Trăn trở công tác chăm sóc người khuyết tật

Năm nay đã 50 tuổi nhưng chị Đinh Thị Thu Hảo ở phường Âu Cơ vẫn chưa một ngày thôi lo lắng cho tương lai của người con bị bại não. Mỗi ngày của chị bắt đầu bằng suy nghĩ về con gái Mai Anh. Điều khiến người mẹ này luôn trăn trở không chỉ là hành trình điều trị kéo dài mà còn là câu hỏi luôn thường trực trong lòng: Sau này, khi cha mẹ già yếu hoặc không còn nữa, ai sẽ là người tiếp tục chăm sóc con? Đây cũng là nỗi niềm của không ít gia đình có người khuyết tật (NKT).

Hội Bảo trợ người khuyết tật và trẻ mồ côi tỉnh trao tặng xe lăn cho người khuyết tật tại phường Thống Nhất.

Những năm qua, thực hiện Chỉ thị số 39-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác NKT, các cấp ủy, chính quyền trong tỉnh đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và triển khai nhiều chính sách trợ giúp thiết thực. NKT được hỗ trợ tiếp cận dịch vụ y tế, giáo dục, học nghề, việc làm, trợ giúp pháp lý và các chính sách an sinh xã hội. Toàn tỉnh hiện có hơn 148.560 đối tượng bảo trợ xã hội đang được quản lý tại cộng đồng. Đây là con số cho thấy khối lượng công việc rất lớn trong thực hiện các chính sách bảo trợ xã hội, trong đó NKT là một trong những nhóm đối tượng cần được quan tâm đặc biệt. Tuy nhiên, khi đời sống xã hội ngày càng phát triển, nhu cầu của NKT không chỉ dừng lại ở việc được trợ cấp hay hỗ trợ trước mắt. Điều họ cần hơn là cơ hội được học tập, làm việc, tiếp cận các dịch vụ xã hội và hòa nhập bình đẳng với cộng đồng.

Thực tế cho thấy, gánh nặng chăm sóc lâu dài vẫn đặt lên vai nhiều gia đình có người thân bị khuyết tật nặng và đặc biệt nặng. Không ít cha mẹ phải dành phần lớn thời gian chăm sóc con, hạn chế cơ hội lao động và phát triển kinh tế. Đối với những gia đình có hoàn cảnh khó khăn, việc duy trì điều trị, phục hồi chức năng trong thời gian dài càng trở nên áp lực. Chị Đinh Thị Thu Hảo ở phường Âu Cơ chia sẻ: "Điều gia đình mong muốn nhất là có thêm các điều kiện hỗ trợ phục hồi chức năng lâu dài cho trẻ khuyết tật. Với những trường hợp như con tôi, việc chăm sóc không phải một vài năm mà là cả cuộc đời”.

Bên cạnh khó khăn trong chăm sóc, việc làm vẫn là một trong những vấn đề được nhiều NKT quan tâm. Mặc dù các ngành chức năng đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ nhưng cơ hội việc làm của NKT vẫn còn hạn chế. Trong giai đoạn 2020 - 2025, các trung tâm dịch vụ việc làm trên địa bàn tỉnh đã tư vấn, giới thiệu việc làm cho gần 69.300 lượt người lao động, trong đó có hơn 1.230 lượt NKT. Cũng trong giai đoạn này, hơn 100 NKT được vay vốn phát triển sản xuất với tổng số tiền hơn 3,3 tỷ đồng. Những con số trên cho thấy nỗ lực của các cấp, các ngành trong hỗ trợ NKT tiếp cận việc làm. Tuy nhiên, so với nhu cầu thực tế, đây vẫn là bài toán cần tiếp tục tháo gỡ. Nhiều doanh nghiệp còn e ngại tuyển dụng lao động khuyết tật do phải điều chỉnh môi trường làm việc hoặc phát sinh chi phí hỗ trợ. Trong khi đó, không ít NKT gặp khó khăn trong tiếp cận thông tin tuyển dụng hoặc chưa được đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu thị trường. Một vấn đề khác là khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội. Dù nhiều công trình công cộng, cơ sở y tế, trường học đã được quan tâm cải tạo theo hướng thân thiện với NKT, song tại một số nơi vẫn còn những rào cản trong đi lại, tiếp cận giao thông công cộng, văn hóa, thể thao và các hoạt động cộng đồng.

Qua nhiều năm đồng hành với NKT và trẻ mồ côi, Hội Bảo trợ NKT và trẻ mồ côi tỉnh đã vận động nguồn lực trao học bổng, tặng xe lăn, hỗ trợ sinh kế, xây dựng nhà ở và tổ chức nhiều hoạt động nhân đạo hướng tới các đối tượng yếu thế. Đồng chí Hoàng Thị Chí Thành - Phó Chủ tịch Hội Bảo trợ NKT và trẻ mồ côi tỉnh cho biết: “Thông qua các hoạt động hỗ trợ tại cơ sở, chúng tôi nhận thấy phần lớn NKT đều có mong muốn được học tập, lao động và hòa nhập cộng đồng. Nhiều người có ý chí vươn lên mạnh mẽ nhưng vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận việc làm, phục hồi chức năng và các dịch vụ xã hội. Đây là những vấn đề rất cần sự chung tay của cả hệ thống chính trị và cộng đồng”.

Một điều tích cực là nhận thức xã hội về NKT ngày càng được nâng lên. Công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chính sách liên quan đến NKT được tăng cường. Trong giai đoạn 2020 - 2025, các địa phương đã tổ chức trên 2.500 lượt kiểm tra, giám sát nhằm kịp thời phát hiện, tháo gỡ những khó khăn trong quá trình thực hiện. Bên cạnh đó, 210 vụ việc trợ giúp pháp lý cho NKT đã được thực hiện, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhóm đối tượng yếu thế.

Tuy nhiên, để NKT thực sự hòa nhập và phát huy khả năng của mình, cần tiếp tục quan tâm nhiều hơn đến công tác phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng, đào tạo nghề, tạo việc làm và cải thiện khả năng tiếp cận các công trình công cộng. Cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước, rất cần sự chung tay của doanh nghiệp, các tổ chức xã hội và toàn cộng đồng trong việc tạo dựng môi trường sống bình đẳng, thân thiện với NKT. Chăm lo NKT không chỉ là thực hiện chính sách an sinh xã hội mà còn là trách nhiệm và sự nhân văn của xã hội. Khi những rào cản trong học tập, lao động và hòa nhập cộng đồng từng bước được tháo gỡ, NKT sẽ có thêm cơ hội khẳng định giá trị bản thân, đóng góp tích cực cho gia đình và xã hội, đúng với tinh thần không để ai bị bỏ lại phía sau.

Anh Thơ