Chủ động gia nhập chuỗi cung ứng toàn cầu

Từ đầu tư máy móc, tự động hóa đến quản trị bằng dữ liệu, nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đang chuyển từ gia công sang làm chủ một phần thiết kế, quy trình sản xuất và tiêu chuẩn chất lượng. Đây là bước đi cần thiết để doanh nghiệp chủ động tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn toàn cầu.

Sản phẩm của Công ty TNHH Cosmos 1 (Khu công nghiệp Thụy Vân) được nhiều khách hàng trong nước và quốc tế lựa chọn.

Đổi mới công nghệ - nền tảng của năng lực cạnh tranh

Phú Thọ đang đứng trước cơ hội mở rộng thị trường khi chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục dịch chuyển. Tuy nhiên, cơ hội chỉ đến khi doanh nghiệp đáp ứng được những yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, tiến độ, truy xuất nguồn gốc, môi trường và khả năng kết nối dữ liệu. Thay vì chỉ tăng công suất, nhiều doanh nghiệp trên địa bàn đã lựa chọn đầu tư vào công nghệ, tự động hóa và quản trị sản xuất; đây cũng là hướng đi để nâng tỷ lệ tham gia vào các chuỗi sản xuất có vốn đầu tư nước ngoài.

Tại Công ty TNHH Công nghiệp chính xác Việt Nam 1 (VPIC1) - doanh nghiệp FDI hoạt động trong lĩnh vực cơ khí chính xác tại Khu công nghiệp Khai Quang, hệ thống gia công CNC, robot và dây chuyền tự động được sử dụng nhằm nâng cao năng suất, ổn định chất lượng sản phẩm. Doanh nghiệp cung cấp linh kiện cho Honda, Toyota, VinFast cùng nhiều đối tác quốc tế. Theo Tổng Giám đốc VPIC1 Wu Tsong-Wuu, làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu đang mở ra dư địa tăng trưởng lớn. Khách hàng đánh giá năng lực tổng thể của doanh nghiệp từ quản trị, công nghệ, chất lượng, truy xuất nguồn gốc đến tiêu chuẩn môi trường - xã hội (ESG), an toàn thông tin, khả năng ứng phó rủi ro và cải tiến. Bởi vậy, yếu tố để giữ chân và phát triển khách hàng không nằm ở một yếu tố riêng lẻ như máy móc, vốn hay nhân lực, mà là khả năng xây dựng năng lực cạnh tranh tổng thể và kiên trì đầu tư dài hạn. Muốn đi từ gia công lên những nấc thang giá trị cao hơn, doanh nghiệp phải đầu tư đồng thời vào con người, quản trị, công nghệ và R&D.

Đồng quan điểm về làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng, ông Nguyễn Thành Trung - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần CNCTech Thăng Long cho biết: Để không bị “bật” khỏi chuỗi cung ứng, doanh nghiệp buộc phải thực hiện những khoản đầu tư vào máy móc hiện đại, phần mềm quản trị cùng lực lượng kỹ sư lành nghề. Đòn bẩy tăng trưởng của doanh nghiệp hiện nay phải là công nghệ và năng suất, chứ không thể bám víu vào việc mở rộng quy mô đơn thuần.

Làm chủ công nghệ, chủ động từ thiết kế đến gia công là yêu cầu quan trọng để doanh nghiệp nâng giá trị sản phẩm, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Từ những dây chuyền, thiết bị được đầu tư phù hợp, các sản phẩm ngày càng đáp ứng tốt hơn yêu cầu chất lượng, tiến độ. Ông Đỗ Văn Đoàn - Giám đốc Công ty cổ phần Tự động hóa DT Vina (xã Yên Lạc) cho biết: Đổi mới thiết bị, làm chủ công nghệ giúp sản phẩm của công ty đạt độ chính xác cao, năng suất và doanh thu cũng tăng lên nhiều lần.

Từ những thay đổi trong sản xuất có thể thấy, khi làm chủ được thiết bị, dữ liệu và quy trình, doanh nghiệp không còn dừng ở gia công theo đơn đặt hàng mà có thể tham gia sâu hơn vào thiết kế, kiểm soát chất lượng, tạo ra sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn. Đây cũng là điều kiện để doanh nghiệp Phú Thọ nâng vị trí trong chuỗi cung ứng.

