Trao sinh kế bền vững cho cộng đồng đặc biệt khó khăn

Những năm gần đây, tại các xã vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số của tỉnh, hành trình thoát nghèo, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, đặc biệt là phụ nữ và các nhóm yếu thế đã và đang ghi nhận những chuyển biến rõ nét. Đóng góp quan trọng vào kết quả đó là Dự án “Cải thiện chất lượng cuộc sống của các cộng đồng đặc biệt khó khăn” do Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh phối hợp với Tổ chức CARE quốc tế tại Việt Nam triển khai, với sự tài trợ của Chính phủ Ireland.

Cán bộ Hội LHPN tỉnh chia sẻ với các thành viên nhóm sinh kế xã Quyết Thắng về các nội dung nâng cao năng lực bảo vệ môi trường trong quá trình chăn nuôi, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Với tổng nguồn vốn trên 27,5 tỷ đồng, thực hiện trong 5 năm (đến hết ngày 31/8/2028), dự án được triển khai tại các xã Quy Đức, Thượng Cốc, Quyết Thắng - những địa bàn còn nhiều khó khăn về điều kiện kinh tế - xã hội. Mục tiêu xuyên suốt là nâng cao năng lực cộng đồng trong phát triển sinh kế, tăng khả năng tiếp cận các dịch vụ cơ bản, qua đó giảm thiểu tính dễ bị tổn thương trước tác động của biến đổi khí hậu và thiên tai.

Tăng năng lực thích ứng, củng cố nền tảng phát triển

Một trong những điểm nhấn nổi bật của dự án là tập trung nâng cao năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu cho cộng đồng và chính quyền cơ sở. Trong giai đoạn 2022-2025, đã có 50 cuộc tập huấn được tổ chức, thu hút hơn 1.500 lượt cán bộ và người dân tham gia. Nội dung tập huấn xoay quanh phân tích tính dễ bị tổn thương, xây dựng kế hoạch thích ứng và giảm thiểu rủi ro khí hậu.

Song song với đó, 6 công trình hạ tầng quy mô nhỏ như đường nội thôn, mương nước đã được hoàn thành, mang lại lợi ích thiết thực cho hơn 2.600 người dân. Đáng chú ý, hơn 21% kinh phí thực hiện các công trình này do chính người dân đóng góp, thể hiện tinh thần chủ động và trách nhiệm của cộng đồng.

Không chỉ dừng lại ở hạ tầng, dự án còn góp phần nâng cao nhận thức về phòng, chống thiên tai trong trường học và cộng đồng. Các hoạt động như xây dựng báo cáo quản lý rủi ro thiên tai, tổ chức tập huấn cho giáo viên, các sự kiện truyền thông thu hút hơn 500 học sinh tham gia... đã từng bước hình thành ý thức chủ động ứng phó ngay từ lứa tuổi học đường.

Đặc biệt, việc hỗ trợ cải tạo cơ sở vật chất trường học, lắp đặt hệ thống điện năng lượng mặt trời không chỉ giúp nâng cao khả năng chống chịu trước thiên tai mà còn thúc đẩy thói quen sử dụng năng lượng bền vững, thân thiện với môi trường.

Trao “cần câu” sinh kế, nâng cao vị thế phụ nữ

Nếu như các hoạt động nâng cao năng lực là nền tảng, thì phát triển sinh kế chính là “đòn bẩy” quan trọng giúp người dân cải thiện thu nhập, từng bước vươn lên thoát nghèo bền vững.

Đến nay, dự án đã hỗ trợ thành lập và duy trì 55 tổ nhóm sinh kế với hơn 1.000 thành viên, trong đó khoảng 90% là phụ nữ. Tổng nguồn vốn quay vòng lên tới 5,5 tỷ đồng đã tạo điều kiện cho các thành viên phát triển chăn nuôi, sản xuất, từng bước nâng cao thu nhập.

Không chỉ hỗ trợ vốn, dự án đặc biệt chú trọng đào tạo kỹ thuật. 40 nhóm với 822 thành viên đã được tham gia các khóa tập huấn về phòng bệnh, vệ sinh chuồng trại, kỹ thuật ủ thức ăn, tiêm phòng vắc xin... theo phương châm “cầm tay chỉ việc”, giúp người dân dễ hiểu, dễ áp dụng.

Tại xã Quyết Thắng, mô hình nuôi lợn nái ở xóm Băn Chao là một điển hình tiêu biểu. Nhóm do chị Ngô Thị Toản làm trưởng nhóm hiện có 17 thành viên, hoạt động gần 2 năm và mang lại hiệu quả rõ rệt.

