Tân Hoà - Nơi tiềm năng du lịch đang mở

Sáng sớm ở Động Tiên Phi, hơi nước còn đọng trên những khối thạch nhũ xám bạc, ánh sáng từ cửa động hắt vào tạo nên một không gian vừa linh thiêng, vừa hoang sơ. Ít ai nghĩ rằng, ngay trong lòng phường Tân Hòa lại hội tụ những lớp tài nguyên du lịch dày đến vậy: Từ di tích quốc gia, lễ hội truyền thống, đến cảnh quan lòng hồ sông Đà. Câu hỏi đặt ra là làm thế nào để những giá trị ấy thực sự bước ra đời sống, trở thành sinh kế bền vững cho người dân.

Bản Bích Trụ (phường Tân Hoà) nằm ven lòng hồ sông Đà, sở hữu cảnh quan sơn thủy hữu tình, mở ra tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng gắn với đời sống văn hóa người Mường.

Tiềm năng phong phú

Hình thành từ việc sáp nhập phường Tân Hòa, xã Hòa Bình và xã Yên Mông (cũ), phường Tân Hòa hôm nay không chỉ mở rộng về địa giới hành chính, mà còn tích tụ những lớp tài nguyên du lịch đa dạng, đan xen giữa lịch sử, văn hóa và thiên nhiên.

Nổi bật nhất là hệ thống di tích lịch sử - văn hóa với Động Tiên Phi, di tích cấp Quốc gia, vừa mang giá trị cảnh quan tự nhiên, vừa gắn với truyền thuyết, tín ngưỡng dân gian, từ lâu đã trở thành điểm đến quen thuộc của người dân và du khách thập phương trong những dịp lễ, ngày rằm, đầu xuân. Không gian hang động rộng, hệ thống thạch nhũ phong phú, cùng yếu tố linh thiêng đã tạo cho Động Tiên Phi sức hút riêng, phù hợp với loại hình du lịch tâm linh kết hợp khám phá thiên nhiên.

Bên cạnh đó, theo bà Bùi Phương Thảo - Phó Chủ tịch phường, Tân Hoà còn sở hữu các di tích cấp tỉnh mang đậm dấu ấn lịch sử và đời sống văn hóa cộng đồng. Địa điểm Bác Hồ về thăm Trường Thanh niên Lao động Xã hội Chủ nghĩa Hòa Bình là minh chứng sinh động cho sự quan tâm sâu sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với sự nghiệp giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ. Đền Ba Cô Tiên - Động Thăng là không gian tín ngưỡng quen thuộc của người dân địa phương, còn Đình Cả lại giữ vai trò trung tâm sinh hoạt văn hóa cộng đồng, nơi diễn ra lễ hội truyền thống vào mồng 8 - 9 tháng Giêng hằng năm, với nhiều nghi lễ và trò chơi dân gian đặc sắc, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia.

Động Tiên Phi – di tích cấp Quốc gia, nổi bật với hệ thống thạch nhũ kỳ ảo, là điểm đến tâm linh và khám phá thiên nhiên của phường Tân Hòa.

Không chỉ có chiều sâu văn hóa, Tân Hòa còn sở hữu tài nguyên du lịch tự nhiên phong phú. Ngoài Động Tiên Phi nằm trong lòng núi, địa phương có địa hình đồi núi xen kẽ, hệ sinh thái đa dạng, khí hậu trong lành, thuận lợi cho phát triển các loại hình du lịch sinh thái, trải nghiệm. Đặc biệt, Bản Bích Trụ với cảnh quan sơn thủy hữu tình của vùng lòng hồ sông Đà mở ra tiềm năng lớn cho du lịch cộng đồng, nghỉ dưỡng và trải nghiệm văn hóa Mường, từ không gian nhà sàn truyền thống, ẩm thực bản địa đến các hoạt động chèo thuyền, câu cá, khám phá đời sống ven hồ.

