Từ bản sắc văn hóa đến sức mạnh đại đoàn kết - Kỳ 2: Đưa thông tin đến bản làng, củng cố thế trận lòng dân

Ở những địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa, điều kiện tiếp cận thông tin còn có sự khác biệt. Một bản tin phát thanh bằng tiếng dân tộc, buổi tuyên truyền tại nhà văn hóa hay cuộc gặp gỡ giữa cán bộ với người dân đều có thể trở thành cầu nối đưa chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đến gần hơn với cuộc sống. Đổi mới công tác thông tin, tuyên truyền không chỉ giúp đồng bào kịp thời nắm bắt tình hình mà còn góp phần củng cố niềm tin, tăng cường sự đồng thuận ngay từ cơ sở.

Đưa thông tin đến đúng đối tượng, đúng địa bàn

Địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều, nhiều khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa đặt ra yêu cầu riêng đối với công tác thông tin, tuyên truyền tại Phú Thọ.

Có nơi thuận lợi trong sử dụng internet, mạng xã hội; nhưng ở những địa bàn khó khăn, hệ thống truyền thanh cơ sở, sinh hoạt cộng đồng và tuyên truyền trực tiếp vẫn giữ vai trò quan trọng.

Lãnh đạo Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Phú Thọ lắng nghe ý kiến Nhân dân tại Diễn đàn “Lắng nghe dân nói”.

Thực tế đó đòi hỏi phải đa dạng hóa phương thức truyền thông, lựa chọn hình thức phù hợp với điều kiện sinh hoạt, khả năng tiếp cận và đặc điểm văn hóa của từng nhóm dân cư.

Triển khai Đề án “Tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) tích cực đấu tranh làm thất bại âm mưu, thủ đoạn chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc của các thế lực thù địch trong tình hình mới” (Đề án 57) năm 2026, UBND tỉnh đã chỉ đạo hệ thống thông tin cơ sở phối hợp với lực lượng vũ trang, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội tại 148 xã, phường thành lập các tổ công tác liên ngành, lực lượng tuyên truyền ở vùng đồng bào DTTS.

Nội dung tuyên truyền tập trung vào chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa; xây dựng đời sống văn minh và nâng cao cảnh giác trước những thông tin sai trái, xuyên tạc.

Điểm đáng chú ý là việc kết hợp nhiều hình thức tuyên truyền, từ hoạt động văn hóa, văn nghệ, chiếu phim, triển lãm đến phát thanh, truyền hình, báo chí và các nền tảng số.

Đặc biệt, các chương trình phát thanh, truyền hình bằng tiếng dân tộc góp phần thu hẹp khoảng cách tiếp cận, giúp đồng bào nắm bắt những vấn đề thiết thực, gắn với đời sống.

Hiện hệ thống phát thanh, truyền hình duy trì khoảng 74 chương trình truyền hình, mỗi chương trình 15 phút và 140 chương trình phát thanh, thời lượng 20-30 phút bằng tiếng Mường, Thái, Cao Lan mỗi tháng.

Tỉnh cũng phối hợp phát sóng 20 chương trình truyền hình mỗi tháng trên kênh VTV5 của Đài Truyền hình Việt Nam. Việc chuyển tải thông tin bằng ngôn ngữ gần gũi, phù hợp với đặc điểm văn hóa từng cộng đồng góp phần nâng cao hiệu quả tuyên truyền, nhất là tại những địa bàn còn khó khăn trong tiếp cận các kênh thông tin hiện đại.

Đoàn viên thanh niên phường Thống Nhất hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến.

Cùng với đó, báo chí tiếp tục phản ánh những mô hình hay, điển hình tiên tiến trong bảo tồn văn hóa truyền thống, phát triển kinh tế và thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia ở vùng đồng bào DTTS.

Từ tháng 5/2026 đến nay, Báo và phát thanh, truyền hình Phú Thọ sản xuất, phát sóng hơn 80 tin, bài, phóng sự, chuyên đề về vùng đồng bào DTTS trên nhiều loại hình, nền tảng.

Thông tin về chính sách, mô hình phát triển kinh tế, bảo tồn văn hóa và gương người tốt, việc tốt góp phần lan tỏa cách làm hiệu quả, khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường trong cộng đồng.

Mở rộng không gian tuyên truyền

Nếu hệ thống truyền thanh cơ sở và các buổi tuyên truyền trực tiếp tạo sự gần gũi thì nền tảng số đang mở rộng không gian tiếp cận thông tin.

Tuy nhiên, để công nghệ thực sự phát huy hiệu quả, người dân không chỉ cần được cung cấp thông tin mà còn phải được hướng dẫn cách tiếp cận và sử dụng.

Bí thư Chi bộ tổ dân phố số 13, phường Thống Nhất Nguyễn Thị Hiệu chuẩn bị nội dung các cuộc họp trên máy tính.

