Chuyển đổi cơ cấu cây trồng vụ Mùa nâng cao giá trị sản xuất

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng vụ Mùa được xác định là giải pháp quan trọng giúp sản xuất nông nghiệp thích ứng với điều kiện thời tiết bất lợi trong mùa mưa bão, hạn chế thiệt hại về năng suất, chất lượng cây trồng. Đồng thời, tạo điều kiện để nâng cao giá trị sản xuất, tăng hệ số sử dụng đất và hiệu quả kinh tế. Những năm gần đây, tỉnh chỉ đạo ngành Nông nghiệp và các địa phương đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng vụ Mùa theo hướng sản xuất hàng hóa, nâng cao sức cạnh tranh, góp phần tăng thu nhập, cải thiện đời sống nông dân.

Nông dân thôn Làng Hà, xã Tam Đảo trồng rau quả su su theo hướng thâm canh, đạt tiêu chuẩn VietGAP.

Xác định nông nghiệp là ngành kinh tế quan trọng, giữ vai trò bảo đảm an ninh lương thực và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững, tỉnh đã chỉ đạo các địa phương đẩy mạnh dồn điền, đổi thửa, quy hoạch các vùng sản xuất tập trung phù hợp với điều kiện từng địa phương; đồng thời hỗ trợ giống cây trồng chất lượng cao, vật tư nông nghiệp và ứng dụng khoa học kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất.

Hằng năm, UBND tỉnh ban hành kế hoạch sản xuất theo mùa vụ, chỉ đạo ngành nông nghiệp và các địa phương chủ động phối hợp với các đơn vị cung ứng đầy đủ giống cây trồng chất lượng, đáp ứng nhu cầu gieo trồng của nông dân. Cùng với đó, tăng cường hướng dẫn quy trình kỹ thuật, ứng dụng khoa học công nghệ trong trồng, chăm sóc lúa và cây màu; vận động nông dân sản xuất theo hướng hữu cơ, VietGAP, xây dựng các mô hình liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm. Đến nay, đã hình thành các vùng sản xuất trồng trọt tập trung. Nhiều vùng chuyên canh lúa trước đây được chuyển sang mô hình luân canh lúa - rau màu, trồng cây dược liệu, cây thức ăn chăn nuôi, cây xuất khẩu và cây ăn quả có giá trị kinh tế cao.

Căn cứ phương án sản xuất của tỉnh, ngành nông nghiệp đã chỉ đạo các địa phương hướng dẫn nông dân thực hiện nghiêm lịch thời vụ theo từng trà lúa, sử dụng giống đúng cơ cấu, bảo đảm thời gian sinh trưởng, tạo tiền đề thuận lợi cho sản xuất vụ Đông. Nhờ đó, diện tích trà lúa mùa cực sớm, mùa sớm và mùa chính vụ ngày càng được mở rộng.

Theo dự báo khí tượng thủy văn, vụ Mùa năm 2026, nhiệt độ trung bình trên địa bàn tỉnh cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1,5 độ C; số lượng bão và áp thấp nhiệt đới có khả năng thấp hơn trung bình nhiều năm nhưng thời tiết cực đoan vẫn diễn biến khó lường. Nắng nóng có thể kéo dài đến cuối tháng 8, lượng mưa xấp xỉ hoặc cao hơn trung bình nhiều năm, gây nhiều khó khăn cho sản xuất nông nghiệp. Trước tình hình đó, tỉnh chỉ đạo chuyển dịch mạnh cơ cấu mùa vụ theo hướng mở rộng diện tích lúa mùa cực sớm, mùa sớm và mùa chính vụ, giảm dần diện tích lúa mùa muộn nhằm hạn chế thiệt hại do mưa bão.

HTX Thảo dược Đồng Ích, xã Tiên Lữ đưa giống lúa lứt đen vào sản xuất, cho hiệu quả kinh tế cao gấp hơn hai lần so với lúa thuần.

Đồng chí Nguyễn Văn Quân - Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường cho biết, ngay từ đầu vụ, ngành nông nghiệp đã phối hợp với các địa phương chỉ đạo nông dân thực hiện nghiêm lịch thời vụ, sử dụng giống phù hợp, bảo đảm thời gian sinh trưởng để phục vụ sản xuất vụ Đông. Việc chuyển dịch cơ cấu mùa vụ hiệu quả đã góp phần mở rộng diện tích trà lúa mùa sớm và chính vụ.

Vụ Mùa năm 2026, đối với cây lúa, ngành nông nghiệp định hướng sử dụng các giống lúa thuần như ADI 28, ADI 168, DT39 Quế Lâm, Sơn Lâm 2, TBR225, Hà Phát 3, Hương Bình, QR15, TBR97, LTH31 và các giống lúa lai Thái Xuyên 111BC15, Thụy Hương 308, SYN8... Trà mùa sớm gieo từ ngày 20/5 đến 15/6, trà mùa trung gieo từ ngày 15 đến 30/6.

Đối với cây ngô, khuyến cáo sử dụng các giống NK4300, CP511, ngô nếp, ngô ngọt... gieo từ ngày 10 đến 15/6. Cây đậu tương và các cây màu khác được bố trí trên chân đất cao, đất chuyên màu với các giống phù hợp. Đối với rau màu, tiếp tục đa dạng hóa chủng loại, mở rộng diện tích sản xuất rau an toàn, tăng cường áp dụng quy trình VietGAP và sản xuất hữu cơ; đồng thời siết chặt công tác quản lý, giám sát chất lượng từ sản xuất đến tiêu thụ.

Nông dân xã Tiên Lữ phát triển sản xuất ngô lai năng suất cao trong vụ Mùa.

Năm 2026, toàn tỉnh phấn đấu gieo trồng 133.000ha cây vụ Mùa, trong đó có 66.450ha lúa, 17.600ha ngô, 11.740ha rau và 33.060ha cây hằng năm khác. Tổng sản lượng lương thực có hạt đạt khoảng 459,2 nghìn tấn, gồm 372,1 nghìn tấn lúa và 87,1 nghìn tấn ngô. Tỷ lệ diện tích gieo cấy lúa chất lượng cao đạt từ 75% trở lên.

Cùng với việc mở rộng diện tích cây trồng hàng hóa có giá trị kinh tế cao và có thị trường tiêu thụ ổn định, tỉnh tiếp tục khuyến khích các tổ chức, cá nhân đăng ký mã số vùng trồng; tạo điều kiện để doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác liên kết sản xuất, bao tiêu sản phẩm. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, cơ giới hóa trong sản xuất; phát triển các mô hình trồng trọt theo hướng hữu cơ, VietGAP, sử dụng phân bón tiết kiệm, góp phần giảm chi phí, nâng cao giá trị gia tăng. Mục tiêu đặt ra là tổng giá trị sản xuất vụ Mùa năm 2026 tăng từ 3-5% so với cùng kỳ năm trước

Xuân Nguyễn