Bản Dao Thành Công trên hành trình đổi mới

Nằm giữa vùng quê yên bình của xã Yên Lãng, thôn Thành Công là nơi cộng đồng người Dao Quần Chẹt sinh sống từ nhiều đời nay. Trong dòng chảy hội nhập và phát triển, đồng bào nơi đây không chỉ nỗ lực xây dựng cuộc sống ngày càng khởi sắc mà còn gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của dân tộc, góp phần tạo nên diện mạo mới cho bản Dao hôm nay.

Cán bộ xã Yên Lãng tuyên truyền, nâng cao nhận thức pháp luật cho người dân tộc Dao tại thôn Thành Công.

Ngày mới ở bản Dao

Dẫn chúng tôi dạo quanh một vòng bản Dao, ông Phùng Mạnh Hùng - Trưởng thôn Thành Công không giấu được niềm vui trước những đổi thay rõ nét của quê hương. Từ sự quan tâm, đầu tư của Đảng và Nhà nước, hệ thống hạ tầng thiết yếu trên địa bàn ngày càng hoàn thiện, đáp ứng tốt nhu cầu sinh hoạt và sản xuất của người dân. Hiện nay, 100% hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia và nước hợp vệ sinh; tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo cơ bản “xóa trắng”, đời sống vật chất và tinh thần của người dân không ngừng được nâng cao.

Thành Công là địa bàn có thế mạnh về sản xuất nông nghiệp. Đồng bào Dao nơi đây đã chủ động đổi mới tư duy, mạnh dạn ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, phát triển các mô hình kinh tế phù hợp để nâng cao thu nhập. Cùng với đó, nghề thuốc Nam truyền thống tiếp tục được gìn giữ và phát huy như một nét văn hóa đặc sắc của cộng đồng.

Không chỉ phát triển kinh tế tại địa phương, nhiều lao động trong độ tuổi đã tham gia làm việc tại các khu, cụm công nghiệp trong và ngoài tỉnh. Thanh niên mạnh dạn xuất khẩu lao động sang Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản, mở ra cơ hội việc làm ổn định và góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống cho gia đình.

Trưởng thôn Phùng Mạnh Hùng cho biết: “Để đời sống bà con ngày càng phát triển, chúng tôi đã tập trung tuyên truyền, vận động con cháu trong thôn tích cực lao động sản xuất, mạnh dạn áp dụng khoa học kỹ thuật vào phát triển kinh tế, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi. Đồng thời, khuyến khích thanh niên học nghề, tìm kiếm việc làm ổn định, tham gia xuất khẩu lao động để nâng cao thu nhập. Dù làm ăn ở đâu, chúng tôi cũng luôn nhắc nhở con cháu giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Dao, đoàn kết giúp nhau cùng phát triển kinh tế và xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp”.

Hiện nay, thôn Thành Công có 239 hộ với khoảng 1.100 nhân khẩu, trong đó, đồng bào Dao chiếm trên 70% dân số. Nhờ phát huy nội lực và đẩy mạnh phát triển kinh tế, thu nhập bình quân đầu người của thôn đạt trên 40 triệu đồng/người/năm. Toàn thôn hiện chỉ còn 1 hộ nghèo, tỷ lệ gia đình văn hóa đạt trên 90%. Cùng với sự phát triển về kinh tế, đời sống văn hóa - xã hội ngày càng khởi sắc, tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội luôn được giữ vững, góp phần xây dựng bản làng ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Giữ lửa văn hóa

Bên cạnh những đổi thay trong phát triển kinh tế, đồng bào Dao ở thôn Thành Công vẫn gìn giữ được kho tàng văn hóa đặc sắc lưu truyền qua nhiều thế hệ. Những phong tục, tập quán, nghi lễ mang đậm bản sắc dân tộc không chỉ phản ánh đời sống tinh thần phong phú mà còn thể hiện sự gắn kết cộng đồng và lòng biết ơn đối với tổ tiên, trời đất.

Người Dao ở Thành Công còn lưu giữ nhiều nghi lễ truyền thống đặc sắc như lễ cúng tổ tiên, lễ cưới, lễ đầy tháng, lễ tang, Tết nhảy và đặc biệt là lễ Cấp sắc - một nghi lễ thiêng liêng đánh dấu sự trưởng thành của mỗi người. Theo quan niệm của đồng bào Dao, sau khi được cấp sắc, người đàn ông mới được công nhận là người trưởng thành, đủ điều kiện tham gia các công việc hệ trọng của gia đình, dòng họ và cộng đồng.

Ông Đặng Văn Sinh - Người có uy tín trong cộng đồng dân tộc Dao ở Thành Công rất tâm huyết với công tác bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống.

Ông Đặng Văn Sinh - Người có uy tín trong cộng đồng dân tộc Dao nơi đây chia sẻ: “Những giá trị văn hóa truyền thống của người Dao được cha ông truyền lại qua nhiều thế hệ. Chúng tôi luôn tuyên truyền, vận động con cháu học hỏi, gìn giữ tiếng nói, phong tục, nghi lễ và các nét đẹp văn hóa của dân tộc mình. Đến nay, nhiều phong tục truyền thống vẫn được bà con duy trì, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Dao trong đời sống hôm nay”.

Trải qua thời gian, một số tập tục không còn phù hợp đã dần được loại bỏ, song những giá trị văn hóa tốt đẹp vẫn được người dân gìn giữ, trao truyền và phát huy trong đời sống hiện đại. Đây không chỉ là niềm tự hào của đồng bào Dao mà còn góp phần làm phong phú thêm bản sắc văn hóa các dân tộc trên địa bàn.

Đồng chí Triệu Toàn Tăng - Chủ tịch UBND xã Yên Lãng cho biết: “Địa phương luôn xác định phát triển kinh tế và bảo tồn bản sắc văn hóa là hai nhiệm vụ song hành đối với đồng bào Dao ở thôn Thành Công. Những năm qua, chính quyền địa phương đã quan tâm hỗ trợ người dân phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập, đồng thời khuyến khích cộng đồng gìn giữ các phong tục, tập quán, lễ hội, tiếng nói, trang phục và nghề truyền thống.

Xác định văn hóa chính là nền tảng tinh thần và nguồn lực nội sinh quan trọng để phát triển bền vững, thời gian tới, địa phương mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm của các cấp, các ngành trong việc hỗ trợ đầu tư hạ tầng, bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống, phục dựng một số nghi lễ, lễ hội đặc sắc của người Dao; gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch cộng đồng, tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân. Qua đó, vừa gìn giữ được bản sắc văn hóa dân tộc, vừa góp phần xây dựng đời sống ngày càng ấm no, văn minh cho đồng bào vùng dân tộc thiểu số”.

Đức Anh