Tại phường Thống Nhất, mô hình “Nhà văn hóa số” đang từng bước đưa chuyển đổi số đến gần hơn với cộng đồng. Từ hướng dẫn trực tiếp tại nhà văn hóa đến hỗ trợ sử dụng dịch vụ công trực tuyến, mô hình góp phần đổi mới phương thức sinh hoạt, tuyên truyền ở cơ sở, đồng thời nâng cao kỹ năng số, giúp người dân chủ động tiếp cận các tiện ích công nghệ.

Có mặt từ sớm tại Nhà văn hóa tổ 13, bà Nguyễn Thị Hiệu, Bí thư Chi bộ cặm cụi bên chiếc máy tính để triển khai công việc, chuẩn bị cho các cuộc họp sắp tới.

Ở tuổi ngoài 60, việc tiếp cận, sử dụng các ứng dụng công nghệ thông tin và thực hiện thao tác trên môi trường số không phải lúc nào cũng thuận lợi. Tuy nhiên, với tinh thần trách nhiệm của người cán bộ cơ sở, bà chủ động học hỏi, từng bước làm quen và ứng dụng công nghệ vào công việc hằng ngày.

Ông Đoàn Văn Học, cán bộ hưu trí ngoài 70 tuổi ở tổ dân phố 13, chia sẻ: “Đối với những người lớn tuổi như chúng tôi, việc được hướng dẫn trực tiếp, thực hành ngay tại nhà văn hóa có ý nghĩa thiết thực. Thay vì tự tìm hiểu những thao tác còn mới trên điện thoại thông minh hay máy tính, chúng tôi được cán bộ, đoàn viên thanh niên và thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng hỗ trợ từng bước, từ cách truy cập ứng dụng đến thực hiện các giao dịch, tra cứu thông tin cần thiết”.

Ra mắt và triển khai từ tháng 8/2026, mô hình “Nhà văn hóa số” tại phường Thống Nhất hướng tới gắn chuyển đổi số với hoạt động văn hóa và đời sống cộng đồng.

Không chỉ phục vụ hội họp, sinh hoạt văn hóa, văn nghệ, nhà văn hóa còn trở thành không gian hỗ trợ người dân sử dụng ứng dụng VNeID, dịch vụ công trực tuyến, tiếp cận các nền tảng số và kiến thức bảo đảm an toàn trên không gian mạng.

Theo đồng chí Nguyễn Việt Hùng - Chủ tịch UBND phường Thống Nhất, sau 2 tháng triển khai, mô hình giúp giảm trên 85% thời gian tra cứu hồ sơ, giảm khoảng 50% thời gian tổng hợp báo cáo; 96% người dân được khảo sát đánh giá việc tiếp cận thông tin thuận tiện hơn.

Mục tiêu của mô hình là số hóa thiết chế văn hóa, đưa chuyển đổi số đến gần dân, để người dân được tiếp cận, hướng dẫn và thực sự hưởng lợi từ những tiện ích công nghệ.

Xã Thượng Cốc đẩy mạnh tuyên truyền, đưa thông tin đến đúng đối tượng, đúng địa bàn.

Từ mô hình tại phường Thống Nhất nhìn rộng ra toàn tỉnh cho thấy, việc mở rộng các kênh thông tin đang được triển khai đồng bộ. Từ tháng 5/2026 đến nay, các xã, phường đã sản xuất, phát sóng trên 3.600 lượt tin, bài, chương trình phát thanh; đăng tải hơn 1.200 tin, bài, infographic, video ngắn trên các trang thông tin điện tử, Fanpage, Zalo OA chính thức. Cùng với đó, trên 200 buổi tuyên truyền tập trung tại các cụm xóm, bản được tổ chức, thu hút hơn 45.000 lượt đồng bào DTTS tham gia.

Toàn tỉnh hiện có 5.683 tuyên truyền viên cơ sở. Đây là lực lượng trực tiếp chuyển tải thông tin, vận động Nhân dân, đồng thời kết nối chính quyền với cộng đồng dân cư.

Vì vậy, đổi mới phương thức tuyên truyền không đơn thuần là tăng số lượng bản tin hay mở rộng nội dung trên mạng xã hội mà quan trọng hơn là bảo đảm thông tin chính xác, kịp thời, phù hợp với đặc điểm từng cộng đồng; nâng cao khả năng tiếp cận, tương tác và tiếp nhận phản hồi từ người dân.

Khi những băn khoăn được giải đáp, kiến nghị được lắng nghe, thông tin chính thống đến đúng lúc, đúng đối tượng, niềm tin và sự đồng thuận sẽ được củng cố từ những việc làm cụ thể.

Khi người dân được nghe, được biết, được hướng dẫn, tham gia và chủ động sử dụng các tiện ích công nghệ, công tác tuyên truyền sẽ ngày càng đi vào chiều sâu. Đây cũng là nền tảng quan trọng để xây dựng thế trận lòng dân vững chắc ngay từ cơ sở.

>>> Kỳ 3: Chủ động phòng ngừa, bảo vệ vững chắc khối đại đoàn kết

Mạnh Hùng