Đánh giá cán bộ bằng “sản phẩm” - thước đo thực chất từ cơ sở

Trong tiến trình cải cách hành chính, một trong những yêu cầu đặt ra là phải đo lường được hiệu quả công vụ một cách minh bạch, khách quan và sát thực tiễn. Không dừng lại ở các tiêu chí định tính hay nhận xét chung chung, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh đang chuyển mạnh sang đánh giá cán bộ, công chức bằng kết quả, sản phẩm công việc cụ thể. Cách làm này bước đầu cho thấy hiệu quả rõ nét, góp phần siết chặt kỷ cương hành chính, nâng cao trách nhiệm công vụ và tạo chuyển biến tích cực trong phục vụ người dân.

Đo hiệu quả công việc bằng kết quả cụ thể

Tại xã Vĩnh Phú, việc đánh giá cán bộ bằng sản phẩm không còn là khẩu hiệu mà đi vào thực tiễn. Một trong những lĩnh vực thể hiện rõ nét nhất là công tác quản lý đất đai và trật tự xây dựng vốn được xem là “điểm nóng” ở nhiều địa phương.

UBND xã tăng cường kiểm tra, rà soát, kịp thời phát hiện các trường hợp vi phạm xây dựng trên đất nông nghiệp tại các thôn Hồi Cương, Bích Chu. Thay vì xử lý theo kiểu hành chính đơn thuần, xã triển khai đồng bộ các giải pháp từ tuyên truyền, vận động đến tổ chức lực lượng hỗ trợ người dân tháo dỡ công trình vi phạm. Chỉ tính từ ngày 31/3 - 2/4, nhiều trường hợp vi phạm đã được xử lý dứt điểm. Điều đáng nói là quá trình này không phát sinh điểm nóng, không gây bức xúc trong Nhân dân.

Kết quả không chỉ phản ánh sự quyết liệt của chính quyền mà còn cho thấy rõ trách nhiệm của từng cán bộ được “đo đếm” bằng chính công việc cụ thể. Khi mỗi cán bộ được giao nhiệm vụ gắn với “đầu ra” rõ ràng: bao nhiêu vụ việc được xử lý, tiến độ ra sao, mức độ đồng thuận của người dân thế nào... thì việc đánh giá không còn cảm tính. Đây chính là điểm cốt lõi của phương pháp đánh giá theo sản phẩm.

Lãnh đạo UBND xã Vĩnh Phú tuyên truyền, vận động người dân tháo dỡ công trình xây dựng vi phạm.

Cách làm trên còn được áp dụng hiệu quả trong lĩnh vực cải cách thủ tục hành chính. Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Vĩnh Phú, các thủ tục liên quan đến đất đai, xây dựng, hộ tịch đều được tiếp nhận và giải quyết theo quy trình rõ ràng, minh bạch. Mỗi hồ sơ đều có thời hạn xử lý cụ thể, được theo dõi trên hệ thống. Tỷ lệ giải quyết đúng hạn, số hồ sơ trễ hạn hay thời gian xử lý trung bình... trở thành những chỉ số trực tiếp phản ánh năng lực và tinh thần trách nhiệm của cán bộ.

Ông Lê Hồng Hải - Chủ tịch UBND xã Vĩnh Phú cho biết: “Trước đây, việc đánh giá cán bộ chủ yếu dựa trên nhận xét chung, khó tránh khỏi cảm tính. Khi lượng hóa bằng sản phẩm công việc, từng cán bộ phải chủ động, trách nhiệm hơn. Ai làm tốt hay chưa tốt đều thể hiện rõ qua kết quả. Từ khi áp dụng cách làm này, hiệu quả giải quyết công việc tại địa phương được nâng lên. Nếu như trước đây, trung bình xã còn tồn đọng từ 15 - 20 hồ sơ quá hạn/tháng thì đến nay tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn đạt trên 98%. Các lĩnh vực dễ phát sinh chậm trễ như đất đai, hộ tịch, chính sách xã hội đều có chuyển biến tích cực".

