Chuối xanh ngày Tết

Những ngày giáp Tết, dạo một vòng quanh những vườn chuối ở vùng Cao Phong, Tân Lạc, Bản Nguyên... hay đi qua các chợ quê, chợ phố dễ bắt gặp sắc xanh mướt của những buồng chuối vừa hạ xuống còn đẫm nhựa. Trong tiết trời se lạnh cuối năm, chuối xanh không chỉ là thứ quả dân dã mà đã trở thành một phần không thể thiếu trong mâm ngũ quả ngày Tết của người Việt.

Niềm vui vụ chuối được giá của gia đình chị Nguyễn Thị Thi, khu 7, xã Cao Phong.

Từ bao đời nay, nải chuối xanh luôn được đặt ở vị trí trung tâm, nâng đỡ các loại quả khác trên mâm ngũ quả. Hình ảnh những quả chuối xếp vòng cung như bàn tay ôm ấp, chở che mang ý nghĩa sum vầy, đoàn tụ, thể hiện ước vọng một năm mới đủ đầy, bình an. Màu xanh tượng trưng cho sự sinh sôi, phát triển và khởi đầu mới. Dù cuộc sống hiện đại có nhiều đổi thay, nải chuối xanh vẫn giữ nguyên giá trị tinh thần trong mỗi gia đình khi Tết đến, Xuân về.

Những vườn chuối ở xã Cao Phong được trống đỡ và bọc buồng cẩn thận.

Ở nhiều vùng nông thôn, việc chọn chuối bày Tết không chỉ là chuyện mua bán mà còn gắn với tình thân. Ngay từ khi buồng chuối còn trên cây, nhiều gia đình đã “để dành” buồng đẹp nhất cho ngày cuối năm. Khi thu hoạch, người dân cẩn thận hạ buồng, lau từng quả, lựa những nải cong đều, quả xanh mướt để bày lên bàn thờ gia tiên. Phần còn lại được chia cho anh em, họ hàng, mỗi nhà một nải để cùng chung không khí Tết.

Những vườn chuối được trồng để cải tạo đất ở Cao Phong.

Tại xã Cao Phong - nơi vốn nổi tiếng với cam đặc sản, vài năm gần đây, nhiều hộ dân đã trồng chuối để cải tạo đất sau thời gian canh tác cam. Cây chuối có bộ rễ phát triển, giúp giữ ẩm, tăng độ tơi xốp và cải thiện chất lượng đất. Ban đầu chỉ là giải pháp kỹ thuật, song cây chuối dần mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt.

Những ngày cận 23 Tết, tại các xóm trồng chuối, không khí thu hoạch rộn ràng từ sáng sớm. Thương lái đến tận vườn chọn buồng, đặt cọc trước. Chuối bày Tết đòi hỏi cao về hình thức: Buồng phải cân đối, số nải đẹp, quả đều, xanh mướt, không sây sát. Những buồng đạt tiêu chuẩn có giá từ 400-500 nghìn đồng, cao hơn nhiều so với thời điểm trong năm.

Những buồng chuối xanh quả đẹp bán được giá trong dịp Tết.

Tiêu biểu như gia đình bà Nguyễn Thị Thi, khu 7, xã Cao Phong. Sau khi cải tạo một phần diện tích vườn cam, gia đình bà trồng chuối xen canh. Vụ cận Tết này, bà bán 100 buồng với giá bình quân 400 nghìn đồng/buồng. Nhờ kỹ thuật chăm sóc tốt, vườn chuối đạt chất lượng cao, nải đều, quả cong đẹp. Dù chuối được giá, gia đình bà vẫn giữ lại vài buồng đẹp nhất để bày Tết và chia cho anh em. “Chuối bán được thì vui, nhưng buồng đẹp nhất vẫn phải dành cho bàn thờ tổ tiên và người thân”, bà chia sẻ.

Chuối được bày bán ở các chợ trong dịp Tết.

Những ngày cận Tết, tại các khu chợ, chuối xanh đã được bày bán dày đặc. Ghi nhận tại chợ phường Tân Thành, phường Hoà Bình, chị Bùi Thị Bích cho biết: Từ sáng, gia đình chị đã bán hết một xe chuối và đang tiếp tục chở thêm khoảng 30 buồng từ Cao Phong ra chợ. Chuối được bán với giá từ 3.000 đồng đến 10.000 đồng/quả. Theo chị Bích, giá chuối năm nay ổn định, vừa phải, dễ chịu hơn so với năm 2025.

Khách hàng lựa chọn nải đẹp nhất để bày mâm ngũ quả.

Từ một loại cây trồng phụ, chuối đã trở thành cây “gối vụ” hiệu quả, vừa giúp cải tạo đất, vừa nâng cao thu nhập cho người dân. Nhưng hơn hết, mỗi buồng chuối xanh rời vườn không chỉ mang theo giá trị kinh tế mà còn gói ghém trong đó nếp nhà, phong tục và niềm tin vào năm mới.

Những nải chuối xanh, tươi, còn giữ được râu sẽ được khách hàng lựa chọn.

Giữa nhịp sống hối hả những ngày cận Tết, hình ảnh những buồng chuối xanh được nâng niu, lựa chọn kỹ lưỡng càng làm đậm thêm sắc Xuân mới. Chuối xanh - mộc mạc mà sâu sắc vẫn lặng lẽ giữ vị trí trung tâm trên mâm ngũ quả, như lời nhắc về cội nguồn, về sự sum họp và ước mong một năm mới đủ đầy, an vui.

Hồng Duyên