Đồng hành, nâng cao năng lực cho doanh nghiệp

Chuỗi cung ứng toàn cầu đang được các tập đoàn đa quốc gia sắp xếp lại theo hướng phân tán sản xuất, đa dạng hóa thị trường và tìm thêm nhà cung ứng. Xu hướng này tạo thêm dư địa để doanh nghiệp Việt Nam nói chung và Phú Thọ nói riêng nâng cao vai trò trong chuỗi giá trị, thay vì chủ yếu thực hiện các công đoạn gia công có giá trị gia tăng thấp.

Tuy nhiên, để chuyển cơ hội thành đơn hàng, doanh nghiệp phải đáp ứng một hệ tiêu chuẩn ngày càng chặt chẽ. Bên cạnh chất lượng và giá thành, các tập đoàn lớn còn yêu cầu nhà cung ứng bảo đảm tiến độ, năng lực công nghệ, quản trị sản xuất, truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường - xã hội, an toàn dữ liệu và khả năng cải tiến liên tục. Ông Đoàn Văn Lương - Giám đốc Công ty TNHH Phú Lương (phường Phúc Yên), đơn vị đang là đối tác của hơn 40 doanh nghiệp FDI, cho biết: Muốn nâng vị trí trong chuỗi cung ứng, doanh nghiệp Việt Nam phải thay đổi cách cạnh tranh. Lợi thế về chi phí lao động hay gia công đơn giản không còn đủ, doanh nghiệp cần chuyển sang làm chủ công nghệ, tạo ra sản phẩm và công đoạn có giá trị gia tăng cao hơn. Muốn vậy, doanh nghiệp phải dành nguồn lực cho nghiên cứu và phát triển, tự động hóa, đào tạo nhân lực chất lượng cao và xây dựng môi trường khuyến khích đổi mới. Cùng với đó là mở rộng liên kết với trường đại học, viện nghiên cứu, các đối tác công nghệ để rút ngắn quá trình tiếp nhận, làm chủ và phát triển công nghệ.

Phú Thọ đang từng bước chuyển trọng tâm hỗ trợ doanh nghiệp từ duy trì sản xuất sang nâng cao năng lực cạnh tranh. Thông qua Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ, tỉnh hướng dẫn doanh nghiệp xây dựng đề án, hỗ trợ áp dụng tiêu chuẩn quản lý chất lượng, cải tiến sản xuất, đào tạo nhân lực, tiếp nhận, đổi mới công nghệ và sản xuất thử nghiệm. Qua đó, một số doanh nghiệp từng bước hiện đại hóa sản xuất, nâng chất lượng sản phẩm và khả năng đáp ứng yêu cầu của chuỗi cung ứng.

Tuy nhiên, chính sách chỉ tạo điều kiện. Để tham gia sâu vào chuỗi cung ứng, doanh nghiệp vẫn phải tự nâng cao năng lực nội tại. Thực tế, nhiều doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ trên địa bàn còn sử dụng máy móc, thiết bị cũ, năng suất và chất lượng sản phẩm chưa ổn định, khả năng đáp ứng các yêu cầu cao về chất lượng còn hạn chế. Vì vậy, hỗ trợ doanh nghiệp cần đi vào những khâu trực tiếp tạo ra năng lực cạnh tranh, từ đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất, chất lượng đến đào tạo nhân lực và đáp ứng các tiêu chuẩn của chuỗi cung ứng.

Trên cơ sở đó, tỉnh tiếp tục hoàn thiện chính sách theo hướng sát hơn với nhu cầu doanh nghiệp, tập trung đổi mới, hiện đại hóa công nghệ, áp dụng các tiêu chuẩn và công cụ quản trị sản xuất, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận và tham gia các chuỗi cung ứng... Về phía doanh nghiệp, tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu đòi hỏi thay đổi cách làm. Không chỉ dừng ở gia công theo đơn đặt hàng, doanh nghiệp cần từng bước làm chủ công nghệ, nâng chất lượng sản phẩm, cải thiện quản trị và phát triển năng lực sản xuất. Khi năng lực nội tại được nâng lên, doanh nghiệp mới có cơ sở đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của khách hàng và tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất, cung ứng.

Ngọc Tuấn