“Không đáng để bình luận”

“Cái gọi là cáo buộc của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (Human Rights Watch - HRW) không đáng để bình luận”. Phát biểu ngắn gọn, dứt khoát của Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng tại cuộc họp báo thường kỳ ngày 23/7 không chỉ thể hiện lập trường nhất quán của Việt Nam trước những luận điệu thiếu thiện chí, mà còn là sự khái quát đầy đủ nhất đối với cách hành xử lặp đi lặp lại của một số tổ chức, cá nhân luôn nhân danh “nhân quyền” để can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia có chủ quyền.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng. Ảnh: Cổng thông tin điện tử Bộ Ngoại giao

Trước đó, HRW đã ra tuyên bố yêu cầu Việt Nam trả tự do cho 5 người bị khởi tố liên quan đến cuốn sách “Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng”. Đây không phải lần đầu tiên tổ chức này lên tiếng về các vụ việc thuộc phạm vi thực thi pháp luật của Việt Nam. Điều đáng nói là những tuyên bố ấy bỏ qua bản chất pháp lý của vụ việc, cố tình đánh đồng hành vi vi phạm pháp luật với cái gọi là “thực thi quyền tự do ngôn luận”, từ đó đưa ra những kết luận mang nặng định kiến.

Nhưng sự thật không thể bị thay thế bằng những lời quy kết chủ quan. Theo thông tin do Cơ quan An ninh điều tra Công an thành phố Hà Nội công bố, Nguyễn Thành Nam và Trần Việt Anh bị khởi tố, tạm giam để điều tra về tội “Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” theo Điều 117 Bộ luật Hình sự.

Kết quả điều tra ban đầu xác định cuốn sách “Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng” cùng nhiều video liên quan có nội dung xuyên tạc lịch sử, xuyên tạc đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; xúc phạm Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đại tướng Võ Nguyên Giáp và một số lãnh đạo Đảng, Nhà nước.

Trước đó, cơ quan quản lý nhà nước về xuất bản đã đình chỉ phát hành, thu hồi toàn bộ cuốn sách, xử phạt nhà xuất bản và yêu cầu tiêu hủy số xuất bản phẩm vi phạm. Trong quá trình điều tra mở rộng, cơ quan điều tra tiếp tục khởi tố ba lãnh đạo, biên tập viên của Nhà xuất bản Hội Nhà văn do có hành vi biên tập, xuất bản, quảng bá cuốn sách nói trên.

Toàn bộ quá trình xử lý đều được tiến hành theo quy định của pháp luật Việt Nam, dưới sự giám sát của các cơ quan tiến hành tố tụng có thẩm quyền. Đây hoàn toàn là hoạt động thực thi pháp luật của một quốc gia độc lập, có chủ quyền nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia, bảo vệ trật tự pháp luật và quyền lợi chính đáng của cộng đồng.

Thế nhưng HRW lại cố tình bỏ qua những yếu tố cốt lõi ấy. Đây chính là điều khiến những tuyên bố của tổ chức này không còn nhiều giá trị để tranh luận. Khi tất cả những nguyên tắc tối thiểu ấy đều bị bỏ qua, những bản tuyên bố chỉ còn là sự lặp lại của những định kiến đã được chuẩn bị sẵn.

Nhìn lại nhiều năm qua, có thể thấy HRW gần như duy trì một “công thức” quen thuộc đối với Việt Nam. Mỗi khi các cơ quan chức năng xử lý các đối tượng có hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến an ninh quốc gia, xuyên tạc lịch sử, kích động chống Nhà nước hay phát tán thông tin chống phá, tổ chức này đều nhanh chóng đưa ra các thông cáo với nội dung tương tự: Đòi trả tự do, yêu cầu hủy bỏ các quy định pháp luật và quy kết Việt Nam vi phạm nhân quyền.

Trong khi đó, họ hiếm khi đề cập đến nội dung vi phạm cụ thể của các đối tượng; càng ít khi phân tích những tác động tiêu cực mà các hành vi ấy gây ra đối với an ninh quốc gia, trật tự xã hội và quyền, lợi ích hợp pháp của cộng đồng. Cách tiếp cận như vậy rõ ràng không phản ánh tinh thần khách quan vốn phải có của một tổ chức tự nhận hoạt động vì quyền con người.

