Người có uy tín - “lá chắn mềm” bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Người có uy tín (NCUT) là lực lượng quần chúng đặc biệt, đóng vai trò cầu nối đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với đồng bào dân tộc thiểu số (ĐBDTTS). Với sự tín nhiệm, sức ảnh hưởng trong cộng đồng, NCUT là nhân tố quan trọng củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, cũng chính vì vai trò đó, các thế lực thù địch đang hướng đến NCUT để móc nối, lôi kéo. Phát huy vai trò của NCUT cũng như bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong vùng ĐBDTTS, tỉnh Phú Thọ luôn quan tâm thực hiện tốt vấn đề chăm lo xây dựng đội ngũ NCUT.

Kỳ 1: Những “cây đại thụ” của bản làng

Theo quyết định của UBND tỉnh, hiện toàn tỉnh có 2.169 NCUT trong vùng ĐBDTTS. Như những cây đại thụ vững chãi của bản làng, nhiều năm qua, đội ngũ NCUT luôn phát huy vai trò nòng cốt, là cầu nối quan trọng giữa cấp ủy, chính quyền với Nhân dân. Bằng uy tín và trách nhiệm của mình, NCUT đã tích cực tuyên truyền, vận động người dân đồng thuận thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tham gia xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở; thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới; giữ vững quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội và gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc.

Tiên phong xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc

Ông Dương Văn Bảng - Bí thư Chi bộ, NCUT khu Cảy, xã Thượng Long (ngồi giữa bên trái) tích cực tuyên truyền các chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước đến Nhân dân.

Giữa vùng núi cao xã Thượng Long, ông Dương Văn Bảng - Bí thư Chi bộ, NCUT ở khu Cảy luôn được cán bộ, đảng viên và Nhân dân tin tưởng, quý trọng. Từng để lại nhiều dấu ấn khi đảm nhiệm vai trò lãnh đạo địa phương, sau khi về nghỉ hưu, ông trở thành hạt nhân đoàn kết, gương mẫu đi đầu trong xây dựng hệ thống chính trị cơ sở và phát triển kinh tế - xã hội ở khu dân cư.

Với vai trò Bí thư Chi bộ, bằng trí tuệ, bản lĩnh và kinh nghiệm, ông Bảng đã cùng cấp ủy chi bộ tập trung lãnh đạo, chỉ đạo đảng viên và Nhân dân thực hiện hiệu quả các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và tăng cường khối đại đoàn kết trong cộng đồng dân cư.

Ông Bảng tiên phong trong phát triển kinh tế trồng rừng, nâng cao thu nhập hộ gia đình.

Nhờ sự vào cuộc quyết liệt của chi bộ và Ban công tác mặt trận, nhiều năm liên tiếp khu Cảy có trên 90% số hộ đạt danh hiệu gia đình văn hóa; liên tục được công nhận là khu dân cư tiêu biểu cấp xã. Các hoạt động “Đền ơn đáp nghĩa”, chăm lo gia đình chính sách, hộ nghèo được duy trì thường xuyên, góp phần lan tỏa tinh thần tương thân tương ái, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Ông Bảng chia sẻ: “Là đảng viên, nhất là người đứng đầu chi bộ, tôi luôn tâm niệm muốn Nhân dân tin thì trước hết cán bộ, đảng viên phải gương mẫu. Mỗi việc khó, việc mới, đảng viên phải đi đầu thực hiện, nói đi đôi với làm, làm bằng trách nhiệm và sự tận tâm. Khi đảng viên tiên phong trong phát triển kinh tế, xây dựng đời sống văn hóa, giữ gìn đoàn kết trong cộng đồng thì bà con sẽ tin tưởng, đồng thuận và cùng hưởng ứng. Đó cũng chính là tinh thần “đảng viên đi trước, làng nước theo sau” mà tôi và chi bộ luôn nỗ lực thực hiện".

Từ một địa bàn còn nhiều khó khăn, đến nay đời sống Nhân dân khu Cảy đã có nhiều khởi sắc. Thu nhập bình quân đạt trên 50 triệu đồng/người/năm. Trong tổng số 122 hộ dân, hiện chỉ còn 4 hộ nghèo và 1 hộ cận nghèo. Đây là kết quả của sự nỗ lực vươn lên của người dân cùng sự lãnh đạo, định hướng sát sao của chi bộ.

Những đóng góp của ông Bảng đã góp phần quan trọng đưa Chi bộ khu Cảy liên tục hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong giai đoạn 2020-2025. Bản thân ông 5 năm liền được công nhận là đảng viên hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Đối với đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 90% dân số của khu, ông không chỉ là Bí thư Chi bộ mà còn là điểm tựa tinh thần, người truyền cảm hứng, vận động bà con đoàn kết, chung sức xây dựng quê hương ngày càng phát triển.

