Chủ động tham gia Bảo hiểm xã hội tự nguyện

Với những lợi ích thiết thực như giúp người lao động tự do, không có hợp đồng lao động tích lũy thời gian đóng để hưởng lương hưu, được cấp thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) khi về già và chăm sóc sức khỏe, cùng nhiều quyền lợi khác, chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện đang phát huy vai trò là điểm tựa an sinh, thể hiện tính nhân văn sâu sắc của Nhà nước.

Bà Đỗ Thị Ngọc Oanh (xã Thanh Sơn) phấn khởi nhận Quyết định hưởng lương hưu do cơ quan BHXH ban hành.

Là chủ quầy thuốc trên địa bàn xã Thanh Sơn, bà Đỗ Thị Ngọc Oanh (sinh năm 1969) hiểu rõ những khó khăn, rủi ro của người lao động tự do khi bước vào tuổi xế chiều mà không có nguồn thu nhập ổn định. Chính vì vậy, bà đã chủ động đến cơ quan BHXH địa phương tìm hiểu và lựa chọn tham gia BHXH tự nguyện như một giải pháp tích lũy an toàn cho tương lai.

Được trao Quyết định hưởng lương hưu hằng tháng vào trung tuần tháng 8 vừa qua, bà Oanh phấn khởi cho biết: “Là hộ kinh doanh cá thể, thu nhập phụ thuộc hoàn toàn vào tình hình buôn bán nên ban đầu tôi cũng đắn đo khi phải trích một khoản tiền để đóng định kỳ. Nhờ sự tư vấn, đồng hành của cán bộ, nhân viên BHXH cơ sở Thanh Sơn, tôi cảm thấy an tâm, có thể chủ động cuộc sống khi về già mà không phải phụ thuộc vào con cháu”.

Trước đây, ông Hà Thanh Đại, thường trú tại Tổ dân phố số 10, phường Tân Hòa là cán bộ không chuyên trách ở cơ sở. Tháng 6/2025, ông nghỉ chế độ khi thời gian đóng BHXH mới được 10 năm. Được BHXH cơ sở Hòa Bình tuyên truyền, vận động, ông lựa chọn tham gia BHXH tự nguyện, đóng gộp thêm 5 năm để đủ điều kiện hưởng lương hưu. Từ tháng 2/2026, ông chính thức nhận tháng lương hưu đầu tiên.

Ông Đại phấn khởi cho biết: “Bên cạnh nguồn thu nhập ổn định hằng tháng từ lương hưu, tôi còn được hưởng quyền lợi từ thẻ BHYT với mức chi trả lên tới 95% chi phí khám, chữa bệnh. Đây là giá trị nhân văn rất lớn của chính sách, giúp tôi giảm bớt nỗi lo về chi phí y tế khi sức khỏe suy giảm theo tuổi tác”.

Được thực hiện từ năm 2008, BHXH tự nguyện ra đời nhằm tạo cơ hội để người lao động tự do, nông dân, tiểu thương không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc có thể tiếp cận và tham gia mạng lưới an sinh xã hội.

BHXH cơ sở Hòa Bình tuyên truyền, tư vấn cho lao động trẻ chủ động tham gia mạng lưới an sinh xã hội.

Theo đồng chí Nguyễn Ngọc Sơn - Phó Giám đốc BHXH tỉnh: “BHXH tự nguyện là loại hình BHXH mà người lao động tự nguyện tham gia, được lựa chọn mức đóng và phương thức đóng phù hợp với thu nhập để hưởng các chế độ theo quy định. Chủ động tham gia BHXH giúp người dân tích lũy thời gian đóng để được hưởng lương hưu khi về già, nhất là những người không có việc làm ổn định, không có hợp đồng lao động hoặc không được đơn vị sử dụng lao động đóng BHXH định kỳ”.

Có nguồn lương hưu ổn định cùng thẻ BHYT giúp người cao tuổi chủ động hơn về tài chính, chăm sóc sức khỏe và đáp ứng các nhu cầu thiết yếu của cuộc sống, đồng thời giảm bớt sự phụ thuộc vào con cháu.

Những năm qua, Nhà nước thực hiện chính sách hỗ trợ tiền đóng BHXH cho người tham gia với mức từ 20% - 50% tiền đóng, tùy từng nhóm đối tượng như hộ nghèo, hộ cận nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số và các nhóm đối tượng khác, qua đó giảm chi phí thực đóng cho người dân. Phú Thọ đang đẩy mạnh phát triển BHXH tự nguyện thông qua chính sách hỗ trợ kinh phí đóng từ ngân sách địa phương giai đoạn 2026 - 2030, tạo điều kiện để ngày càng nhiều người dân tham gia mạng lưới an sinh xã hội.

Hiện nay, có 7 nhóm đối tượng được tham gia BHXH tự nguyện, không giới hạn tuổi trần, chỉ cần từ đủ 15 tuổi trở lên và không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc. Các nhóm gồm: Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động dưới 1 tháng; người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố; người tham gia các hoạt động sản xuất, kinh doanh nông - lâm - ngư nghiệp, diêm nghiệp không hưởng tiền lương; xã viên hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không hưởng tiền lương; người lao động tự do, buôn bán nhỏ, lao động phi chính thức như nội trợ, giúp việc gia đình, tài xế công nghệ, bán hàng trực tuyến...; người lao động đang tạm hoãn thực hiện hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc, trừ một số trường hợp đặc thù theo quy định; công dân Việt Nam khác không thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc và có nhu cầu tham gia BHXH tự nguyện.

Tính đến hết tháng 6/2026, toàn tỉnh có gần 146.600 người tham gia BHXH tự nguyện, tăng khoảng 54.500 người so với cùng kỳ năm trước. Với các giải pháp hỗ trợ thêm tiền đóng cho người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số từ nguồn lực địa phương; phát huy vai trò của tổ chức dịch vụ thu; đổi mới công tác truyền thông và đẩy mạnh cải cách hành chính..., số người tham gia BHXH tự nguyện ngày càng tăng.

Qua đó cho thấy, chính sách BHXH tự nguyện đang ngày càng nhận được sự tin tưởng, đồng thuận của người dân, trở thành điểm tựa quan trọng giúp người lao động chủ động chuẩn bị cho cuộc sống khi về già, góp phần bảo đảm an sinh xã hội bền vững.

Bùi Minh