Phát triển nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu

Với mục tiêu phát triển nền nông nghiệp thông minh, hội nhập quốc tế, thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững gắn với xây dựng nông thôn mới nâng cao, tỉnh đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách phát triển nông, lâm nghiệp và thủy sản theo hướng xanh, sạch, hiệu quả. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao thu nhập cho người dân, xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, thích ứng với những thách thức của biến đổi khí hậu.

Những năm qua, tỉnh đã ban hành nhiều nghị quyết, cơ chế nhằm hỗ trợ phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản theo hướng gia tăng giá trị, thích ứng với biến đổi khí hậu. Nổi bật là các chính sách hỗ trợ giống lúa chất lượng cao; liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm; cơ cấu lại ngành nông nghiệp gắn với nâng cao thu nhập cho nông dân. Đáng chú ý là một số nghị quyết của HĐND tỉnh về chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp, nông thôn giai đoạn 2026-2030; về quy định nội dung chi, mức hỗ trợ hoạt động khuyến nông; hỗ trợ liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp hay hỗ trợ một phần kinh phí thực hiện các dự án phát triển sản xuất giống chủ lực quốc gia và các giống khác trên địa bàn tỉnh. Trên cơ sở các nghị quyết của HĐND tỉnh, UBND tỉnh đã ban hành nhiều kế hoạch triển khai với những nhiệm vụ, giải pháp cụ thể.

HTX Chè Long Cốc, xã Tân Sơn đưa một số giống chè mới vào sản xuất, đem lại hiệu quả kinh tế cao hơn chè giống cũ.

Để triển khai các chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp giai đoạn 2026-2030, các đơn vị trực thuộc ngành nông nghiệp đã tập trung hỗ trợ chuyển đổi cơ cấu giống cây trồng, vật nuôi theo hướng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đối với cây lúa, nhiều giống có năng suất, chất lượng cao, khả năng chống chịu tốt với điều kiện thời tiết bất thường như ADI28, ADI168, DT39 Quế Lâm, Sơn Lâm 2, Hà Phát 3, Hương Bình, QR15, Tân ưu 98, TBR97... được đưa vào sản xuất, từng bước trở thành các giống chủ lực. Bên cạnh đó, các giống ngô NK4300, CP511, CP512, LVN61, SSC586; giống đậu tương DT84, DT2008, DT2001 cùng nhiều loại rau màu được mở rộng diện tích nhằm đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Trong vụ Đông Xuân 2025-2026, toàn tỉnh đã chuyển đổi 572,1 ha diện tích lúa kém hiệu quả, thiếu chủ động nguồn nước sang trồng các loại cây có giá trị kinh tế cao hoặc mô hình lúa kết hợp nuôi trồng thủy sản. Việc chuyển đổi đã góp phần nâng hiệu quả kinh tế thêm từ 40-50 triệu đồng/ha/vụ.

Kỹ sư Kiều Thị Huệ - Giám đốc HTX Rau an toàn Vĩnh Phúc trên cánh đồng trồng rau cải giống mới năng suất cao, chịu hạn tốt tại xã Tam Dương.

Các chương trình hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi và ứng dụng tiến bộ kỹ thuật tiếp tục phát huy hiệu quả. Trong đó, đã bình tuyển khoảng 26.000 bò cái nền; hỗ trợ hơn 12.000 bò đực giống, 3.200 lợn đực giống; thay thế gần 5.000 lợn nái ngoại hậu bị cấp bố mẹ...

Trong lĩnh vực trồng trọt, tỉnh hỗ trợ hơn 7.000 tấn giống lúa chất lượng cao trên tổng diện tích gieo trồng hơn 100.000 ha. Đối với thủy sản, hỗ trợ hàng triệu con cá rô phi đơn tính, con cá chép lai hai, ba máu và hàng chục nghìn con cá mè trắng phục vụ nuôi trồng trên diện tích gần 730 ha mặt nước.

Cùng với đó, tỉnh hỗ trợ 3.300 máy sản xuất nông nghiệp, thủy sản; gần 140 công trình xử lý chất thải chăn nuôi; hơn 10.000 hầm biogas và gần 6.000 đệm lót sinh học với tổng kinh phí hỗ trợ trên 700 tỷ đồng.

Nhờ các chính sách hỗ trợ, tỷ lệ sử dụng giống lúa chất lượng cao hiện đạt 77% tổng diện tích gieo cấy, tăng 0,7% so với năm 2020. Hiệu quả sản xuất lúa tăng bình quân từ 3-5 triệu đồng/ha, nhiều nơi đạt 6-8 triệu đồng/ha; chăn nuôi tăng trưởng bình quân 3%/năm. Giai đoạn 2021-2025, tốc độ tăng trưởng ngành nông nghiệp của tỉnh đạt bình quân 3,5%/năm.

Nhờ được hỗ trợ kỹ thuật chăn nuôi và ứng dụng đệm lót sinh học, gia đình anh Nguyễn Văn Thuyên, ở làng Mấu, xã Tam Đảo đã mạnh dạn đầu tư hơn 3,5 tỷ đồng mở rộng quy mô trang trại lên trên 5.000 con gà. Mô hình không chỉ giảm ô nhiễm môi trường, nâng cao hiệu quả chăn nuôi mà còn mang lại thu nhập ổn định từ 300-500 triệu đồng mỗi năm.

Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Nguyễn Hoài Dương cho biết: Việc triển khai Đề án phát triển quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp giai đoạn 2026-2030; Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050” cùng nhiều chương trình, kế hoạch khác của tỉnh đã và đang giúp ngành nông nghiệp thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu, giảm phát thải, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và cải thiện thu nhập cho người dân.

Với hệ thống cơ chế, chính sách đúng hướng, cùng sự vào cuộc tích cực của các cấp, ngành và người dân, sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản của tỉnh đang tiếp tục chuyển dịch theo hướng hiện đại, ứng dụng khoa học, công nghệ, phát triển sản xuất sạch, xanh, phù hợp với điều kiện sinh thái từng vùng, hướng tới xây dựng nền nông nghiệp có giá trị gia tăng cao, phát triển bền vững và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu trong giai đoạn mới.

Mô hình trồng Nho đen xen rau má dưới gốc của bà Nguyễn Thị Hương, xóm Núc Hạ, xã Tam Đảo mang lại thu nhập trên 120 triệu đồng/ha.

Xuân Hùng