Những lợi ích của mỡ bò

Mỡ bò đang quay trở lại gian bếp và cả ngành chăm sóc da, được nhắc đến trong Hướng dẫn chế độ ăn uống cho người Mỹ giai đoạn 2025 - 2030. Vậy mỡ bò là gì, có thực sự tốt cho sức khỏe và nên dùng thế nào cho an toàn?

Mỡ bò từng là chất béo nấu ăn quen thuộc trong các gia đình Mỹ suốt nhiều thập kỷ. Khoai tây chiên của McDonald’s từng nổi tiếng nhờ chiên bằng mỡ bò cho đến thập niên 1990, trước khi chuỗi này chuyển sang dầu thực vật.

Gần đây, mỡ bò một lần nữa được chú ý khi Hướng dẫn chế độ ăn uống cho người Mỹ giai đoạn 2025-2030 xếp mỡ bò vào nhóm chất béo phù hợp cho nấu ăn, bất chấp hàm lượng chất béo bão hòa cao.

Quan điểm này cũng tương đồng với phát biểu của Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ Robert F. Kennedy Jr., cho rằng người Mỹ nên cân nhắc thay thế dầu thực vật bằng mỡ bò để cải thiện sức khỏe.

Hướng dẫn chế độ ăn uống cho người Mỹ giai đoạn 2025–2030 xếp mỡ bò vào nhóm chất béo phù hợp cho nấu ăn, bất chấp hàm lượng chất béo bão hòa cao.

1. Mỡ bò là gì?

Mỡ bò là một loại chất béo màu trắng, rắn ở nhiệt độ phòng, được lấy chủ yếu từ động vật nhai lại, đặc biệt là bò. Nhờ cấu trúc ổn định và điểm bốc khói cao, mỡ bò đã được sử dụng trong hàng thế kỷ cho nấu ăn, chăm sóc da và thậm chí làm chất bôi trơn dụng cụ. So với mỡ lợn, mỡ bò có kết cấu chắc hơn và hương vị đặc trưng hơn.

Mỡ bò được chia thành hai nhóm chính:

• Mỡ bò thông thường: Lấy từ bò nuôi theo phương pháp công nghiệp, có thể đã qua tinh chế và chứa phụ gia ở các mức độ khác nhau.
• Mỡ bò ăn cỏ: Được sản xuất từ bò nuôi bằng cỏ, có thành phần axit béo hơi khác so với mỡ bò thông thường.

2. Giá trị dinh dưỡng của mỡ bò

Thông tin dinh dưỡng thường được tính theo 1 muỗng canh (khoảng 13 g) mỡ bò:

• Năng lượng: 115 calo
• Tổng chất béo: 13 g
  • Chất béo bão hòa: 6 g
  • Chất béo không bão hòa đơn: 5 g
• Cholesterol: 14 mg
• Natri, carbohydrate, chất xơ, đường, protein: 0
• Vitamin D: 4 IU

Mỡ bò gần như chỉ cung cấp năng lượng từ chất béo, không chứa carbohydrate hay protein.

3. Mỡ bò khác dầu thực vật như thế nào?

Mỡ bò không hẳn tốt cho sức khỏe hơn dầu thực vật. Thành phần chính của mỡ bò vẫn là chất béo bão hòa, loại chất béo có thể làm tăng cholesterol LDL nếu tiêu thụ quá nhiều.

Tuy nhiên, mỡ bò chứa axit stearic, một dạng chất béo bão hòa dường như không làm tăng cholesterol máu giống các chất béo bão hòa khác. Ngoài ra, mỡ bò còn cung cấp chất béo không bão hòa đơn và axit linoleic liên hợp (CLA), được ghi nhận có liên quan đến sức khỏe tim mạch và giảm viêm, dù vẫn cần thêm nghiên cứu.

Trong khi đó, ưu điểm của dầu thực vật là giàu chất béo không bão hòa, thường được xem là có lợi hơn cho tim mạch.

4. Lợi ích của mỡ bò

- Cung cấp chất dinh dưỡng: Mỡ bò có thể mang lại lợi ích khi được sử dụng ở mức độ vừa phải, trong khuôn khổ một chế độ ăn cân bằng. Mỡ bò giàu chất béo bão hòa và chất béo không bão hòa đơn, giúp cung cấp năng lượng, đặc biệt trong các chế độ ăn ít tinh bột hoặc ketogenic. Đồng thời, là chất béo, mỡ bò hỗ trợ hấp thu các vitamin tan trong dầu như vitamin A, D, E và K, những vi chất quan trọng cho thị lực, miễn dịch, xương và bảo vệ tế bào.

- Chăm sóc da:Ngoài nấu ăn, mỡ bò còn xuất hiện trong các sản phẩm chăm sóc da truyền thống. Mỡ bò chứa các axit béo tương tự lớp lipid tự nhiên của da, giúp làm mềm và dưỡng ẩm, đồng thời hỗ trợ phục hồi hàng rào bảo vệ da. Tuy nhiên, mỡ bò có thể gây cảm giác nhờn và không phù hợp để điều trị mụn trứng cá, do hàm lượng axit oleic cao – một chất dễ gây bít tắc lỗ chân lông. Với mụn, benzoyl peroxide vẫn là lựa chọn được khuyến nghị.

- Hỗ trợ giảm cân:Mỡ bò rất giàu calo, với 115 calo mỗi muỗng canh. Theo Politi, mỡ bò có thể được sử dụng trong chế độ ăn keto hoặc rất ít carbohydrate, vốn vẫn có thể hỗ trợ giảm cân. Tuy nhiên, việc áp dụng các chế độ ăn này nên được thực hiện dưới sự tư vấn của bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng, đặc biệt với người có bệnh nền.

5. Cách chọn, bảo quản và sử dụng mỡ bò an toàn

- Lựa chọn: Mỡ bò cần đạt tiêu chuẩn thực phẩm, có dấu kiểm định của USDA trên bao bì.

- Bảo quản: Đựng trong hộp kín, tránh ánh sáng và nhiệt độ cao; bảo quản lạnh giúp kéo dài thời gian sử dụng; có thể đông lạnh và rã đông từ từ trong tủ lạnh

- Cách dùng: Mỡ bò phù hợp để chiên, xào, nướng nhờ điểm bốc khói cao (400–420°F), giúp món ăn giòn mà không cháy. Ngoài ra, mỡ bò còn được dùng tăng hương vị cho súp, món hầm hoặc phết bánh mì.

6. Rủi ro sức khỏe và đối tượng cần tránh

Do hàm lượng chất béo bão hòa cao, tiêu thụ quá nhiều mỡ bò có thể làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch, triglyceride và cholesterol LDL. Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ khuyến nghị chất béo bão hòa dưới 6% tổng năng lượng mỗi ngày.

Những người mắc hội chứng alpha-gal (dị ứng thịt đỏ) cần tránh hoàn toàn mỡ bò vì nguy cơ phản ứng dị ứng nghiêm trọng, thậm chí sốc phản vệ.

Tóm lại: Mỡ bò là chất béo ổn định, phù hợp cho nấu ăn nhiệt độ cao và dưỡng ẩm da; có lợi khi dùng điều độ nhưng chứa nhiều chất béo bão hòa; có thể xuất hiện trong chế độ ăn keto; không phù hợp cho người dị ứng thịt đỏ hoặc có nguy cơ tim mạch cao

Mỡ bò không phải “thần dược”, nhưng cũng không hoàn toàn xấu – giá trị của nó phụ thuộc vào cách và mức độ sử dụng.

TS biên soạn theo suckhoedoisong.vn