Theo chị Toản, trước đây người dân chủ yếu chăn nuôi theo kinh nghiệm nên hiệu quả thấp, rủi ro cao. Từ khi tham gia dự án, được hỗ trợ vốn và tập huấn kỹ thuật, các thành viên đã mạnh dạn đầu tư, áp dụng quy trình chăn nuôi an toàn sinh học, giúp đàn vật nuôi phát triển ổn định.

Cán bộ Hội LHPN tỉnh và thành viên nhóm sinh kế xã Quyết Thắng tham quan mô hình chăn nuôi lợn của gia đình chị Bùi Thị Huyên, xóm Băn Chao.

Gia đình chị Bùi Thị Huyên là một minh chứng cụ thể. Nhờ nắm vững kỹ thuật, dù trong bối cảnh dịch tả lợn châu Phi diễn biến phức tạp, đàn lợn của gia đình vẫn phát triển tốt, đảm bảo tiêu chuẩn xuất bán. Hiện gia đình duy trì 15 lợn nái và 60 lợn thịt, chuồng trại được xây dựng kiên cố, đáp ứng yêu cầu vệ sinh, phòng dịch.

Không chỉ dừng lại ở chăn nuôi, dự án còn hỗ trợ phát triển các mô hình hợp tác xã, tổ hợp tác do phụ nữ làm chủ. Tiêu biểu như Hợp tác xã thực phẩm sạch Yên Hòa với mô hình chăn nuôi khép kín, sử dụng biogas xử lý chất thải; Tổ hợp tác du lịch sinh thái Khai Cải phát triển homestay xanh; hay Tổ hợp tác su su Trung Thành áp dụng canh tác thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu.

Các mô hình này không chỉ giúp nâng cao thu nhập mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất theo hướng bền vững, thân thiện với môi trường.

Hướng tới phát triển bền vững, thích ứng dài hạn

Đánh giá về hiệu quả của dự án, đồng chí Khà Thị Luận - Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh khẳng định: Dự án đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao năng lực cho phụ nữ và cộng đồng, đặc biệt là nhóm yếu thế, giúp họ tự tin hơn trong phát triển kinh tế và ứng phó với biến đổi khí hậu. Các mô hình sinh kế bước đầu phát huy hiệu quả, tạo nền tảng để nhân rộng trong thời gian tới.

Tại cơ sở, đại diện Hội Liên hiệp phụ nữ xã Quyết Thắng cho biết, dự án không chỉ hỗ trợ về kinh tế mà còn làm thay đổi nhận thức của người dân, nhất là phụ nữ. Từ chỗ e dè, phụ thuộc, nhiều chị em đã chủ động tham gia các hoạt động, mạnh dạn vay vốn, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, từng bước nâng cao vị thế trong gia đình và xã hội.

Thực tế triển khai cũng cho thấy, bên cạnh những kết quả tích cực, dự án vẫn gặp không ít khó khăn như địa hình phức tạp, thời tiết cực đoan, hạn chế về năng lực tiếp cận công nghệ của người dân, thị trường tiêu thụ chưa ổn định... Tuy nhiên, với cách làm linh hoạt, bám sát thực tiễn, các hoạt động của dự án vẫn đang từng bước được điều chỉnh phù hợp.

Trong tháng 3 và đầu tháng 4/2026, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh tiếp tục phối hợp tổ chức 9 lớp tập huấn cho 360 học viên tại các xã dự án, tập trung vào quản lý tài chính, kỹ thuật chăn nuôi, bảo vệ môi trường. Đồng thời, các đoàn giám sát cũng được triển khai nhằm đánh giá hiệu quả áp dụng kiến thức vào thực tế.

Chất lượng cuộc sống của các cộng đồng đặc biệt khó khăn ở Quyết Thắng gắn với môi trường sống xanh.

Thời gian tới, dự án sẽ tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu, ứng dụng công nghệ trong sản xuất nông nghiệp, hỗ trợ các mô hình sinh kế chuyển đổi theo hướng xanh, bền vững. Đồng thời, tăng cường liên kết với các sở, ngành, doanh nghiệp để mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao khả năng tiếp cận thông tin cho người dân.

Từ những hỗ trợ thiết thực về vốn, kỹ thuật đến sự thay đổi trong nhận thức và tư duy sản xuất, Dự án “Cải thiện chất lượng cuộc sống của các cộng đồng đặc biệt khó khăn” đang từng bước tạo ra những chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân vùng khó. Quan trọng hơn, dự án không chỉ giúp người dân thoát nghèo mà còn trao “chìa khóa” phát triển bền vững - đó là tri thức, kỹ năng và sự tự tin để chủ động thích ứng trước những biến động của cuộc sống.

Hồng Duyên