Đối đầu với thiện chí

Nghị quyết số 23-NQ/TW (Nghị quyết 23) ngày 2/8/2026 của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài thể hiện cách tiếp cận cởi mở, cầu thị, đề cao hòa hợp dân tộc, tôn trọng những khác biệt và hướng tới tương lai. Không chỉ xác định cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là “bộ phận không tách rời của cộng đồng các dân tộc Việt Nam”, Nghị quyết còn nhấn mạnh việc “trân trọng, cầu thị, lắng nghe” những ý kiến đóng góp xây dựng, kể cả những quan điểm khác biệt nhưng không phương hại đến lợi ích quốc gia - dân tộc. Thế nhưng, những thông điệp ấy đang bị những kẻ phản động, chống phá lưu vong phía trời Tây cố tình xuyên tạc, diễn giải theo hướng hoàn toàn trái ngược để phục vụ mưu đồ chính trị đen tối...

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại sự kiện văn hóa nghệ thuật “Việt Nam: Hành trình Tổ quốc qua điện ảnh và âm nhạc” và gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam ở Hoa Kỳ (ngày 21/9).

Một chủ trương, nhiều cánh cửa mở

Với hơn 6,5 triệu người đang sinh sống tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài được Nghị quyết 23 xác định là “bộ phận không tách rời của cộng đồng các dân tộc Việt Nam”, là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng, đồng thời là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới.

Đáng chú ý, Nghị quyết yêu cầu chuyển từ “vận động, tập hợp, chăm lo” sang “đồng hành, kiến tạo cơ chế, huy động nguồn lực” người Việt Nam ở nước ngoài. Điều đó cho thấy sự thay đổi trong cách tiếp cận: Người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ là đối tượng của chính sách mà ngày càng được đặt ở vị trí chủ thể tham gia đóng góp cho đất nước.

Nghị quyết cũng nhấn mạnh việc kết nối chuyên gia, trí thức, nhà khoa học, doanh nhân, văn nghệ sĩ và thế hệ trẻ; tạo điều kiện để cộng đồng phát huy nguồn lực về khoa học - công nghệ, giáo dục, y tế, văn hóa, kinh tế và đổi mới sáng tạo.

Thể hiện rõ tinh thần của Nghị quyết, trong các chuyến công tác gần đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có những cuộc gặp với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Tại Paris ngày 11/9, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gặp cán bộ, nhân viên Đại sứ quán và đại diện cộng đồng người Việt Nam ở Pháp. Tại New York ngày 21/9, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gặp các chuyên gia, trí thức người Việt Nam và dự sự kiện văn hóa, gặp gỡ cộng đồng người Việt Nam ở Hoa Kỳ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nhấn mạnh Nghị quyết 23 là bước phát triển mới trong tư duy về công tác người Việt Nam ở nước ngoài; đồng thời đề cập yêu cầu kết nối, phát huy nguồn lực của cộng đồng, nhất là đội ngũ trí thức, chuyên gia, doanh nhân, nhà khoa học và thế hệ trẻ.

Trò chuyện với cộng đồng người Việt Nam ở Hoa Kỳ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng nhắc tới thực tế cộng đồng có nhiều thế hệ, nhiều hoàn cảnh và nhiều cách nhìn khác nhau về lịch sử.

Trước những khác biệt ấy, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tiếp tục khẳng định chân lý Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu: “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một”.

Từ đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước kêu gọi “khép lại quá khứ, cùng chung tay kiến tạo tương lai dân tộc”, đồng thời khẳng định Việt Nam hoan nghênh và trân trọng những đóng góp của người Việt Nam ở nước ngoài, dù trực tiếp hay từ xa.

Soi chiếu qua lăng kính Nghị quyết 23, những thông điệp ấy cho thấy một cách tiếp cận nhất quán: Thừa nhận khác biệt nhưng không để khác biệt trở thành ngăn cách; nhìn nhận quá khứ nhưng hướng tới tương lai, lấy lợi ích chung của dân tộc làm điểm quy tụ.

Chiêu trò “chọc gậy bánh xe”

Thế nhưng, một cách diễn giải hoàn toàn khác với những luận điệu xuyên tạc, quy chụp lại xuất hiện trên một số trang truyền thông và mạng xã hội ở nước ngoài.

Luận điệu xuyên tạc của các thế lực phản động, chống phá.

Ảnh: baochinhphu.vn

Trong bài viết “Nghị quyết 23-NQ/TW và những thủ đoạn ẩn giấu từ bên trong”, đăng ngày 7/9/2026, tổ chức khủng bố Việt Tân cho rằng Nghị quyết 23 là một “chiến lược thâm nhập” nhằm tác động tới cộng đồng người Việt ở nước ngoài.

