Chiến dịch “500 ngày đêm”:

Tăng tốc bằng tinh thần trách nhiệm cao nhất

Sau hơn 4 tháng triển khai, Chiến dịch “500 ngày đêm” tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin đã đạt nhiều kết quả tích cực. Hàng nghìn mẫu hài cốt và mẫu sinh phẩm của thân nhân liệt sĩ đã được thu thập phục vụ giám định ADN, mở thêm cơ hội xác định danh tính các Anh hùng liệt sĩ sau nhiều thập kỷ.

Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để giám định ADN tại Nghĩa trang liệt sĩ xã Phù Ninh.

Quy mô lớn nhất từ trước đến nay

Được phát động trong bối cảnh cả nước đẩy mạnh hoạt động “Đền ơn đáp nghĩa”, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027), Chiến dịch “500 ngày đêm” là chương trình có quy mô lớn nhất từ trước đến nay nhằm tạo bước đột phá trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin. Chiến dịch được triển khai từ ngày 15/3/2026 đến ngày 27/7/2027. Phú Thọ là địa phương có số lượng người có công và đối tượng chính sách rất lớn. Hiện toàn tỉnh có 38.607 liệt sĩ, 292 nghĩa trang liệt sĩ và 2 đài tưởng niệm có mộ liệt sĩ. Trong đó còn 6.416 mộ liệt sĩ thiếu hoặc không có thông tin, chưa xác định được danh tính; đồng thời còn 907 thông tin về hài cốt liệt sĩ chưa được quy tập.

Thực hiện chỉ đạo của Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, Bộ Chỉ huy quân sự (CHQS) tỉnh đã tham mưu Tỉnh ủy, UBND tỉnh và Ban Chỉ đạo 515 tỉnh ban hành các chỉ thị, kế hoạch, chương trình nhằm tổ chức triển khai đồng bộ nhiệm vụ của Chiến dịch. Theo đó, giai đoạn 1 tiến hành lấy mẫu tại 4.539 phần mộ thuộc 126 nghĩa trang liệt sĩ; giai đoạn 2 lấy mẫu tại 295 phần mộ thuộc 35 nghĩa trang liệt sĩ; phấn đấu hoàn thành trước ngày 31/3/2027, sớm hơn thời hạn Quân khu 2 giao. Bộ CHQS tỉnh tham mưu kiện toàn Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; thành lập Tổ công tác liên ngành theo dõi, kiểm tra, hướng dẫn, điều phối việc tổ chức lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN trên địa bàn toàn tỉnh và các đội lấy mẫu hài cốt liệt sĩ. Cùng với đó, chỉ đạo Ban CHQS các xã, phường căn cứ kế hoạch của tỉnh, số lượng phần mộ cần lấy mẫu để chủ động huy động lực lượng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Để thống nhất việc thực hiện, tại buổi làm điểm triển khai lấy mẫu hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin tại Nghĩa trang liệt sĩ xã Phù Ninh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phùng Thị Kim Nga yêu cầu các cơ quan, đơn vị, địa phương phối hợp chặt chẽ trong công tác rà soát, chuẩn hóa, cập nhật, quản lý và khai thác thông tin, hồ sơ, dữ liệu về liệt sĩ, mộ liệt sĩ và thân nhân liệt sĩ, bảo đảm đầy đủ, chính xác, đồng bộ giữa hồ sơ quản lý với cơ sở dữ liệu số và dữ liệu phục vụ giám định ADN. Đồng thời, triển khai thực hiện bảo đảm chặt chẽ, khoa học, đúng quy trình chuyên môn, kỹ thuật; giữ gìn sự tôn nghiêm đối với hài cốt liệt sĩ, nghĩa trang liệt sĩ; đẩy mạnh công tác tuyên truyền mục đích, ý nghĩa, yêu cầu và kết quả thực hiện Chiến dịch.

