Nghị định 222/2025/NĐ-CP - Đòn bẩy đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và Chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, việc dạy và học các môn học bằng tiếng nước ngoài (chủ yếu là tiếng Anh) tại Việt Nam đã trở thành xu thế tất yếu. Tuy nhiên, việc thiếu một khung pháp lý thống nhất đã dẫn đến sự phân tán về chất lượng và quy mô áp dụng giữa các địa phương, gây khó khăn cho việc quản lý và đảm bảo chất lượng.

Từng bước đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong các cơ sở giáo dục

Khung pháp lý đồng bộ: Từ rời rạc đến thống nhất

Đáp ứng yêu cầu cấp thiết này, Nghị định 222/2025/NĐ-CP (ban hành ngày 8/8/2025) của Chính phủ đã ra đời, được coi là giải pháp mang tính đột phá nhằm chuẩn hóa, nâng cao chất lượng dạy học bằng tiếng nước ngoài, đồng thời từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong các cơ sở giáo dục.

Nghị định 222/2025/NĐ-CP thay thế Quyết định 72 trước đây, thiết lập một hành lang pháp lý vững chắc, áp dụng cho toàn bộ các cấp học và trình độ đào tạo, từ giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp đến giáo dục đại học.

Ông Hoàng Minh Tuấn, Trưởng phòng Giáo dục Trung học, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Phú Thọ, nhấn mạnh: “Nghị định 222/NĐ-CP là hành lang pháp lý rất quan trọng để thực hiện Kết luận 91 của Bộ Chính trị về việc dần từng bước đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong các cơ sở giáo dục. Mục tiêu là hoàn thiện khung pháp lý, ứng dụng công nghệ và AI, nhưng quan trọng nhất là phải giữ gìn được bản sắc văn hóa của con người Việt Nam”.

Các môn học được ưu tiên, khuyến khích giảng dạy bằng tiếng Anh

Nghị định tập trung vào ba đối tượng chính, đảm bảo chất lượng đầu vào và đầu ra cho công tác giảng dạy song ngữ: Quy định này được đánh giá là tạo áp lực nhưng cũng là động lực lớn để đội ngũ nhà giáo nâng cao trình độ. Cụ thể, chuẩn năng lực ngoại ngữ tối thiểu được nâng lên: Tiểu học và THCS phải đạt tối thiểu Bậc 4 theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam; THPT và Giáo dục Nghề nghiệp phải đạt tối thiểu Bậc 5; giảng viên Đại học phải tối thiểu Bậc 5.

Thầy Nguyễn Duy Thều, Trường THPT chuyên Vĩnh Phúc, chia sẻ sự cần thiết của việc này: “Việc giáo viên phải có sự bồi dưỡng liên tục, đáp ứng những yêu cầu cơ bản về chuyên môn giảng dạy, đặc biệt là trình độ ngoại ngữ, là điều rất cần thiết. Ngay cả khi đã là giáo viên, chúng tôi vẫn phải đầu tư thời gian và công sức để trau dồi, nhằm đạt chất lượng dạy học tốt hơn”.

Cô Bùi Thị Tâm, giáo viên Trường Phổ thông Liên Cấp Newton, tỉnh Phú Thọ cho biết đã chủ động chuẩn bị: “Bản thân tôi không ngừng tham gia bồi dưỡng chuyên môn, nâng cấp ngoại ngữ để giảng dạy tiếng Anh một cách hiệu quả. Đồng thời, tôi áp dụng các công nghệ thông tin và cách dạy học tích cực để tạo ra một môi trường học tập thân thiện”.

Giáo viên phải có sự bồi dưỡng liên tục, đáp ứng những yêu cầu cơ bản về chuyên môn giảng dạy, ngoại ngữ

Nghị định cho phép người đứng đầu các cơ sở giáo dục (Hiệu trưởng/Giám đốc) có quyền lựa chọn môn học, nội dung và tài liệu giảng dạy bằng tiếng nước ngoài, phù hợp với điều kiện thực tế và định hướng phát triển của đơn vị. Việc thẩm định, phê duyệt giáo trình vẫn được thực hiện theo quy định hiện hành, đảm bảo tính khoa học và phù hợp lứa tuổi.

Hiệu trưởng Hoàng Nguyệt Anh, Trường Phổ thông Liên Cấp Newton, nhận định Nghị định là một hướng dẫn quan trọng nhưng cũng là một thử thách: “Để thực hiện được, các nhà trường phải chuẩn bị kỹ lưỡng cả về đội ngũ lẫn giáo trình, tài liệu. Làm sao để việc học các môn Khoa học, Toán, Công nghệ... bằng tiếng Anh được học sinh dễ dàng tiếp cận”.

Học các môn bằng tiếng Anh giúp các em mở rộng vốn từ, tự tin và sử dụng tiếng Anh nhiều hơn trong trong học tập

Học sinh, sinh viên tham gia học ngoại ngữ trên tinh thần tự nguyện và phải được kiểm tra, đánh giá đầu vào để đảm bảo đủ điều kiện tham dự học tập. Các môn học được ưu tiên, khuyến khích giảng dạy bằng tiếng Anh là Toán, Khoa học tự nhiên, Tin học và Công nghệ.

Học sinh hào hứng: Tự tin tỏa sáng

Sự đổi mới trong quy định đã nhận được phản hồi tích cực từ chính đối tượng thụ hưởng. Em Nguyễn Ngọc My, học sinh Trường Phổ thông Liên Cấp Newton, chia sẻ niềm vui: “Con cảm thấy rất vui và hào hứng. Học các môn bằng tiếng Anh giúp chúng con mở rộng vốn từ, tự tin và sử dụng tiếng Anh nhiều hơn trong cuộc sống cũng như trong học tập”.

Việc học ngoại ngữ giúp học sinh phát triển toàn diện hơn

Đại diện cho học sinh THPT, em Nguyễn Thị Ngọc, Trường THPT chuyên Vĩnh Phúc bày tỏ: “Việc Chính phủ quan tâm đến chất lượng giảng dạy ngoại ngữ cho thấy Nhà nước đang rất quan tâm đến việc phát triển toàn diện cho học sinh, giúp chúng em có những cơ hội việc làm và sự thành công tốt hơn ở trong tương lai”.

Nghị định 222/2025/NĐ-CP không chỉ là một văn bản pháp lý, mà còn là một tuyên ngôn về quyết tâm hội nhập, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Ngọc Thắng