Hướng tới nền nông nghiệp hữu cơ

Đẩy mạnh sử dụng phân bón hữu cơ là hướng đi quan trọng để phục hồi đất thoái hóa, tăng độ phì nhiêu, tơi xốp, giữ ẩm và thúc đẩy vi sinh vật có lợi hoạt động, góp phần hồi phục đất sau thời gian dài sử dụng phân bón vô cơ. Đồng thời, giúp cải thiện cấu trúc đất, giảm xói mòn và giảm phụ thuộc vào phân hóa học, hướng đến một nền nông nghiệp bền vững, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Công nhân Công ty TNHH Dịch vụ Thương mại dịch vụ Biển Xanh, xã Vĩnh Chân thu gom phụ phẩm nông nghiệp để chế biến phân bón hữu cơ.

Công ty TNHH Thương mại dịch vụ Biển Xanh, xã Vĩnh Chân có trên 70ha đất canh tác, trong đó có gần 10ha trồng rau, củ, quả, an toàn; trên 55 ha chuối phục vụ xuất khẩu, còn lại là các loại cây trồng khác. Ngay từ khi mới bắt đầu đi vào hoạt động, lãnh đạo Công ty xác định sản xuất đi theo hướng hữu cơ với mục tiêu hướng tới xuất khẩu. Đến nay, các sản phẩm rau quả cao cấp của Công ty như bí ngòi, dưa lê, dưa lưới xanh, dưa lưới hoàng kim... đều được công nhận đạt chuẩn OCOP 4 sao. Ngoài ra, khoảng 80% sản lượng chuối của Công ty cũng đáp ứng được tiêu chuẩn xuất khẩu vào thị trường Trung Quốc.

Ông Hà Văn Tú - Giám đốc Công ty chia sẻ: Chúng tôi luôn xác định nguồn phân bón chủ lực phải là phân bón hữu cơ để bảo vệ chất lượng đất. Vì thế, ngoài lượng chất thải chăn nuôi tại chỗ, Công ty đã ký hợp đồng mua chất thải chăn nuôi từ các trang trại chăn nuôi lớn trên địa bàn huyện Hạ Hòa (cũ). Đồng thời, tận dụng nguồn phụ phẩm nông nghiệp sau thu hoạch như lá, thân cây, sử dụng chế phẩm sinh học để chế biến thành phân hữu cơ.

Ước tính mỗi năm, Công ty sử dụng khoảng 1.000 tấn phân bón hữu cơ. Nhờ đó, chất lượng đất ngày càng được nâng lên, giúp cho các loại cây trồng sinh trưởng và phát triển khỏe mạnh.

Hiện nay, diện tích đất nông, lâm nghiệp của Phú Thọ khoảng 7.767km² (chiếm 83% tổng diện tích toàn tỉnh), gồm cả địa hình đồng bằng, trung du, miền núi với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu thuận lợi cho nền nông nghiệp phát triển đa dạng các loại cây trồng từ cây lương thực, cây rau màu, cây ăn quả và cây công nghiệp.

Quỹ đất nông nghiệp của tỉnh lớn với diện tích gieo trồng cây hàng năm khoảng trên 304 nghìn ha, cây lâu năm khoảng 53 nghìn ha. Trong quá trình canh tác, chăm sóc, các công việc như cắt tỉa, thu hoạch, sơ chế có phát sinh các chất thải, phế phụ phẩm (rơm, rạ, trấu, thân, cành, lá, rễ, quả) với khối lượng khoảng trên 2 triệu tấn/năm.

Thành viên HTX Rau an toàn Tứ Xã, xã Phùng Nguyên sử dụng phân bón hữu cơ trong sản xuất, bảo đảm các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, cung cấp cho các hệ thống siêu thị lớn trong và ngoài tỉnh.

Bên cạnh đó, Phú Thọ là tỉnh có ngành chăn nuôi phát triển khá mạnh với 161,8 nghìn con trâu, hơn 247,3 nghìn con bò, gần 1,82 triệu con lợn, hơn 37,5 triệu con gia cầm... Ước tính tổng lượng chất thải rắn (phân gia súc, gia cầm) phát sinh trong quá trình chăn nuôi gần 5 triệu tấn/năm.

Tuy nhiên, tỷ lệ phế phụ phẩm nông lâm nghiệp được tận thu, tái chế, sử dụng còn ít; một lượng lớn chất thải, phế phụ phẩm nông lâm nghiệp sau thu hoạch bị loại bỏ không qua xử lý gây lãng phí tài nguyên sinh khối, đặc biệt là một số doanh nghiệp chăn nuôi chưa có giải pháp xử lý chất thải triệt để gây ô nhiễm môi trường. Đây là một vấn đề nan giải gây thất thoát, lãng phí nguồn nguyên liệu sản xuất phân bón hữu cơ sẵn có trên địa bàn.

Bình quân mỗi năm, nông dân trên địa bàn tỉnh sử dụng khoảng gần 300 nghìn tấn phân bón vô cơ (phân bón hóa học) và hơn 10 nghìn tấn phân bón hữu cơ. Việc sử dụng phân bón vô cơ trong thời gian dài đã gây ra nhiều hệ quả lâu dài như ảnh hưởng đến độ màu mỡ, gây thoái hóa đất, làm gia tăng sự mẫn cảm của cây trồng đối với các loại sâu bệnh, phá hủy các chất mùn hữu cơ tự nhiên, có khả năng gây nhiễm độc cho nguồn nước ngầm...

Để giảm thiểu tình trạng sử dụng tràn lan và kéo dài phân bón hóa học, ngành Nông nghiệp đã tăng cường vận động, tuyên truyền và khuyến khích nông dân sử dụng các loại phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc sinh học để bảo vệ và trả lại sự phì nhiêu cho đất cũng như bảo vệ môi trường sinh thái, nông thôn.

Ông Đặng Nguyễn Trung Vương - Trưởng phòng Kỹ thuật - Nghiệp vụ, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật khẳng định: Tăng cường sử dụng phân bón hữu cơ không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất mà còn phòng trừ các loại sâu bệnh, dịch hại có hiệu quả, tiến tới hạn chế và thay thế dần các loại phân bón, thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc hóa học, tránh ảnh hưởng sức khỏe người trồng, người sử dụng, nâng cao hiệu quả kinh tế cho người sản xuất.

Thời gian tới, Chi cục tiếp tục tăng cường tổ chức tập huấn, hướng dẫn người dân sử dụng phân bón cân đối, an toàn và hiệu quả; ưu tiên sử dụng phân bón hữu cơ trong sản xuất, nhất là đối với các cây trồng chủ lực để thúc đẩy sản xuất nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn góp phần cải thiện chất lượng nông sản, nâng cao hiệu quả của sản xuất.

Chi cục cũng chủ động hướng dẫn xử lý, chế biến, ủ phân từ các nguồn chất thải của các cơ sở chăn nuôi, các nguồn nguyên liệu từ trồng trọt sẵn có trên địa bàn tỉnh. Trong đó, chú trọng sử dụng có hiệu quả các nguồn phân hữu cơ tại các cơ sở chăn nuôi theo đúng quy trình để trở thành phân hữu cơ đảm bảo chất lượng theo quy định.

Quân Lâm