Không để mạng xã hội thành nơi phán xử

Thời gian gần đây, không khó để bắt gặp trên không gian mạng những “phiên tòa ảo”. Ở đó, chỉ một video bị cắt ghép, một bài viết chưa được kiểm chứng cũng có thể châm ngòi cho hàng vạn bình luận quy chụp, phán xét, thậm chí xâm phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của một cá nhân hay tổ chức.

Hiện tượng mạng xã hội trở thành “nơi phán xử” không chỉ làm xáo trộn các chuẩn mực đạo đức xã hội mà nguy hiểm hơn, còn bị các thế lực thù địch, phản động lợi dụng, biến thành công cụ tinh vi nhằm hạ thấp uy tín của Đảng, Nhà nước, làm suy giảm niềm tin của Nhân dân vào thể chế pháp quyền.

Chưa bao giờ quyền tự do ngôn luận được công nghệ hỗ trợ mạnh mẽ như hiện nay. Tuy nhiên, ranh giới giữa phản biện xã hội lành mạnh và hành vi “xử án trên mạng” đang ngày càng bị xóa mờ. Chỉ từ một vụ va chạm giao thông, một phát ngôn chưa chuẩn mực hay một quyết định quản lý hành chính, đám đông trên mạng lập tức tham gia phân tích, gán nhãn, kêu gọi “tẩy chay”, thậm chí quy kết tội danh khi cơ quan chức năng còn chưa kịp xác minh, làm rõ vụ việc.

Ảnh minh họa.

Có thể nhận định, sự trỗi dậy của “tòa án bàn phím” mang bản chất của sự nôn nóng và định kiến khi mạng xã hội vận hành dựa trên thuật toán thu hút tương tác. Nhấp chuột càng nhiều, giận dữ càng cao thì bài viết càng lan truyền. Do đó, thông tin sai lệch hay góc nhìn phiến diện thường đi nhanh hơn sự thật. “Bản án” của đám đông không có cơ chế kháng án. Nó công kích cá nhân, khủng bố tinh thần người trong cuộc, gây tổn hại nghiêm trọng đến trật tự an toàn xã hội.

Đáng chú ý, tính chất nguy hiểm của hiện tượng này không chỉ dừng lại ở những vụ việc trong đời sống dân sự. Khi các “phiên tòa mạng” hướng vào những vụ án kinh tế, tham nhũng hoặc công tác cán bộ của hệ thống chính trị, bản chất của vấn đề có thể bị dẫn dắt sang một hướng hoàn toàn khác.

Dưới góc độ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, hiện tượng “mạng xã hội thành nơi phán xử” có thể trở thành môi trường để các thế lực thù địch, phản động lợi dụng thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình”. Chúng không cần tạo ra sự kiện mới mà chỉ cần “đu bám” vào những vụ việc nóng đang được cộng đồng mạng quan tâm để từng bước thao túng dư luận.

Trước hết là gieo rắc sự hoài nghi. Khi một vụ việc phức tạp xảy ra, các đối tượng lập tức đưa ra những “kịch bản”, “thông tin mật”, “bản án tự phong”, tác động vào tâm lý đám đông, tạo dựng suy nghĩ rằng cơ quan chức năng đang “bao che” hoặc “làm sai lệch hồ sơ”.

Tiếp đó là phủ nhận vai trò của pháp luật. Các đối tượng tìm cách định hướng dư luận theo quan điểm rằng “chỉ có áp lực từ mạng xã hội mới mang lại công lý”, từ đó hạ thấp uy tín của các cơ quan tư pháp như Công an, Viện Kiểm sát, Tòa án.

Cuối cùng là công kích nền tảng chính trị. Từ sự bất bình đối với một vụ việc hoặc một cá nhân, các đối tượng từng bước chuyển hướng sang phán xét đường lối, chính sách, quy kết nguyên nhân là do “lỗi hệ thống” hoặc sự lãnh đạo của Đảng.

Có thể khẳng định, không có một quốc gia văn minh nào giao quyền tư pháp cho “đám đông vô hình” trên mạng. Ý kiến cư dân mạng có thể là kênh tham khảo, nhưng tuyệt đối không thể thay thế chứng cứ pháp lý và thẩm quyền của Tòa án.

Cương lĩnh và các nghị quyết của Đảng luôn khẳng định xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân. Trong Nhà nước pháp quyền, mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật; hành vi vi phạm đến đâu sẽ bị xử lý đến đó dựa trên quy trình tố tụng nghiêm ngặt, minh bạch, chứ không dựa trên sự phẫn nộ bộc phát của đám đông.

Cùng với đó, cần tăng cường tính chủ động, công khai, minh bạch của các cơ quan chức năng. Sự im lặng hoặc chậm trễ trong cung cấp thông tin chính thống có thể tạo ra khoảng trống để tin đồn và những thông tin sai lệch lan truyền. Khi phát sinh vụ việc phức tạp, cơ quan chuyên môn cần chủ động cung cấp thông tin chính xác, khách quan, kịp thời, qua đó định hướng dư luận. Minh bạch thông tin là giải pháp quan trọng góp phần ngăn chặn tin đồn và các luận điệu xuyên tạc, bóp méo sự thật.

Bên cạnh đó, cần chủ động phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng mạng xã hội để “xử án” và chống phá. Các hành vi vu khống, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác hoặc lợi dụng quyền tự do dân chủ để xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân cần được xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật. Sự nghiêm minh của pháp luật trong đời thực chính là một trong những “tấm lá chắn” quan trọng góp phần giữ gìn kỷ cương trên không gian mạng.

Đoàn thanh niên phường Thống Nhất tổ chức tuyên truyền Luật An ninh mạng và kỹ năng bảo vệ an toàn trên không gian mạng cho đoàn viên, thành niên và học sinh trên địa bàn.

Mạng xã hội là công cụ kết nối, chia sẻ thông tin, chứ không phải nơi có thể thay thế công lý. Sự phẫn nộ chưa được kiểm chứng của đám đông chưa bao giờ là thước đo của lẽ phải. Do đó, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay không chỉ là đấu tranh với các luận điệu sai trái một cách trực diện mà còn là bảo vệ nguyên tắc thượng tôn pháp luật, giữ gìn sự ổn định tâm lý xã hội trước những làn sóng “phán xử” vô căn cứ trên mạng xã hội và sự lợi dụng, chống phá của các thế lực thù địch, phản động.

Tỉnh táo trước thông tin, tin tưởng vào sự nghiêm minh của pháp luật và ứng xử có trách nhiệm trên mạng chính là hành động thiết thực của mỗi người dân, góp phần xây dựng không gian mạng an toàn, lành mạnh và một xã hội văn minh, thượng tôn pháp luật.

Minh Tự