Đậm đà hương vị thịt chua

Từ món ăn dân dã của đồng bào Mường, thịt chua ở xã Thanh Sơn qua bao thế hệ vẫn giữ được vị chua thanh, thơm bùi đặc trưng. Hiện nay, cùng với sự đổi thay của đời sống, món ăn truyền thống đó được nâng tầm bằng quy trình sản xuất hiện đại, để hương vị quê hương vươn xa trên thị trường.

Lưu giữ vị quê từ miền ký ức

Công ty Trường Foods tăng cường kiểm tra sản phẩm trước khi xuất bán ra thị trường.

Trong kho tàng ẩm thực có những món ăn không cầu kỳ về nguyên liệu nhưng lại khiến người thưởng thức nhớ mãi bởi hương vị riêng. Thịt chua Thanh Sơn là một món ăn như thế. Món ăn gắn với tập quán chế biến, bảo quản thực phẩm của đồng bào Mường. Thịt lợn sau khi được lựa chọn, sơ chế, kết hợp với thính gạo rang và các loại gia vị truyền thống rồi trải qua quá trình lên men tự nhiên. Vị chua thanh của thịt hòa cùng hương thơm của thính, tạo nên dư vị vừa mộc mạc, vừa đặc trưng.

Không chỉ là món ăn, thịt chua còn mang theo câu chuyện về đời sống của cư dân vùng trung du. Trong điều kiện trước đây, khi việc bảo quản thực phẩm còn hạn chế, kinh nghiệm chế biến và lên men đã giúp người dân lưu giữ thực phẩm lâu hơn. Từ nhu cầu của cuộc sống, một món ăn riêng có dần hình thành và được trao truyền qua nhiều thế hệ. Bởi thế, thưởng thức thịt chua cũng là thưởng thức một phần ký ức văn hóa của vùng đất. Sự giản dị trong nguyên liệu lại đòi hỏi sự tinh tế trong chế biến. Chỉ cần thay đổi tỷ lệ nguyên liệu, thời gian lên men hay điều kiện bảo quản, hương vị sản phẩm cũng có thể khác đi. Đó là lý do nghề làm thịt chua, dù bắt nguồn từ cách chế biến dân gian, vẫn đòi hỏi người làm phải có kinh nghiệm và sự cẩn trọng.

Từ một món ăn được làm chủ yếu trong mỗi gia đình, thịt chua đã trở thành sản phẩm hàng hóa. Sự thay đổi ấy đặt ra yêu cầu: Làm thế nào để sản phẩm có thể sản xuất với quy mô lớn hơn mà vẫn giữ được hương vị vốn có? Đây cũng là hành trình mà Trường Foods theo đuổi trong hơn hai thập kỷ gắn bó với nghề. Từ một cơ sở sản xuất quy mô nhỏ, doanh nghiệp từng bước xây dựng quy trình sản xuất bài bản, chú trọng chất lượng nguyên liệu, điều kiện chế biến và an toàn thực phẩm. Nguồn thịt lợn được lựa chọn từ các đơn vị chăn nuôi đạt tiêu chuẩn VietGAP, bảo đảm chất lượng và khả năng truy xuất nguồn gốc. Quy trình chế biến được thực hiện theo hướng khép kín, kiểm soát các điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm.

Song câu chuyện không dừng ở việc đưa máy móc, công nghệ vào sản xuất. Với một sản phẩm có hương vị được tạo nên từ kinh nghiệm truyền thống, điều quan trọng hơn là công nghệ phải phục vụ việc giữ được cái “hồn” của món ăn. Do đó, cùng với việc duy trì công thức truyền thống, doanh nghiệp nghiên cứu, hoàn thiện sản phẩm, ứng dụng công nghệ để nâng cao chất lượng và kéo dài thời gian bảo quản. Chị Trần Thị Phượng Thư - Phó Giám đốc Công ty cổ phần Lita Foods cho biết, mục tiêu của doanh nghiệp là đưa sản phẩm truyền thống của quê hương đến với người tiêu dùng trong và ngoài nước, qua đó góp phần quảng bá bản sắc văn hóa Đất Tổ. Sau mỗi sản phẩm là bài toán cân bằng giữa truyền thống và hiện đại. Giữ nguyên hương vị không có nghĩa là giữ nguyên mọi phương thức sản xuất. Ngược lại, đổi mới cũng không đồng nghĩa với đánh mất bản sắc.

Xây dựng sản phẩm mang thương hiệu Đất Tổ

Sản phẩm thịt chua Trường Foods là thương hiệu đặc sản của xã Thanh Sơn.

Thị trường ngày càng rộng mở cũng đồng nghĩa với yêu cầu ngày càng cao. Người tiêu dùng không chỉ quan tâm đến hương vị mà còn chú trọng nguồn gốc nguyên liệu, quy trình sản xuất, an toàn thực phẩm, bao bì và thời hạn sử dụng. Với các sản phẩm đặc sản địa phương, đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội để chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang xây dựng thương hiệu. Thịt chua ở Thanh Sơn từng bước đi theo hướng đó. Từ những bữa cơm gia đình, sản phẩm hiện diện tại các chương trình xúc tiến thương mại, hội chợ đặc sản vùng miền và đến với người tiêu dùng ở nhiều địa phương. Mỗi sản phẩm được đưa ra thị trường vì thế không chỉ mang giá trị của một món ăn. Đằng sau hương vị chua thanh, thơm bùi còn là câu chuyện về vùng đất, con người và tập quán ẩm thực của cộng đồng cư dân bản địa. Đó cũng là giá trị mà các sản phẩm đặc sản cần được nhìn nhận trong quá trình phát triển.

Khi một món ăn truyền thống được chuẩn hóa về chất lượng, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường, những giá trị văn hóa làm nên món ăn ấy cũng có thêm cơ hội được biết đến. Trong hành trình đó, thịt chua Phú Thọ đang từng bước tiếp cận những thị trường rộng lớn hơn. Mỗi bước đi là một lần món ăn quê hương được giới thiệu, nhận diện và được kể lại bằng ngôn ngữ của sản phẩm hiện đại. Để rồi, giữa nhịp sống hôm nay, khi thưởng thức một miếng thịt chua, người ta vẫn có thể cảm nhận vị chua thanh, hương thơm của thính gạo và cái mộc mạc của một món ăn đã được trao truyền qua nhiều thế hệ. Đó là dư vị của một món ăn, nhưng cũng là dư vị của quê hương. Từ những nguyên liệu bình dị, bằng sự gìn giữ và đổi mới, hương vị Đất Tổ đang từng bước tìm hướng vươn xa.

Hương Giang