Bám sát nội dung chỉ đạo, tại các nghĩa trang liệt sĩ, toàn bộ quy trình khai quật và lấy mẫu sinh phẩm được chuẩn hóa nghiêm ngặt qua 8 công đoạn, từ xác định vị trí phần mộ, đối chiếu sơ đồ, tiếp cận di cốt, tạo mã định danh, lấy và niêm phong mẫu bảo đảm cấu trúc ADN đến hoàn trả nguyên trạng phần mộ sau khi hoàn thành. Việc số hóa toàn bộ quy trình và dữ liệu giúp hình thành hệ thống quản lý đồng bộ, giảm thiểu nguy cơ nhầm lẫn, đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu ADN phục vụ đối sánh với thân nhân liệt sĩ trên phạm vi cả nước.

Thần tốc, quyết liệt để về đích trước thời hạn

Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đến nay toàn tỉnh đã lấy mẫu tại 1.919 phần mộ liệt sĩ thuộc 49 nghĩa trang trong giai đoạn 1; 1.376 mẫu đã được bàn giao phục vụ giám định ADN; đồng thời tìm kiếm, quy tập được 3 hài cốt liệt sĩ.

Song song với việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, Công an tỉnh cũng hoàn thành đợt cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ. Hai nguồn dữ liệu quan trọng gồm mẫu hài cốt và mẫu ADN của thân nhân đang từng bước được hoàn thiện, tạo nền tảng để triển khai đối sánh, xác định danh tính liệt sĩ trong thời gian tới. Kết thúc đợt cao điểm, Công an tỉnh đã thu nhận gần 19.500 trong tổng số 20.288 mẫu ADN của thân nhân bên ngoại liệt sĩ tại 148 xã, phường.

Những kết quả bước đầu đã khẳng định sự chuẩn bị bài bản, tinh thần trách nhiệm cao cùng sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa các lực lượng tham gia Chiến dịch. Theo Bộ CHQS tỉnh, ngay từ khi triển khai, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã xác định mục tiêu hoàn thành Chiến dịch “500 ngày đêm” trước thời hạn, đồng thời bảo đảm tuyệt đối quy trình chuyên môn, tính chính xác và sự tôn nghiêm đối với các Anh hùng liệt sĩ. Bộ CHQS tỉnh giữ vai trò nòng cốt, phối hợp chặt chẽ với Công an tỉnh, Sở Y tế, Sở Nội vụ cùng các địa phương huy động đồng bộ lực lượng quân sự, công an, y tế và dân quân tự vệ tham gia Chiến dịch. Từ khâu rà soát hồ sơ, xác định vị trí phần mộ, tổ chức khai quật, lấy mẫu, niêm phong, lập mã định danh, cập nhật dữ liệu số hóa đến bảo quản, vận chuyển và bàn giao mẫu phẩm đều được thực hiện thống nhất theo đúng quy trình kỹ thuật. Sau khi hoàn thành, từng phần mộ đều được hoàn nguyên nguyên trạng; khuôn viên các nghĩa trang được chỉnh trang sạch đẹp, bảo đảm sự trang nghiêm và thể hiện lòng thành kính đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.

Để tăng tốc hoàn thành Chiến dịch, tại Hội nghị sơ kết nhiệm vụ 6 tháng đầu năm của Ban Chỉ đạo 515 quốc gia, đồng chí Nguyễn Khắc Hiếu - Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh yêu cầu thành lập thêm 3 đội quy tập, lấy mẫu, nâng tổng số lên 7 đội trên toàn tỉnh; đồng thời chủ động điều chỉnh kế hoạch, quyết tâm hoàn thành 100% việc lấy mẫu đối với toàn bộ phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính trước ngày 22/12, vượt tiến độ Quân khu 2 giao gần 3 tháng.

Chiến dịch “500 ngày đêm” đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ là cuộc chạy đua với thời gian mà còn là hành trình tri ân thiêng liêng, thấm đẫm giá trị nhân văn. Mỗi mẫu ADN được lấy, mỗi phần mộ được xác định danh tính là thêm một hy vọng được thắp sáng, thêm một gia đình có cơ hội đón người thân trở về trong vòng tay yêu thương.

Với quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và tinh thần trách nhiệm của các lực lượng tham gia, Phú Thọ đang nỗ lực tăng tốc, bứt phá để hoàn thành Chiến dịch trước thời hạn, góp phần thực hiện trọn vẹn đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, trả lại tên cho những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Huy Thắng