Tại phường Phúc Yên, việc áp dụng đánh giá theo sản phẩm cũng mang lại những chuyển biến tích cực. Cuối tháng 3/2026, địa phương còn 57 hồ sơ quá hạn trong lĩnh vực đất đai. UBND phường đã yêu cầu các bộ phận chuyên môn rà soát, xử lý dứt điểm, đồng thời thực hiện xin lỗi công dân và đề nghị gia hạn theo quy định. Trung tâm Phục vụ hành chính công được phường giao nhiệm vụ theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ, báo cáo định kỳ hằng tuần. Điều này giúp lãnh đạo nắm bắt kịp thời những điểm nghẽn, đồng thời “chỉ mặt, gọi tên” những trường hợp chậm trễ. Khi từng hồ sơ gắn với trách nhiệm cụ thể của từng cá nhân, không còn “vùng xám” trong đánh giá. Cán bộ làm tốt sẽ được ghi nhận xứng đáng, trong khi những trường hợp thiếu trách nhiệm cũng khó có thể “ẩn mình” sau tập thể.

Bà Nguyễn Thị Thanh Vân - Phó Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai chi nhánh Phúc Yên chia sẻ: “Khi công việc được đo bằng sản phẩm cụ thể, bản thân phải tự nâng cao trách nhiệm, tránh tình trạng chậm trễ hay né tránh việc khó. Điều này cũng giúp tôi chủ động hơn trong xử lý công việc hàng ngày.”

Những con số biết nói

Trên phạm vi toàn tỉnh, theo báo cáo của Văn phòng UBND tỉnh, trong cao điểm 45 ngày xử lý hồ sơ chậm hạn, quá hạn, toàn tỉnh ghi nhận tới 8.620 hồ sơ quá hạn (tính đến ngày 10/3/2026). Tuy nhiên, sau khi triển khai các biện pháp quyết liệt, đặc biệt là việc gắn trách nhiệm cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị và cán bộ phụ trách, số lượng hồ sơ quá hạn đã giảm nhanh (còn 5.671 hồ sơ vào ngày 19/3 và tiếp tục giảm xuống 3.759 hồ sơ vào ngày 26/3). Đáng chú ý, có tới 71 cơ quan, đơn vị giảm số hồ sơ trễ hạn. Những con số này không chỉ phản ánh tiến độ công việc mà còn là căn cứ rõ ràng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của từng cán bộ, công chức.

Cán bộ xã Yên Lạc rà soát, xử lý hồ sơ hành chính, góp phần giảm mạnh tình trạng hồ sơ quá hạn.

Việc đánh giá cán bộ bằng sản phẩm tạo ra “áp lực tích cực” đối với đội ngũ công chức. Thay vì làm việc theo thói quen hay dựa vào kinh nghiệm, cán bộ buộc phải thay đổi tư duy, nâng cao kỹ năng và chủ động hơn trong công việc. Quan trọng hơn, cách làm này góp phần hạn chế tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm, một trong những nguyên nhân khiến nhiều thủ tục hành chính bị chậm trễ trước đây. Khi mọi khâu đều được theo dõi và cập nhật trên hệ thống, trách nhiệm cá nhân trở nên rõ ràng, minh bạch. Đồng thời, người dân cũng được hưởng lợi trực tiếp từ sự thay đổi này. Thời gian giải quyết thủ tục được rút ngắn, quy trình minh bạch hơn, thái độ phục vụ được cải thiện. Sự hài lòng của người dân, vì thế trở thành “chỉ số đầu ra” quan trọng nhất trong đánh giá hiệu quả công vụ.

Bà Nguyễn Thị Mai, người dân phường Xuân Hòa cho biết: “Bây giờ đến làm thủ tục nhanh hơn trước, cán bộ hướng dẫn cụ thể, rõ ràng. Hồ sơ giải quyết đúng hẹn nên người dân cũng yên tâm, tin tưởng hơn.”

Thực tiễn tại các địa phương ở Phú Thọ cho thấy, đánh giá cán bộ bằng sản phẩm không chỉ là một giải pháp kỹ thuật mà còn là bước chuyển trong tư duy quản lý. Khi kết quả công việc trở thành thước đo chính, mọi hoạt động công vụ đều hướng đến hiệu quả thực chất. Tuy nhiên, để cách làm này phát huy tối đa hiệu quả, cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống chỉ số đánh giá theo hướng khoa học, sát thực tiễn; đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin để theo dõi, giám sát công việc một cách minh bạch. Bên cạnh đó, việc gắn kết quả đánh giá với công tác thi đua, khen thưởng, bổ nhiệm, luân chuyển cán bộ cũng là yếu tố quan trọng để tạo động lực lâu dài.

Thu Thủy