Lý do Nga muốn tuyên bố chiến thắng tại Ukraine vào lúc này?

Nga đã cơ bản đạt được những thành quả lớn trong xung đột vũ trang với Ukraine hơn 3 năm qua. Nếu tiếp tục kéo dài xung đột này, Nga có thể bị tổn thất lớn và đánh mất lợi thế trong cạnh tranh nước lớn. Đây có thể là lý do để Tổng thống Nga Putin tuyên bố chiến thắng và tiến tới đình chiến.

Nước Nga và ván bài đại chiến lược tại Ukraine

Hiện Nga đã kiểm soát hầu hết lãnh thổ mà họ tuyên bố đã sáp nhập từ Ukraine. Lúc này, việc kéo dài xung đột Ukraine có thể làm suy yếu vị thế toàn cầu của Nga. Về mặt chiến lược, tuyên bố chiến thắng vào lúc này sẽ bảo toàn sức mạnh của Nga trong một thế giới đa cực.

Tổng thống Nga Putin. Ảnh: Sputnik

Xung đột Nga - Ukraine đã bước sang năm thứ 4 và không có dấu hiệu sẽ kết thúc sớm. Nga nắm lợi thế trên chiến trường, tàn phá cơ sở hạ tầng trọng yếu và các ngành công nghiệp quốc phòng của Ukraine, đồng thời đẩy chiến tuyến sâu dần vào lãnh thổ Ukraine.

Tất nhiên, để có được những thành công trên, Nga phải chịu tổn thất không nhỏ về sinh mạng và về vũ khí khí tài. Mức độ tiêu tốn đạn dược của Nga lớn đến mức họ phải dựa thêm vào Triều Tiên (chủ yếu về đạn pháo và chiến binh) và Iran (chủ yếu về UAV).

Mới đây, bất chấp tối hậu thư của Tổng thống Mỹ Trump, Tổng thống Nga Putin vẫn cam kết duy trì xung đột vũ trang với Ukraine đến khi nào Nga đã đạt được các mục tiêu mà ông đã đề ra khi phát động “chiến dịch quân sự đặc biệt”. Đồng thời nhà đàm phán hàng đầu của Tổng thống Putin cũng tự hào tuyên bố rằng Nga sẵn sàng chiến đấu hàng thập kỷ để giành chiến thắng, như thời Đại chiến Bắc Âu vào thế kỷ 18. Điện Kremlin tỏ ra không e ngại trước đe dọa của Mỹ sẽ cung cấp thêm vũ khí cho Ukraine và tăng trừng phạt khắc nghiệt lên Nga nếu Moscow không đồng ý đình chiến.

Tuy nhiên, như đã nêu ở trên, Nga cơ bản đã đạt các mục tiêu đề ra. Hiện nay, nếu Nga tiếp tục duy trì cuộc xung đột, họ có thể mất đi sức mạnh cần thiết để duy trì ưu thế của họ trong cạnh tranh đại cường quốc hình thành nên cục diện quốc tế trong những năm tới đây. Xét ở góc độ chiến lược, việc tuyên bố chiến thắng vào lúc này có thể sẽ đem lại nhiều lợi ích lớn cho Nga.

Những mục tiêu mà Nga đã đạt được

Một năm trước, Tổng thống Nga Putin vạch ra mục tiêu: Không để Ukraine gia nhập khối quân sự NATO, Ukraine phải công nhận việc Nga sáp nhập 5 tỉnh của Ukraine (gồm bán đảo Crimea vào năm 2014 và 4 tỉnh vào năm 2022), phi quân sự hóa Ukraine và “phi phát xít hóa” Ukraine, phương Tây phải dỡ bỏ các lệnh trừng phạt với Nga.

Tình hình hiện nay thế nào? Theo nhiều nhà quan sát, Ukraine bây giờ ít khả năng sẽ sớm gia nhập NATO. Kể từ khi Nga sáp nhập Crimea, Mỹ và các đồng minh châu Âu đã thể hiện rõ rằng họ sẽ không mạo hiểm làm nổ ra chiến tranh với Nga để bảo vệ Ukraine. Hiện họ vẫn không cam kết dung nạp Ukraine vào liên minh quân sự này.

Về mặt lãnh thổ, hiện Nga đã chiếm được 85% diện tích những lãnh thổ Ukraine mà Nga tuyên bố chính thức sáp nhập. Cầu đất của Nga dọc theo Biển Azov tới Crimea gần như bất khả công phá. Mặc dù từ chối công nhận về mặt pháp lý đối với việc Nga kiểm soát Crimea, Ukraine đã phải thừa nhận rằng họ không thể giành lại vùng đất này bằng vũ lực. Có lẽ phương Tây sẽ học cách sống với “thực tế lãnh thổ” mới này.

Cơ hội lớn dành cho Nga

Mỹ đến nay đã cơ bản thất bại trong nỗ lực ngăn chặn xung đột Ukraine.

Trong khi đó, đàm phán về tính trung lập của Ukraine có thể dẫn tới việc giới hạn quy mô lực lượng vũ trang của Ukraine cũng như mối liên hệ an ninh của nước này với Mỹ và Liên minh châu Âu (EU). Thực trạng này có thể được xem là phi quân sự hóa Ukraine, từ góc nhìn của Nga.

Bên cạnh đó, bầu cử tổng thống và nghị viện tại Ukraine có khả năng sẽ diễn ra sớm sau khi có lệnh đình chiến thực sự giữa Nga và Ukraine, dẫn tới việc hình thành một chính phủ mới tại Ukraine. Khi ấy quyền lợi của Nga sẽ được bảo đảm vì 2 lẽ. Thứ nhất, Nga đã kiểm soát những vùng nói tiếng Nga chính ở Ukraine. Thứ hai, như một phần trong quá trình gia nhập EU, Ukraine sẽ phải cam kết không phân biệt đối với người tộc Nga và các nhóm dân tộc thiểu số khác.

Khi có lệnh ngừng bắn, có khả năng Mỹ và châu Âu sẽ bắt đầu tiến trình dỡ bỏ dần các lệnh trừng phạt.

Trong tình huống Nga kéo dài xung đột với Ukraine, ít khả năng Nga sẽ nâng cao đáng kể những trạng thái kể trên mà không làm hao mòn lớn nguồn lực của họ - thứ rất quý giá để giúp họ cạnh tranh với các nước lớn khác trong tương lai. Nói cách khác, khi cuộc chiến tiêu hao kéo dài, Nga sẽ bị yếu đi so với các trung tâm khác trong thế giới đa cực mà chính ông Putin đang hướng tới.

Hai siêu cường hàng đầu đối với Nga là Mỹ và Trung Quốc. Nếu xung đột Ukraine kéo dài, năng lực quân sự của Nga sẽ trực tiếp bị tổn thương trong khi Mỹ cơ bản nguyên vẹn. Trong khi đó, Nga có thể sẽ phải phụ thuộc hơn nữa vào Trung Quốc để có đủ nguồn lực theo đuổi xung đột tại Ukraine. Và khi Nga vẫn cần mẫn tác chiến tại Ukraine, Ấn Độ có thể bỏ xa Nga về kinh tế.

Về mặt công nghệ, Nga có thể sẽ bị tụt hậu sơ với các cường quốc khác do Nga phải phân bổ nguồn lực cho những nhu cầu quân sự. Hậu quả này có thể thể hiện rõ trong khoảng giữa của thập kỷ tới.

Nguồn vov.vn