Gắn với tài nguyên thiên nhiên và văn hóa là những sản phẩm địa phương đã được chuẩn hóa theo chương trình OCOP như trà Cửu vị, gà ủ muối, gà hun khói, chân giò ủ muối. Đây không chỉ là sản phẩm kinh tế, mà còn là “nguyên liệu” quan trọng để hình thành các trải nghiệm du lịch ẩm thực, góp phần kéo dài thời gian lưu trú và tăng giá trị chi tiêu của du khách.

Sự hiện diện đồng thời của di tích lịch sử, không gian lễ hội, cảnh quan sinh thái và sản phẩm bản địa cho thấy Tân Hòa có một nền tảng tài nguyên khá toàn diện. Vấn đề còn lại là cách tổ chức, kết nối và “kể câu chuyện du lịch” sao cho những giá trị ấy không chỉ được bảo tồn, mà còn được chuyển hóa thành động lực phát triển trong giai đoạn mới.

Không gian du lịch trước ngưỡng khai mở

Dù sở hữu hệ thống tài nguyên du lịch khá toàn diện, thực tế cho thấy du lịch ở phường Tân Hòa vẫn đang ở giai đoạn khởi phát. Đến nay, trên địa bàn chưa có khu, điểm du lịch nào được công nhận cấp tỉnh; các hoạt động phục vụ khách chủ yếu mang tính tự phát, quy mô nhỏ, chưa hình thành chuỗi dịch vụ đồng bộ. Du khách đến với Tân Hòa phần nhiều theo mùa lễ hội, tham quan ngắn ngày, ít có điều kiện lưu trú, trải nghiệm dài hơn.

Hạ tầng phục vụ du lịch vẫn là điểm nghẽn dễ nhận thấy. Nhiều điểm có giá trị cảnh quan và văn hóa nhưng thiếu bãi đỗ xe, nhà vệ sinh công cộng, hệ thống chiếu sáng, biển chỉ dẫn; đường giao thông kết nối chưa thực sự thuận lợi. Theo thống kê của UBND phường, cơ sở lưu trú hiện có chủ yếu là nhà nghỉ, homestay quy mô nhỏ, từ 5 - 15 phòng mỗi cơ sở, khó đáp ứng nhu cầu của các đoàn khách lớn hay khách có yêu cầu cao về dịch vụ.

Một khó khăn khác là thiếu chủ thể dẫn dắt. Trên địa bàn chưa có doanh nghiệp du lịch đóng vai trò “đầu tàu”, trong khi người dân, dù sở hữu tài nguyên vẫn còn hạn chế về kỹ năng làm du lịch, từ giao tiếp, phục vụ, thuyết minh đến xây dựng sản phẩm trải nghiệm.

Tuy nhiên, chính từ thực trạng ấy cũng cho thấy dư địa phát triển của du lịch Tân Hòa vẫn còn rất lớn. Với lợi thế cảnh quan tự nhiên, bản sắc văn hóa Mường và hệ thống di tích lịch sử, địa phương có thể định hình hướng đi phù hợp, tránh phát triển ồ ạt. Du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa, du lịch sinh thái - trải nghiệm, du lịch lễ hội, tâm linh là những loại hình có thể triển khai theo lộ trình, lấy người dân làm trung tâm và gìn giữ giá trị nguyên gốc của địa phương.

Vấn đề cốt lõi là sự vào cuộc đồng bộ. Nhà nước giữ vai trò quy hoạch, đầu tư hạ tầng thiết yếu và kết nối nguồn lực; ngành văn hóa - du lịch hỗ trợ về chuyên môn, quảng bá, đào tạo; cộng đồng dân cư là chủ thể trực tiếp tham gia, hưởng lợi và có trách nhiệm gìn giữ di sản. Khi các mắt xích ấy được gắn kết, những giá trị đang “nằm yên” ở Tân Hòa sẽ có cơ hội được đánh thức, từng bước chuyển hóa thành sản phẩm du lịch cụ thể, góp phần mở ra hướng phát triển kinh tế - xã hội bền vững cho địa phương.

Minh Vũ