Xuân hội tụ - Đất Tổ vươn mình

Xuân này, Ðất Tổ đón một mùa Xuân khác. Không chỉ là mùa Xuân của thiên nhiên, mà là mùa Xuân của một bước ngoặt phát triển, khi Phú Thọ - Vĩnh Phúc - Hòa Bình hợp nhất, mở ra một không gian mới về địa lý, nguồn lực và tầm nhìn. Từ ba vùng đất với những sắc thái riêng, một chỉnh thể lớn hơn đang hình thành - không phải bằng sự cộng gộp cơ học, mà bằng sự hội tụ của lịch sử, văn hóa, con người và khát vọng đi tới. Ðất Tổ đang đón một khởi đầu - nơi thế và lực của cả vùng được đặt lại trong một không gian đủ chiều sâu cội nguồn và đủ dư địa để vươn xa.

Phường Việt Trì - không gian đô thị đang chuyển mình, hạ tầng ngày càng hoàn thiện, mở ra diện mạo mới cho Đất Tổ trong xu thế phát triển liên vùng.

Ba mạch nguồn hội tụ

Trong tiến trình lịch sử, Phú Thọ - Vĩnh Phúc - Hòa Bình vốn đã gắn bó với nhau bằng những mạch nguồn chung, nhưng mỗi địa phương mang một sắc thái riêng, tạo nên sự đa dạng và bổ trợ. Phú Thọ là cội nguồn dân tộc, kết tinh chiều sâu lịch sử - văn hóa với trung tâm là Khu di tích lịch sử Đền Hùng, cùng hệ thống lễ hội, tín ngưỡng đã ăn sâu vào tâm thức người Việt. Vĩnh Phúc nổi lên như vùng động lực công nghiệp - đô thị - dịch vụ, ở cửa ngõ Thủ đô, sớm tiếp cận mô hình tăng trưởng hiện đại. Hòa Bình với không gian miền núi rộng lớn, giàu tài nguyên sinh thái và bản sắc văn hóa Mường, giữ vai trò vùng đệm sinh thái - văn hóa quan trọng của khu vực.

Sự hợp nhất ba tỉnh không làm mất đi những sắc thái ấy, mà đặt chúng vào một chỉnh thể lớn hơn, nơi các mạch nguồn được kết nối và bổ sung cho nhau trong cùng một không gian phát triển. Lần đầu tiên, vùng đất cội nguồn được mở rộng cả về địa lý lẫn tầm nhìn, hình thành một tỉnh có quy mô diện tích, dân số và nền kinh tế thuộc nhóm lớn của cả nước. Theo Chủ tịch UBND tỉnh Trần Duy Đông, đây là sự hội tụ có chủ đích, được Trung ương tính toán trên cơ sở phát huy tính bổ trợ giữa các vùng: Trung du - đồng bằng - miền núi; công nghiệp - nông nghiệp - dịch vụ; phát triển nhanh gắn với bền vững.

Từ góc nhìn dài hạn, việc hợp nhất tạo điều kiện tái cấu trúc không gian kinh tế - xã hội theo hướng tích hợp. Thay vì phát triển phân tán, manh mún, mỗi tiểu vùng trong tỉnh mới được định vị rõ vai trò trong tổng thể chung: Phú Thọ là trung tâm chính trị, lịch sử, văn hóa; Vĩnh Phúc là cực tăng trưởng công nghiệp, đô thị, logistics; Hòa Bình đảm nhiệm không gian sinh thái, nông nghiệp xanh, du lịch cộng đồng và năng lượng tái tạo. Ba mạch nguồn ấy, khi đặt trong cùng một chỉnh thể, tạo nên chuỗi giá trị liên hoàn, mở rộng dư địa phát triển cho toàn vùng.

