“Luồng xanh” thủ tục hành chính - từ thí điểm đến động lực tăng trưởng

Hơn 133.000 hồ sơ thủ tục hành chính được tiếp nhận trong hơn ba tháng đầu năm, nhưng vẫn còn trên 20.000 hồ sơ quá hạn ở cấp tỉnh. Ở cấp xã, con số tiếp nhận lên tới 276.000 hồ sơ, có hàng nghìn hồ sơ chậm xử lý, chủ yếu trong lĩnh vực đất đai. Nếu không có cơ chế đột phá, thủ tục hành chính sẽ trở thành lực cản của tăng trưởng. Trong bối cảnh đó, tỉnh Phú Thọ đã thí điểm “luồng xanh” cho các dự án trọng điểm, tạo sự chuyển biến trong cách vận hành - từ giải quyết hồ sơ sang chủ động mở đường cho phát triển.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh tiếp nhận, xử lý hồ sơ, giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp.

“Luồng xanh” - thiết kế lại quy trình để phục vụ dự án trọng điểm

Điểm cốt lõi của “luồng xanh” nằm ở cách tổ chức lại quy trình. Ngay sau khi ban hành quyết định thí điểm, UBND tỉnh đã thành lập Tổ công tác triển khai “luồng xanh” do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Huy Ngọc làm Tổ trưởng, trực tiếp chỉ đạo, điều phối và chịu trách nhiệm chung đối với toàn bộ hoạt động. Các sở, ngành được phân công rõ trách nhiệm theo từng lĩnh vực, gắn với cá nhân chịu trách nhiệm ở từng khâu xử lý.

Cách làm này cắt bỏ tình trạng hồ sơ “đi vòng”, “luồng xanh” thiết lập một cơ chế điều phối tập trung, mỗi khâu đều có người chịu trách nhiệm trực tiếp, mọi vướng mắc phát sinh được xử lý ngay trong quá trình vận hành, thay vì chờ tổng hợp, báo cáo.

Về nguyên tắc vận hành, “luồng xanh” là sự ưu tiên có điều kiện. Chỉ những dự án trọng điểm, dự án đầu tư lớn, có tác động lan tỏa đến phát triển kinh tế - xã hội mới được đưa vào danh mục áp dụng. Trên cơ sở đó, hồ sơ được phân loại, xác định mức độ ưu tiên và áp dụng hai cơ chế xử lý rõ ràng: Rút ngắn 50% thời gian giải quyết hoặc xử lý trong vòng 24 giờ đối với một số lĩnh vực đặc thù. Điều quan trọng là toàn bộ quá trình này vẫn đặt trong khuôn khổ pháp lý hiện hành, không cắt giảm điều kiện mà tinh gọn quy trình, rút ngắn thời gian xử lý.

Kết quả trong tuần đầu triển khai, toàn tỉnh đã tiếp nhận 29 hồ sơ theo cơ chế “luồng xanh 24 giờ”, 2 hồ sơ theo cơ chế rút ngắn 50% thời gian, 100% hồ sơ được giải quyết đúng và trước hạn.

Để “luồng xanh” trở thành động lực tăng trưởng

Qua tìm hiểu thực tế, công tác cải cách thủ tục hành chính hiện nay còn bộc lộ những “điểm nghẽn”. Đơn cử như thủ tục chuyển trường tại tỉnh, thực hiện thực tế chỉ mất khoảng 7 ngày làm việc, nhưng trên phần mềm của Bộ Giáo dục và Đào tạo cấu hình tới 90 ngày. Tương tự, nhiều thủ tục đã được địa phương phân cấp, ủy quyền theo quy định, song lại chưa được cập nhật tương ứng trên hệ thống của các Bộ: Y tế, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng... Sự “lệch pha” này không chỉ làm giảm hiệu quả cải cách ở cơ sở, mà còn kéo dài thời gian xử lý trong thực tế.

Có thể thấy, “luồng xanh” mới chỉ là một lát cắt trong bức tranh cải cách. Những vướng mắc lớn vẫn nằm ở sự thiếu đồng bộ của hệ thống công nghệ. Hệ thống giải quyết thủ tục hành chính của các bộ, ngành triển khai chưa đồng đều, vận hành thiếu ổn định, quy trình cấu hình còn cứng nhắc, chưa phù hợp thực tiễn địa phương. Điều này khiến cán bộ phải xử lý song song nhiều hệ thống, gia tăng áp lực, kéo dài thời gian giải quyết. Cùng với đó, việc phân quyền tài khoản, liên thông dữ liệu và cơ chế giám sát chưa thống nhất cũng làm hạn chế hiệu quả điều hành, khiến nỗ lực cải cách ở cấp địa phương chưa phát huy trọn vẹn.

Từ thực tế đó, UBND tỉnh đặt ra các giải pháp đồng bộ trong thời gian tới. Trước tiên là tái cấu trúc toàn diện, trọng tâm là chuẩn hóa lại toàn bộ thủ tục hành chính, đồng bộ quy trình điện tử, khai thác dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia để giảm giấy tờ và loại bỏ các khâu trung gian không cần thiết. Cùng với đó là đồng bộ hệ thống công nghệ, tiến tới vận hành một nền tảng giải quyết thủ tục hành chính thống nhất từ Trung ương đến địa phương. Mục tiêu đến ngày 1/7/2026, 100% thủ tục được thực hiện trên hệ thống tập trung, đây không chỉ là một mốc kỹ thuật, mà là điều kiện để bảo đảm tính thông suốt của toàn bộ quy trình.

Đồng thời, đẩy mạnh công tác truyền thông và giám sát thực hiện nhằm tạo sự đồng thuận trong xã hội và đảm bảo kỷ luật hành chính. Việc theo dõi, đánh giá quá trình triển khai “luồng xanh 24 giờ”, “luồng xanh 50%” được thực hiện thường xuyên, gắn với trách nhiệm cụ thể của từng cơ quan, đơn vị. Tiếp tục nâng cấp, hoàn thiện hệ thống công nghệ thông tin kết nối với Cổng Dịch vụ công quốc gia, bảo đảm vận hành thông suốt, ổn định và minh bạch.

“Luồng xanh” không phải là một lối đi riêng. Khi một quy trình có thể rút xuống còn 24 giờ, thì tốc độ xử lý thủ tục không còn là điểm nghẽn, mà trở thành lợi thế. Cải cách hành chính sẽ không chỉ dừng ở cải thiện chất lượng phục vụ, mà trực tiếp góp phần định hình môi trường đầu tư - nơi mỗi quyết định được thực thi nhanh hơn, mỗi dự án được khởi động sớm hơn và cơ hội phát triển không bị bỏ lỡ, từ đó đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Nguyễn Yến