Chuyển trọng tâm từ chữa bệnh sang phòng bệnh:

Bước chuyển vì sức khỏe toàn dân

Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về “Một số giải pháp đột phá nhằm tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân” đã mở ra bước chuyển căn bản trong tư duy phát triển ngành y tế: Từ tập trung khám, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe toàn diện và liên tục theo vòng đời. Đối với tỉnh Phú Thọ, Nghị quyết không chỉ là định hướng chiến lược mà còn là cơ hội để xây dựng hệ thống y tế hiện đại, lấy người dân làm trung tâm, hướng tới mục tiêu mỗi người dân đều được quản lý, theo dõi và chăm sóc sức khỏe ngay từ tuyến cơ sở.

Gánh nặng từ các bệnh không lây nhiễm

Trong nhiều năm qua, ngành Y tế đã có những bước tiến mạnh mẽ về kỹ thuật điều trị. Nhiều bệnh hiểm nghèo được phát hiện và điều trị hiệu quả; nhiều kỹ thuật chuyên sâu được triển khai ngay tại tuyến tỉnh, giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại địa phương. Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy số người mắc các bệnh không lây nhiễm như: Tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch, ung thư... ngày càng gia tăng, chiếm gần 80% ca tử vong, gây áp lực nặng nề cho hệ thống y tế và toàn xã hội. Đáng lo ngại, đa số các bệnh nhân ung thư đến bệnh viện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn.

Bệnh nhân ung thư xạ trị tại Bệnh viện Hữu nghị Lạc Việt.

Bác sĩ Nguyễn Xuân Huy, Khoa Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Phúc Yên cho biết: “Trung bình mỗi ngày, khoa điều trị nội trú cho khoảng 100 bệnh nhân ung thư, tăng đáng kể so với những năm trước. Phần lớn bệnh nhân nhập viện khi khối u đã di căn nên hiệu quả điều trị rất thấp, chủ yếu là hóa trị hoặc điều trị giảm nhẹ do thể trạng đã suy kiệt. Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh, việc phát hiện muộn còn tạo gánh nặng kinh tế rất lớn cho gia đình và xã hội. Nhiều gia đình phải bán tài sản, vay mượn để điều trị kéo dài nhưng kết quả vẫn không như mong muốn. Vì vậy, phòng bệnh, tầm soát và phát hiện sớm được xem là giải pháp căn cơ, bền vững trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng”.

Y tế dự phòng, y tế cơ sở là nền tảng

Nghị quyết số 72-NQ/TW đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy chăm sóc sức khỏe Nhân dân, từ “chữa bệnh” sang “phòng bệnh”. Theo đó, từ năm 2026, người dân sẽ được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất một lần mỗi năm; được lập sổ sức khỏe điện tử và quản lý sức khỏe theo vòng đời. Nhà nước tiếp tục ưu tiên đầu tư cho hệ thống y tế cơ sở nhằm phát hiện sớm bệnh tật ngay từ tuyến đầu, hướng tới hình thành văn hóa chăm sóc sức khỏe chủ động trong mỗi người dân.

Cán bộ trạm y tế xã Thổ Tang kiểm tra sức khỏe cho người dân.

Để cụ thể hóa mục tiêu của Nghị quyết số 72-NQ/TW, tỉnh Phú Thọ đang đặc biệt quan tâm nâng cao năng lực hệ thống y tế cơ sở, y tế dự phòng từng bước hiện thực hóa mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn dân. Đặc biệt, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 23 về phát triển sự nghiệp y tế tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045, đặt sức khỏe Nhân dân ngang tầm với các trụ cột tăng trưởng; chuyển mạnh từ “y tế chữa bệnh” sang “y tế quản trị sức khỏe”, chăm sóc sức khỏe toàn diện, liên tục theo vòng đời. Tập trung xây dựng, hoàn thiện, nâng cao năng lực y tế dự phòng, hệ thống y tế cơ sở đảm bảo 100% trạm y tế xã sẽ được nâng cấp đồng bộ, có đủ bác sĩ và đủ năng lực quản lý sức khỏe ban đầu.

Hiện nay toàn tỉnh có 148 trạm y tế, không chỉ thực hiện nhiệm vụ tiêm chủng, phòng, chống dịch bệnh các trạm y tế còn trở thành nơi quản lý sức khỏe ban đầu của người dân; tổ chức khám sức khỏe định kỳ, tư vấn dinh dưỡng, phát hiện sớm các bệnh không lây nhiễm, góp phần giảm tải cho bệnh viện tuyến trên, đồng thời tạo điều kiện để người dân tiếp cận dịch vụ y tế ngay tại địa phương với chi phí thấp và thuận tiện hơn.

Bác sĩ Vũ Trường Giang - Giám đốc Trạm Y tế xã Thổ Tang chia sẻ: "Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Trạm Y tế xã Thổ Tang nhanh chóng được sắp xếp theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Hiện trung bình mỗi ngày trạm tiếp nhận gần 100 lượt người đến khám và điều trị. Ngoài công tác khám, chữa bệnh thông thường, trạm còn quản lý bệnh nhân tăng huyết áp, đái tháo đường; thực hiện tiêm chủng mở rộng, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi và tuyên truyền phòng, chống dịch bệnh. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay của các Trạm y tế là thiếu bác sĩ và trang thiết bị hiện đại phục vụ chẩn đoán, điều trị. Chúng tôi mong tỉnh tiếp tục quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, bổ sung máy siêu âm, máy X-quang, các thiết bị cận lâm sàng, đồng thời tăng cường đội ngũ bác sĩ để đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân ngay từ tuyến y tế cơ sở”.

Người dân xã Thổ Tang được hướng dẫn cài đặt sổ sức khỏe điện tử trên VNeID.

Song song với việc đầu tư, củng cố hệ thống y tế cơ sở, ngành Y tế cũng đẩy mạnh xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử; kết nối dữ liệu khám, chữa bệnh; quản lý lịch sử bệnh tật, tiêm chủng và kết quả xét nghiệm. Đây là nền tảng quan trọng giúp bác sĩ theo dõi sức khỏe người dân một cách liên tục, thay vì chỉ điều trị từng đợt bệnh riêng lẻ; đồng thời hình thành hệ thống chăm sóc sức khỏe thông minh, giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế nhanh chóng và nâng cao hiệu quả quản lý của ngành.

Chuyển trọng tâm từ chữa bệnh sang phòng bệnh không đơn thuần là thay đổi phương thức hoạt động của ngành y tế mà còn là thay đổi tư duy phát triển. Khi mỗi người dân được chăm sóc sức khỏe từ sớm, ngay tại cơ sở và trong suốt vòng đời, gánh nặng bệnh tật sẽ giảm, chất lượng cuộc sống được nâng cao, nguồn lực xã hội được sử dụng hiệu quả hơn. Đó cũng là mục tiêu mà Nghị quyết số 72-NQ/TW hướng tới: Xây dựng hệ thống y tế hiện đại, công bằng, hiệu quả, lấy sức khỏe Nhân dân làm ưu tiên hàng đầu và coi đầu tư cho sức khỏe là đầu tư cho sự phát triển bền vững của đất nước.

Thu Hoài