Mở lối an cư từ chủ trương lớn

Giữa thời điểm thị trường bất động sản nhiều biến động, giá nhà tại các đô thị ngày càng vượt xa khả năng chi trả của phần lớn người lao động, thì mới đây, Kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với một số cơ quan về tình hình triển khai Chỉ thị số 34-CT/TW của Ban Bí thư về nhà ở xã hội và định hướng phát triển nhà đã tạo nên sự quan tâm đặc biệt trong dư luận. Lần đầu tiên, vấn đề nhà ở được đặt trong một tầm nhìn lớn hơn, không chỉ là câu chuyện kinh tế hay thị trường, mà là vấn đề an sinh, ổn định xã hội và chất lượng phát triển quốc gia.

Thông điệp “nhà ở phải phục vụ người dân, không để đầu cơ trục lợi” cùng yêu cầu phát triển mạnh nhà ở cho thuê đến năm 2030 đang mở ra một hướng đi mới cho các địa phương. Với Phú Thọ, đây không chỉ là áp lực hoàn thành chỉ tiêu, mà còn là cơ hội lớn để tái cấu trúc không gian đô thị, thu hút lao động, giữ chân doanh nghiệp và tạo nền tảng phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Dự án nhà ở xã hội khu đô thị mới Nam Vĩnh Yên sau khi hoàn thành sẽ tạo thuận lợi cho công nhân và người có thu nhập thấp có điều kiện an cư lạc nghiệp.

Sau sáp nhập, quy mô dân số, công nghiệp và đô thị của tỉnh Phú Thọ mới tăng mạnh. Cùng với đó là nhu cầu rất lớn về chỗ ở cho công nhân, người thu nhập thấp, cán bộ, viên chức trẻ và lực lượng lao động dịch chuyển từ nông thôn ra đô thị. Đây chính là dư địa để phát triển nhà ở xã hội theo hướng bài bản, dài hạn và hiện đại hơn.

Theo Quyết định 444/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, đến năm 2030, Phú Thọ được giao hoàn thành khoảng 64.400 căn nhà ở xã hội. Riêng giai đoạn 2021-2025, tỉnh phải hoàn thành 3.877 căn. Con số ấy cho thấy quy mô rất lớn của nhiệm vụ, nhưng đồng thời cũng phản ánh tiềm năng phát triển mạnh mẽ của lĩnh vực này tại địa phương.

Điều đáng chú ý là, khác với trước đây khi nhà ở xã hội thường được nhìn nhận như một nhiệm vụ “an sinh bắt buộc”, hiện nay tư duy phát triển đã thay đổi rõ rệt. Nhà ở xã hội không còn là phân khúc phụ, mà trở thành một cấu phần quan trọng trong chiến lược phát triển đô thị và kinh tế địa phương.

Thực tế tại Phú Thọ cho thấy, quá trình phát triển công nghiệp đang kéo theo nhu cầu rất lớn về nhà ở. Các khu công nghiệp tại Việt Trì, Phú Hà, Cẩm Khê, Tam Nông, Bình Xuyên, Khai Quang hay khu vực Hòa Bình cũ đang thu hút ngày càng nhiều lao động. Tuy nhiên, không ít công nhân vẫn phải thuê trọ tự phát trong điều kiện chật chội, thiếu tiện ích và không ổn định lâu dài.

Đó cũng là lý do chỉ đạo mới của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được xem là cú hích quan trọng. Khi Trung ương yêu cầu các địa phương chủ động chuẩn bị quỹ đất sạch, hoàn thiện quy hoạch, xây dựng cơ chế tài chính dài hạn và phát triển mạnh thị trường nhà ở cho thuê, Phú Thọ có thêm cơ sở để tháo gỡ nhiều điểm nghẽn lâu nay.

Khu nhà ở công nhân và người có thu nhập thấp phường Vĩnh Phúc góp phần quan trọng giải quyết nhu cầu nhà ở cho người lao động thu nhập thấp trên địa bàn.

Nhìn từ thực tiễn, Phú Thọ đang có nhiều lợi thế để phát triển nhà ở xã hội. Thứ nhất là quỹ đất đô thị và công nghiệp còn tương đối lớn so với các địa phương khác. Thứ hai là hạ tầng giao thông liên vùng ngày càng hoàn thiện, đặc biệt sau khi các tuyến cao tốc kết nối Phú Thọ với các vùng lân cận được nâng cấp đồng bộ. Thứ ba là mặt bằng giá đất của tỉnh vẫn ở mức phù hợp để phát triển các dự án nhà ở giá hợp lý.

