Sức hút Lễ hội Mường Động - nơi hội tụ sắc Xuân Đất Tổ

Giữa không gian bảng lảng của những hạt mưa phùn lất phất đặc trưng của tiết trời tháng Giêng, mảnh đất Kim Bôi như bừng sáng và rộn ràng hơn bởi tiếng cồng chiêng vang vọng khắp núi rừng. Lễ hội Mường Động năm 2026 không chỉ là một sự kiện văn hóa thường niên mà còn là dấu mốc tự hào khi địa phương chính thức đón nhận Bằng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh đối với Miếu Khụ Động.

Chương trình nghệ thuật đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc Mường biểu diễn tại lễ hội.

Ngay từ sáng sớm, dòng người đã nườm nượp, từ những cụ già tóc bạc đến nam thanh nữ tú trong trang phục truyền thống, cùng hàng nghìn người dân và du khách thập phương đã tạo nên một sức hút đặc biệt, khẳng định sức sống bền bỉ của bản sắc văn hóa Mường truyền thống giữa nhịp sống hiện đại.

Lễ hội diễn ra trong 3 ngày, từ ngày mùng 6 đến 8 tháng Giêng năm Bính Ngọ. Ngay từ những ngày đầu, không khí thi đua lập thành tích chào mừng thành công Đại hội Đảng các cấp và chào đón Xuân mới đã lan tỏa khắp các xóm làng. Dù thời tiết mang chút se lạnh của mùa Xuân, nhưng trên khắp các nẻo đường dẫn về sân vận động Vĩnh Đồng, dòng người vẫn đổ về mỗi lúc một đông, tạo nên một bức tranh lễ hội rực rỡ sắc màu.

Đông đảo người dân trong và ngoài xã Kim Bôi tham dự Lễ hội Mường Động năm 2026.

Trong dòng người nô nức ấy, bà Bùi Thị Hoa - một người dân xóm Chiềng, không giấu nổi niềm xúc động khi được tham gia biểu diễn chương trình nghệ thuật của lễ hội. Vừa chỉnh lại trang phục truyền thống, bà vừa hồ hởi chia sẻ: Mưa phùn thế này mới đúng là cái Tết của người Mường mình. Năm nay vui hơn hẳn vì Miếu Khụ Động quê mình được công nhận di tích cấp tỉnh, ai cũng thấy tự hào, phấn khởi hơn, nên dù mưa hay lạnh thì chân cũng chẳng muốn rời hội đâu. Chúng tôi bảo nhau phải diễn thật hay để tạ ơn các bậc tiền nhân đã phù hộ cho bản Mường ấm no.

Phần lễ rước kiệu trang trọng tại Lễ hội Mường Động năm 2026.

Sức hút của Lễ hội Mường Động không chỉ nằm ở phần lễ trang trọng mà còn ở phần hội đa dạng, phong phú. Từ những trận giao hữu bóng chuyền nam, nữ sôi nổi đến các môn thể thao dân tộc đậm chất truyền thống như kéo co, đẩy gậy, ném còn và đi cà kheo.

Chị Nguyễn Lan Anh - một du khách đến từ phường Hòa Bình đến trải nghiệm, hào hứng cho biết: Dù khoảng cách không gần và thời tiết có chút mưa ẩm nhưng không khí ở đây quá tuyệt vời. Tôi đặc biệt ấn tượng với chương trình nghệ thuật chủ đề “Mường Động Kim Bôi, sắc Xuân mới” và sự thân thiện của người dân nơi đây. Được tận mắt chứng kiến nghi thức rước kiệu và tham gia các trò chơi dân gian giúp tôi hiểu thêm rất nhiều về văn hóa của người Mường. Đây thực sự là một trải nghiệm du lịch văn hóa đúng nghĩa.

Đồng chí Bùi Quang Hoà - Chủ tịch UBND xã Kim Bôi khẳng định, Lễ hội Mường Động là một trong bốn Mường lớn, trù phú nhất của vùng đất cổ, nơi bản sắc văn hóa luôn được gìn giữ, bảo tồn qua hàng nghìn năm lịch sử. Việc tổ chức lễ hội năm nay và đón nhận Bằng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh đối với Miếu Khụ Động là sự ghi nhận xứng đáng cho những nỗ lực của chính quyền và nhân dân trong công tác bảo tồn di sản.

Đây không chỉ là niềm vinh dự, tự hào mà còn là trách nhiệm lớn lao của chúng ta trong việc kế thừa và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, làm nền tảng để giáo dục thế hệ trẻ và thúc đẩy phát triển du lịch địa phương.

Sự kiện năm 2026 còn mang ý nghĩa đặc biệt khi được tổ chức trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương hai cấp sau khi sáp nhập các đơn vị hành chính. Việc duy trì và tổ chức lễ hội quy mô chính là minh chứng cho quan điểm nhất quán của Đảng bộ và chính quyền xã Kim Bôi: Dù tổ chức hành chính có thay đổi, nhưng bản sắc văn hóa truyền thống vẫn luôn được gìn giữ và tiếp nối.

Trong thời gian tới, chính quyền địa phương xác định tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm như tiếp tục gìn giữ, tôn vinh và phát huy giá trị Lễ hội truyền thống, coi đây là nền tảng quan trọng trong công tác giáo dục truyền thống, bồi đắp các giá trị văn hóa cho thế hệ trẻ. Đồng thời, chú trọng thực hiện hài hòa giữa bảo tồn văn hóa với phát triển kinh tế - xã hội, từng bước biến di sản văn hóa thành nguồn lực, tài sản phục vụ phát triển, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân.

Cùng với đó, xã Kim Bôi tập trung xây dựng con người địa phương đoàn kết, kỷ cương, trách nhiệm, năng động và tự tin hội nhập, qua đó góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp đã đề ra.

Lễ hội Mường Động khép lại trong sự luyến tiếc của du khách và niềm hân hoan của người dân bản địa. Những hạt mưa xuân vẫn lất phất bay, nhưng hơi ấm từ tinh thần đoàn kết và niềm tự hào dân tộc đã sưởi ấm cả một vùng đất Mường, hứa hẹn một mùa Xuân mới tràn đầy thắng lợi và hy vọng.

Hương Lan