Bài viết lần lượt diễn giải các nội dung về tổ chức cộng đồng, văn hóa - giáo dục, kinh tế, truyền thông và giới trẻ theo hướng “cài cắm”, “mua chuộc”, “thao túng” và làm suy yếu các tổ chức người Việt có quan điểm đối lập.

Đây là một cách nhìn có tính chất quy kết rất mạnh nhưng hoàn toàn vô giá trị do không có bằng chứng thực tế mà chỉ nặng về suy diễn, bịa đặt để vu khống, công kích - chiêu trò “chọc gậy bánh xe” quen thuộc của bè lũ phản động, chống phá.

Nghị quyết 23 nói đến việc xây dựng mạng lưới kết nối chuyên gia, trí thức, nhà khoa học, doanh nhân và thế hệ trẻ người Việt Nam trên toàn cầu. Nghị quyết cũng đề cập việc gìn giữ tiếng Việt, bản sắc văn hóa, lịch sử và phát huy vai trò của cộng đồng trong quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam.

Đồng thời, văn bản chủ trương tạo cơ chế để người Việt Nam ở nước ngoài đóng góp nguồn lực cho phát triển kinh tế, khoa học - công nghệ, giáo dục, y tế, văn hóa và đổi mới sáng tạo. Từ những nội dung đó để đi đến kết luận về một “chiến lược thâm nhập”, “mua chuộc” hay “thao túng” là hoàn toàn vô căn cứ.

Phản biện chính sách là quyền và cũng là một phần của đời sống xã hội. Một nghị quyết lớn liên quan tới hơn 6,5 triệu người Việt Nam ở nước ngoài càng cần được theo dõi về cơ chế thực hiện, nguồn lực, tính minh bạch, hiệu quả và những tác động thực tế đối với cộng đồng.

Nhưng phản biện chính sách khác với việc gán cho chính sách một mục tiêu mà văn bản không thể hiện rồi dùng giả định đó để giải thích toàn bộ nội dung.

Đáng chú ý, Nghị quyết 23 không né tránh những vấn đề còn tồn tại. Văn bản cũng nêu một bộ phận nhỏ người Việt Nam ở nước ngoài còn định kiến, có nhận thức và hành động chưa phù hợp với lợi ích quốc gia - dân tộc; đồng thời chỉ ra những hạn chế trong việc phát huy nguồn lực cộng đồng và sự phối hợp giữa các cơ quan.

Vì vậy, điều đáng bàn không phải là có quyền đặt câu hỏi hay không, mà là câu hỏi được đặt trên cơ sở nào. Nếu cho rằng đằng sau những chủ trương về hòa hợp, lắng nghe và gác lại quá khứ là một “thủ đoạn ẩn giấu”, cần chỉ ra điều khoản, hành động hoặc dữ liệu cụ thể để chứng minh cho nhận định đó, thay vì đưa ra những cáo buộc thiếu căn cứ.

Thực tế luôn là phép kiểm chứng quan trọng nhất. Nghị quyết 23 đặt ra những mục tiêu cụ thể về kết nối nguồn lực, tạo điều kiện cho trí thức, chuyên gia, doanh nhân, nhà khoa học và thế hệ trẻ người Việt Nam ở nước ngoài tham gia vào quá trình phát triển đất nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hoa Kỳ cũng đề cập những hướng hợp tác cụ thể như kết nối doanh nghiệp, trao đổi chuyên gia, nghiên cứu, khởi nghiệp và hợp tác trong khoa học - công nghệ, giáo dục, y tế, văn hóa, đổi mới sáng tạo. Những điều này hoàn toàn có thể được kiểm chứng bằng thực tiễn triển khai.

Hòa hợp không có nghĩa là phủ nhận khác biệt. Lắng nghe cũng không đồng nghĩa với đồng thuận tuyệt đối. Nhưng muốn đối thoại, trước hết phải nhìn đúng điều bên kia thực sự nói. Nghị quyết 23 đã thể hiện rõ tinh thần ấy: Trân trọng, cầu thị, lắng nghe; xóa bỏ định kiến, gác lại quá khứ, hướng tới tương lai.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp tục nhấn mạnh chân lý “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một”, đồng thời kêu gọi cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài cùng chung tay kiến tạo tương lai dân tộc.

Đối đầu với thiện chí, vì thế, không làm những khác biệt biến mất. Điều cần thiết hơn là đối thoại bằng sự thẳng thắn, bằng chứng và trách nhiệm trước những lợi ích chung của dân tộc.

Tương lai không thể chỉ được xây dựng bằng việc nhắc lại những khác biệt của quá khứ mà cần được mở ra từ khả năng đồng thuận nhìn về phía trước.

Cẩm Ninh