Hành trình qua hai mốc son lịch sử dân tộc: Từ Hoàng đế Lý Nam Đế đến Chủ tịch Hồ Chí Minh - bản hùng ca trên đất Vạn Xuân

Trên dải đất bên sông Hồng, khoảng cách chỉ 1 km có 2 di tích lịch sử - văn hóa thuộc hai thời đại cách nhau hơn 14 thế kỷ cùng tồn tại, cùng tỏa sáng. Đó là Đền thờ Hoàng đế Lý Nam Đế và Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Đền thờ Lý Nam Đế - Nơi lưu dấu hào khí Vạn Xuân

Trên gò Cổ Bồng linh thiêng của động Khuất Lão (xã Vạn Xuân), dấu ấn về vị Hoàng đế đầu tiên của dân tộc vẫn còn hiện hữu qua từng địa danh, từng truyền thuyết và trong niềm tôn kính của người dân địa phương. Đây là nơi Hoàng đế Lý Nam Đế chọn làm căn cứ trong những năm tháng kháng chiến và là nơi an nghỉ của vị anh hùng đã khai sinh Nhà nước Vạn Xuân. Hơn 14 thế kỷ trôi qua, lăng mộ và đền thờ Lý Nam Đế vẫn được gìn giữ như một biểu tượng thiêng liêng của lòng yêu nước, ý chí độc lập dân tộc và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”.

Toàn cảnh công trình Đền thờ Hoàng đế Lý Nam Đế.

Khác với nhiều di tích chỉ còn tên trong sử sách, Đền thờ Lý Nam Đế ở Vạn Xuân còn lưu giữ những dấu tích cụ thể, hữu hình đến kỳ lạ. Rừng Cấm vẫn rợp bóng tre già, Ao Quan vẫn in hình bầu trời mây trắng, con đường độc đạo dẫn vào động Khuất Lão vẫn ngoằn ngoèo như xưa.

Khu di tích hiện nay được phục dựng khang trang với kiến trúc chữ Đinh trang nghiêm, tượng Lý Nam Đế đúc bằng đồng uy nghi sừng sững, hệ thống hoành phi câu đối chữ Hán ca ngợi công đức vị hoàng đế khai quốc. Hằng năm, lễ hội Đền thờ Lý Nam Đế được tổ chức tưng bừng với các trò chơi dân gian đặc sắc như kéo co, đấu vật, ném cầu - những trò chơi tái hiện tinh thần thượng võ của nghĩa quân năm xưa.

Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh - dấu ấn "15 ngày vàng" kháng chiến

Nếu Đền thờ Lý Nam Đế là dấu ấn của buổi bình minh độc lập đầu tiên, thì Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại khu 12, xã Vạn Xuân là chứng tích về những ngày đầu gian khó, quyết liệt và anh hùng của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Từ sáng 4/3 đến tối 18/3/1947, đúng 15 ngày trong thời khắc “ngàn cân treo sợi tóc” của dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chọn ngôi nhà nhỏ của cụ Hoàng Văn Nguyện, xóm Đồi, xã Cổ Tiết (nay là khu 12, xã Vạn Xuân) làm nơi ở và làm việc. Trong ngôi nhà giản dị ấy, Người dùng bí danh “Xuân” - cái tên gắn với mảnh đất Vạn Xuân và ngày đêm miệt mài vì sự nghiệp kháng chiến. Đặc biệt, Bác đã đặt tên cho 8 chiến sĩ cảnh vệ đi cùng là: Trường, Kỳ, Kháng, Chiến, Nhất, Định, Thắng, Lợi. Tám chữ ghép thành lời thề “Kháng chiến trường kỳ, nhất định thắng lợi” như một niềm tin son sắt Người muốn truyền lại cho thế hệ mai sau.

Hành trình “về nguồn” ý nghĩa

Sáng 2/6/2026, đoàn đại biểu Trung tâm Chính trị phường Phúc Yên đã thành kính dâng hương tại Đền thờ Hoàng đế Lý Nam Đế, ôn lại công đức của bậc “Lý triều Thánh đế” - người đã dũng cảm phất cờ khởi nghĩa, lập nên nhà nước Vạn Xuân độc lập đầu tiên. Sau đó, đoàn tiếp tục dâng hương và báo công tại Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, thêm một lần được sống lại không khí của những ngày đầu kháng chiến trường kỳ.

Đoàn đại biểu Trung tâm Chính trị phường Phúc Yên dâng hương tại Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Sáng 4/6/2026, đoàn đại biểu Người có công đến từ ba phường Hoàng Mai, Lĩnh Nam và Yên Sở (thành phố Hà Nội) đã tìm về Vạn Xuân để bái vọng trước lăng mộ vị hoàng đế khai quốc. Những người lính, gia đình liệt sĩ, thương bệnh binh đã từng dâng hiến tuổi trẻ, xương máu cho Tổ quốc nay về đây thắp nén hương kính dâng lên lăng mộ vị hoàng đế đầu tiên của Nhà nước Vạn Xuân.

Đoàn đại biểu Người có công phường Hoàng Mai, Lĩnh Nam và Yên Sở (thành phố Hà Nội) dâng hương tại Đền thờ hoàng đế Lý Nam Đế.

Sự hiện diện của các đại biểu Người có công thành phố Hà Nội tại mảnh đất Vạn Xuân là minh chứng xúc động cho sợi dây liên kết xuyên thế kỷ giữa quá khứ và hiện tại. Từ Lý Nam Đế đến những người lính của thế kỷ XX, tất cả đều chung một chí nguyện: giữ vững non sông gấm vóc.

Hai di tích - một từ thế kỷ VI, một từ thế kỷ XX tưởng chừng xa cách về thời gian, nhưng lại được gắn kết bởi một sợi chỉ đỏ: khát vọng độc lập, ý chí bất khuất và lòng biết ơn vô hạn đối với những bậc tiền nhân đã hy sinh vì dân, vì nước.

Đến với Đền thờ Lý Nam Đế, du khách sẽ được đứng trước lăng mộ của vị hoàng đế đầu tiên tuyên bố độc lập của dân tộc Việt, được chạm tay vào những dấu tích của một căn cứ địa hơn 1.400 năm tuổi, được cảm nhận uy linh của một triều đại đã thắp lên ngọn lửa tự chủ mà không một thế lực ngoại bang nào có thể dập tắt.

Đến với Khu lưu niệm Bác Hồ, du khách sẽ được bước vào không gian giản dị mà thiêng liêng, nơi một con người vĩ đại đã sống và làm việc vì dân, vì nước; được đứng dưới tán cây thị cổ thụ nơi Bác từng luyện tập mỗi sáng sẽ thấy như được truyền thêm sức mạnh từ ý chí của Người.

Phòng Văn hóa - Xã hội xã Vạn Xuân