Tích cực giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc

Ở tuổi gần 80, với 50 năm tuổi Đảng, ông Phùng Thế Vỵ, Phó trưởng bản người Dao - Thành Công, xã Yên Lãng đã dành phần lớn cuộc đời để nghiên cứu, gìn giữ và truyền dạy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Dao. Những đóng góp bền bỉ của ông không chỉ góp phần bảo tồn di sản văn hóa dân tộc mà còn trở thành niềm tự hào của bà con trong bản.

Năm 1971, ông Phùng Thế Vỵ tham gia quân ngũ và công tác trong Quân chủng Phòng không - Không quân. Sau khi xuất ngũ trở về địa phương năm 1976, ông tích cực tham gia các hoạt động xã hội. Trong quá trình công tác và tiếp xúc với nhiều vùng văn hóa khác nhau, ông nhận thấy trước tác động của đời sống hiện đại, nhiều phong tục, tập quán truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số đang dần mai một, đứng trước nguy cơ thất truyền.

Ông Phùng Thế Vỵ - Phó trưởng bản người Dao trăn trở với việc bảo tồn và phát huy truyền thống dân tộc.

Ông Vỵ chia sẻ: “Không cam lòng nhìn những giá trị văn hóa truyền thống dần bị mai một, tôi quyết tâm phải giữ lại “hồn dân tộc”. Với suy nghĩ đó, nhiều năm qua, tôi đã dành tâm huyết tìm hiểu, sưu tầm và ghi chép lại những phong tục, tập quán, nghi lễ truyền thống của người Dao. Đối với tôi, mỗi làn điệu dân ca, mỗi cuốn sách cổ, mỗi nghi lễ truyền thống không chỉ là di sản của cha ông để lại mà còn là minh chứng cho lịch sử hình thành, phát triển và bản sắc riêng của dân tộc. Chính vì vậy, bản thân tôi luôn trăn trở tìm cách bảo tồn, lưu giữ và truyền dạy những giá trị văn hóa ấy cho thế hệ trẻ, góp phần để bản sắc văn hóa dân tộc Dao tiếp tục được gìn giữ và phát huy trong đời sống hiện đại".

Với vốn hiểu biết sâu rộng, ông Vỵ là NCUT trong cộng đồng nổi bật với sự am hiểu và thông thạo các nghi lễ, phong tục truyền thống của người Dao như lễ cấp sắc, Tết Nhảy, nghi lễ cưới hỏi, tang ma, tạ mồ mả... và nhiều nghi lễ tín ngưỡng khác. Không chỉ thực hành, ông còn tích cực truyền dạy những kiến thức, kỹ năng này cho lớp trẻ trong cộng đồng nhằm bảo đảm sự kế thừa và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc.

Bên cạnh đó, ông còn dành nhiều công sức sao chép, biên soạn và lưu giữ các sách chữ Nho, chữ Dao cổ cho nhiều gia đình trong bản, góp phần bảo tồn nguồn tư liệu quý đang đứng trước nguy cơ thất truyền. Nhờ am hiểu sâu sắc văn hóa dân tộc, ông còn sáng tác nhiều tiết mục dân ca, dân vũ, các tiểu phẩm tái hiện những nghi lễ, lễ hội truyền thống và trực tiếp tham gia hướng dẫn, đưa các đội văn nghệ quần chúng tham gia hội thi, hội diễn các cấp.

Với những đóng góp nổi bật trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Dao, năm 2019, ông Phùng Thế Vỵ vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân vì có nhiều cống hiến xuất sắc trong gìn giữ và phát huy di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc. Đây là sự ghi nhận xứng đáng đối với tâm huyết, trách nhiệm và những nỗ lực không ngừng nghỉ của ông trên hành trình giữ gìn “hồn cốt” văn hóa dân tộc Dao.

Ông Vỵ (ngoài cùng bên trái) trong điệu múa “Lạp miên” trong nghi lễ “Tết Nhảy” của dân tộc Dao quần chẹt. Ảnh: Tư liệu

Nghị quyết 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về “Phát triển văn hoá Việt Nam” đã chỉ ra: Sự bùng nổ các nền tảng trực tuyến xuyên biên giới kéo theo sự xâm nhập của các yếu tố ngoại lai phản cảm, phi văn hoá gây xung đột giá trị và tác động tiêu cực đến việc gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử, truyền thống văn hóa của dân tộc và xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện trong giai đoạn mới. Do đó, việc đội ngũ NCUT tích cực giữ gìn bản sắc văn hóa sẽ góp phần quan trọng đẩy lùi sự xâm nhập của văn hóa ngoại lai, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Đức Anh