Trong khi đó, Hiến pháp Việt Nam khẳng định: Mọi quyền con người, quyền công dân đều được tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm. Tuy nhiên, việc thực hiện các quyền ấy phải trong khuôn khổ pháp luật và không được xâm phạm lợi ích quốc gia, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác.

Đây cũng là nguyên tắc được ghi nhận trong nhiều điều ước quốc tế về quyền con người mà Việt Nam là thành viên. Không có bất kỳ quốc gia nào chấp nhận việc lợi dụng quyền tự do ngôn luận để xuyên tạc lịch sử, bôi nhọ lãnh tụ, kích động chống Nhà nước hay đe dọa an ninh quốc gia.

Thực tiễn cũng cho thấy, trong quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn nhất quán quan điểm bảo đảm quyền con người phải đi đôi với giữ vững kỷ cương pháp luật, bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc. Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu xây dựng xã hội thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, mọi tổ chức, cá nhân đều bình đẳng trước pháp luật, không có vùng cấm, không có ngoại lệ; đồng thời kiên quyết đấu tranh với mọi hành vi lợi dụng các quyền tự do, dân chủ, nhân quyền để xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Đó không chỉ là yêu cầu của quản trị quốc gia hiện đại mà còn là điều kiện tiên quyết để bảo đảm môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển đất nước và để các quyền con người được thực thi một cách đầy đủ, thực chất.

Chính vì vậy, việc xử lý các đối tượng vi phạm trong vụ án liên quan cuốn sách “Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng” không phải là sự đối lập với quyền con người mà là biểu hiện của nguyên tắc thượng tôn pháp luật. Bởi quyền con người chỉ có thể được bảo vệ bền vững khi pháp luật được tôn trọng và lợi ích quốc gia, dân tộc không bị xâm hại. Việc xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trong vụ án liên quan cuốn sách “Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng” không phải là vấn đề “đàn áp tự do ngôn luận” như HRW cố tình suy diễn, mà là sự thực thi pháp luật bình thường của một quốc gia có chủ quyền.

Trong quan hệ quốc tế hiện đại, tôn trọng độc lập, chủ quyền, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau là nguyên tắc cơ bản được ghi nhận trong Hiến chương Liên hợp quốc cũng như nhiều văn kiện quốc tế khác. Mọi quốc gia đều có quyền xây dựng hệ thống pháp luật và xử lý các hành vi vi phạm theo quy định của mình, miễn là phù hợp với các cam kết quốc tế mà quốc gia đó tham gia.

Không một tổ chức phi chính phủ nào có quyền đứng trên các nguyên tắc ấy để áp đặt quan điểm chính trị hay can thiệp vào hoạt động tư pháp của một quốc gia có chủ quyền. Có lẽ vì vậy mà câu trả lời của Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam mang nhiều ý nghĩa hơn một phát ngôn ngoại giao thông thường.

Đòi hỏi phi lý, phi pháp.

“Không đáng để bình luận” không phải là sự né tránh, thiếu lý lẽ để phản bác. Đó là sự điềm tĩnh của một quốc gia hiểu rõ tính chất của những luận điệu thiếu thiện chí, không đủ sức thuyết phục. Điều thực sự đáng quan tâm không phải là những bản tuyên bố lặp đi lặp lại của HRW, mà là việc tổ chức này cần nhìn lại chính cách tiếp cận của mình nếu thực sự mong muốn đóng góp tích cực cho sự nghiệp thúc đẩy và bảo vệ quyền con người trên thế giới.

Kiên quyết xử lý mọi hành vi vi phạm pháp luật, tiếp tục bảo đảm và thúc đẩy quyền con người trên cơ sở Hiến pháp, pháp luật và các cam kết quốc tế luôn là lựa chọn nhất quán của Việt Nam. Đó cũng là câu trả lời thuyết phục nhất trước mọi luận điệu xuyên tạc.

Vì vậy, trước những luận điệu thiếu căn cứ đến mức không còn giá trị để tranh luận nữa. Quả thật, không đáng để bình luận!.

Cẩm Ninh