển đổi số không chỉ phục vụ cải cách hành chính mà trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế, du lịch và xây dựng nông thôn mới bền vững.

Tại nhiều điểm di tích trên địa bàn, các mã QR giới thiệu thông tin đã được lắp đặt, giúp người dân, du khách dễ dàng tra cứu lịch sử, giá trị văn hóa của từng địa điểm chỉ bằng điện thoại thông minh. Không cần đến tờ rơi hay hướng dẫn thủ công như trước, chỉ một thao tác quét mã, những câu chuyện về vùng đất cội nguồn đã hiện lên sinh động, thuận tiện và hiện đại hơn.

Cùng với phát triển du lịch thông minh, nhiều sản phẩm OCOP, nông sản địa phương cũng bắt đầu bước lên không gian mạng. Nếu trước đây, việc tiêu thụ sản phẩm chủ yếu phụ thuộc vào khách quen hoặc bán trực tiếp tại các phiên chợ, thì nay nhiều hộ dân đã biết sử dụng Facebook, Zalo để quảng bá, giới thiệu sản phẩm. Sự thay đổi ấy đang hình thành lớp “nông dân số” ở Hy Cương - những người không chỉ thành thạo việc đồng áng mà còn biết livestream bán hàng, chụp ảnh sản phẩm, đăng bài quảng bá trên mạng xã hội. Công nghệ số vì thế đã mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho người dân nông thôn.

Nhằm tạo nền tảng phát triển lâu dài, xã Hy Cương đã tham mưu, đề xuất Sở Khoa học và Công nghệ đăng ký triển khai thí điểm mô hình đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số kiểu mẫu giai đoạn 2026 - 2030. Đây được xem là bước đi quan trọng để địa phương từng bước xây dựng mô hình “xã thông minh” gắn với đặc thù vùng đất cội nguồn. Cấp ủy, chính quyền xã khuyến khích cán bộ, đảng viên và Nhân dân đề xuất các sáng kiến, giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn; đồng thời rà soát nhu cầu để tổng hợp, đề xuất các sản phẩm phục vụ phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn.

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, Hy Cương vẫn còn không ít khó khăn trong quá trình chuyển đổi số. Hạ tầng viễn thông tại một số khu dân cư chưa đồng bộ, thiết bị công nghệ còn hạn chế, chất lượng phủ sóng ở một số nơi chưa ổn định. Bên cạnh đó, tâm lý e ngại công nghệ của một bộ phận người cao tuổi cũng là rào cản trong quá trình phổ cập kỹ năng số. Trước thực tế đó, xã tiếp tục đẩy mạnh công tác tập huấn, hướng dẫn sử dụng dịch vụ công trực tuyến, duy trì hỗ trợ người dân tại trung tâm hành chính công, đồng thời phối hợp với các nhà mạng rà soát, nâng cao chất lượng hạ tầng viễn thông. Công tác số hóa hồ sơ, tài liệu, gửi nhận văn bản điện tử có ký số cũng đang được triển khai đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và điều hành. Theo đồng chí Tạ Ngọc Yến - Bí thư Đảng ủy xã, yếu tố then chốt quyết định hiệu quả triển khai Nghị quyết số 57 chính là trách nhiệm của người đứng đầu. Đảng ủy xã yêu cầu thực hiện nghiêm nguyên tắc “6 rõ”: Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả và rõ thẩm quyền; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát để tránh tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ.

Có thể thấy, dù vẫn còn những khó khăn phía trước, nhưng những kết quả bước đầu ở Hy Cương đã cho thấy chuyển đổi số đã được hiện thực hóa trong đời sống. Ở nơi vùng đất cội nguồn, công nghệ đang từng ngày góp phần thay đổi diện mạo nông thôn, nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân và mở ra hướng phát triển mới cho kinh tế địa phương. Với sự đồng lòng của chính quyền và người dân, Hy Cương từng bước tiến gần tới mục tiêu xây dựng “xã thông minh” nơi Đất Tổ.

Hương Giang