Không gian Đất Tổ vì thế không chỉ được mở rộng trên bản đồ hành chính, mà còn được mở ra trong tư duy quy hoạch và quản trị. Đây không phải là phép cộng đơn thuần các nguồn lực, mà là quá trình sắp xếp lại để tạo ra giá trị mới, trong đó lịch sử - văn hóa là nền tảng, con người là trung tâm, còn phát triển là mục tiêu xuyên suốt.

Thế và lực mới cho Đất Tổ

Công nhân Công ty TNHH Ban Dai (Khu công nghiệp Bờ trái sông Đà) ứng dụng hệ thống quản lý số trong kiểm soát quy trình - minh chứng cho vai trò động lực của công nghiệp công nghệ cao trong không gian phát triển mới của Đất Tổ.

Nếu “hội tụ” đặt nền tảng về lịch sử, văn hóa và con người, thì bước ngoặt lớn của xuân này nằm ở không gian phát triển của Đất Tổ đã được mở ra bằng thế và lực cụ thể. Sau hợp nhất, tỉnh Phú Thọ mới có diện tích hơn 9.360km², dân số trên 4 triệu người; quy mô kinh tế năm 2025 đạt khoảng 412,4 nghìn tỷ đồng, xếp thứ 6/34 tỉnh, thành phố trong cả nước. Đó không chỉ là sự gia tăng về quy mô, mà là sự thay đổi về vị thế trong bản đồ phát triển quốc gia.

Những con số của năm 2025 cho thấy rõ điều đó. Tốc độ tăng trưởng GRDP đạt 10,52%, đứng thứ 4 toàn quốc; thu ngân sách ước đạt cao; thu hút FDI đạt 1,51 tỷ USD, vốn đầu tư trong nước trên 260 nghìn tỷ đồng. Trong bối cảnh vừa sắp xếp bộ máy, vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, những kết quả ấy là minh chứng cho năng lực điều hành và dư địa phát triển của tỉnh mới.

Động lực quan trọng tạo nên thế và lực ấy là liên kết hạ tầng liên vùng. Cao tốc Tuyên Quang - Phú Thọ đã thông xe; cầu Phong Châu mới vượt sông Hồng đưa vào sử dụng; Quốc lộ 2 đoạn Vĩnh Yên - Việt Trì được nâng cấp. Đặc biệt, tuyến cao tốc Việt Trì - Hòa Bình dài khoảng 56km, tổng mức đầu tư dự kiến 15.300 tỷ đồng, khi hình thành sẽ kết nối trực tiếp các trục cao tốc lớn, mở ra hành lang kinh tế mới từ Tây Bắc xuống vùng Thủ đô.

Cùng với giao thông, không gian công nghiệp - đô thị của tỉnh mới được tái cấu trúc theo hướng tích hợp. Toàn tỉnh có 58 khu công nghiệp với tổng diện tích trên 14.000ha; công nghiệp chiếm 55,4% cơ cấu kinh tế; kim ngạch xuất khẩu ước đạt 36,8 tỷ USD. Đó là những con số cho thấy Đất Tổ không chỉ là miền đất cội nguồn, mà đang hiện diện rõ nét trong chuỗi sản xuất và cung ứng quốc gia.

“Lực” của Đất Tổ mới còn thể hiện ở khả năng huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực. Tỷ lệ giải ngân đầu tư công năm 2025 đạt khoảng 95% kế hoạch; các chương trình an sinh được triển khai đồng bộ, hoàn thành mục tiêu xóa nhà tạm, nhà dột nát, đẩy nhanh xây dựng nhà ở xã hội. Đời sống Nhân dân được củng cố chính là nền tảng bền vững nhất cho tăng trưởng dài hạn.

Từ những con số và công trình cụ thể cho thấy Xuân này, Đất Tổ không chỉ bước vào một năm mới, mà đang bước vào một chu kỳ phát triển mới. Không gian được mở rộng, động lực được làm mới, nguồn lực được kết nối trong một chỉnh thể thống nhất - đủ vững vàng để đi xa, đủ chiều sâu để lan tỏa.

Nguyễn Yến