Quan trọng hơn, sau sáp nhập, quy mô phát triển kinh tế của tỉnh lớn hơn trước rất nhiều. Khi tốc độ đô thị hóa tăng nhanh, nhu cầu an cư sẽ trở thành một trong những yếu tố quyết định khả năng thu hút đầu tư. Một địa phương muốn giữ chân doanh nghiệp không thể chỉ có hạ tầng khu công nghiệp, mà còn phải có hạ tầng xã hội đi kèm, trong đó nhà ở là yếu tố cốt lõi.

Không phải ngẫu nhiên mà trong kết luận mới đây, Tổng Bí thư nhấn mạnh yêu cầu phát triển nhà ở phải gắn với chiến lược phát triển đô thị, giao thông, lao động và an sinh xã hội. Điều này đặc biệt phù hợp với bối cảnh của Phú Thọ hiện nay, khi tỉnh đang hướng tới mục tiêu trở thành cực tăng trưởng mới vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ.

Một điểm rất mới trong chỉ đạo lần này là yêu cầu phát triển mạnh nhà ở cho thuê. Đây có thể xem là hướng mở đầy triển vọng đối với Phú Thọ. Bởi thực tế, phần lớn lao động tại các khu công nghiệp chưa đủ khả năng mua nhà ngay, nhưng nhu cầu thuê nhà dài hạn với giá hợp lý lại rất lớn.

Nếu có cơ chế phù hợp, Phú Thọ hoàn toàn có thể hình thành các khu nhà ở xã hội cho thuê hiện đại, đồng bộ tiện ích, gần khu công nghiệp và kết nối giao thông thuận lợi. Khi đó, nhà ở xã hội không chỉ giải quyết nhu cầu chỗ ở, mà còn góp phần nâng chất lượng sống, ổn định lực lượng lao động và nâng sức cạnh tranh thu hút đầu tư.

Tất nhiên, cơ hội chỉ thực sự trở thành hiện thực khi đi kèm quyết tâm hành động. Bởi nhiều năm qua, phát triển nhà ở xã hội vẫn tồn tại không ít khó khăn như thủ tục kéo dài, lợi nhuận thấp, thiếu quỹ đất sạch, khó tiếp cận vốn tín dụng hay tình trạng lệch pha cung cầu.

Chính vì vậy, yêu cầu “không để thị trường tự điều tiết” mà Tổng Bí thư đặt ra mang ý nghĩa rất quan trọng. Nhà nước cần đóng vai trò kiến tạo mạnh mẽ hơn, từ quy hoạch, quỹ đất, cơ chế tín dụng cho tới kiểm soát đầu cơ và minh bạch đối tượng thụ hưởng.

Với Phú Thọ, đây là thời điểm cần tính toán lại chiến lược phát triển nhà ở theo hướng dài hạn hơn. Không chỉ xây nhà để hoàn thành chỉ tiêu, mà phải xây dựng các khu đô thị đáng sống cho người lao động. Không chỉ phát triển nhà bán, mà cần chú trọng nhà cho thuê, nhà lưu trú công nhân, ký túc xá lao động trẻ và các mô hình nhà ở giá phù hợp.

Một khi người lao động có chỗ ở ổn định, doanh nghiệp sẽ yên tâm mở rộng sản xuất. Khi đô thị phát triển hài hòa, chất lượng sống được nâng lên, sức hút đầu tư của địa phương cũng tăng theo. Xa hơn, đó còn là nền tảng để Phú Thọ phát triển bền vững trong tiến trình công nghiệp hóa và đô thị hóa.

Chủ trương lớn từ Trung ương đã mở đường. Vấn đề còn lại là cách địa phương nắm bắt cơ hội ấy như thế nào. Với dư địa phát triển còn lớn, cùng quyết tâm thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao chất lượng an sinh, Phú Thọ đang đứng trước một cơ hội rất đáng giá để biến giấc mơ an cư của hàng chục nghìn người lao động thành hiện thực.

Quang Nam