Để di sản thành “tài sản” du lịch

Sở hữu kho tàng văn hóa đồ sộ và đậm đà bản sắc, Phú Thọ đang hiện thực hóa khát vọng biến di sản thành “tài sản”. Những con số ấn tượng về lượng khách, doanh thu năm 2025 cùng sự hài lòng của du khách chính là minh chứng rõ nét cho chiến lược phát triển đúng đắn, khẳng định vị thế của Đất Tổ trên bản đồ du lịch quốc gia.

Khách du lịch vãn cảnh Đền Hùng dịp cuối năm.

Với bề dày lịch sử hàng nghìn năm dựng nước, Phú Thọ được ví như một “bảo tàng sống” với hệ thống 2.778 di tích, trong đó 979 di tích đã được xếp hạng và 5 di sản được UNESCO ghi danh. Chính mật độ di tích dày đặc cùng sự kết hợp hài hòa giữa văn hóa vật thể và phi vật thể đã tạo nên nguồn lực nội sinh mạnh mẽ. Không chỉ dừng lại ở tiềm năng, năm 2025 đã đánh dấu bước chuyển mình ngoạn mục của ngành du lịch tỉnh với tổng lượng khách đạt mức kỷ lục 14,5 triệu lượt, tăng hơn 1,4 triệu lượt so với năm 2024. Đáng chú ý, lượng khách quốc tế đạt 676 nghìn lượt, tăng trưởng 11,8%.

Du khách thích thú chụp ảnh, khám phá văn hóa người Dao tại bản Dù, xã Xuân Đài.

Sức hút của du lịch Đất Tổ được thể hiện rõ nét qua các đợt cao điểm. Điển hình như trong 4 ngày nghỉ lễ Quốc khánh 2/9/2025, tỉnh đã đón khoảng 300.000 lượt khách, tăng 5% so với cùng kỳ. Tổng thu từ du lịch trong dịp này đạt 305 tỷ đồng.

Chia sẻ cảm xúc trong chuyến về thăm Đất Tổ, anh Nguyễn Hùng Nam đến từ Ba Vì (Hà Nội) cho biết: Đại gia đình anh đã chọn Phú Thọ làm điểm đến để vừa dâng hương tại Đền Hùng, vừa trải nghiệm không gian văn hóa làng cổ Hùng Lô để cả người lớn, trẻ nhỏ đều có thể tham gia các hoạt động. Tôi cho rằng, sự kết hợp giữa không gian linh thiêng nơi Đất Tổ và nét mộc mạc, cổ kính cùng các hoạt động trải nghiệm tại làng nghề truyền thống mang lại cảm xúc đặc biệt, giúp gắn kết các thành viên trong gia đình và giáo dục con cháu về nguồn cội.

Du khách tìm hiểu văn hóa Mường tại homestay trên địa bàn xã Long Cốc.

Không chỉ gia đình anh Nam, hàng triệu du khách khác cũng đã tìm thấy những trải nghiệm mới mẻ nhờ sự đổi mới trong cách làm du lịch của tỉnh. Năm 2025, chương trình kích cầu với sự tham gia của 38 doanh nghiệp cùng các gói ưu đãi hấp dẫn đã phát huy hiệu quả. Hệ thống cơ sở lưu trú phát triển mạnh mẽ với 1.525 cơ sở, trong đó các khu nghỉ dưỡng sinh thái và resort cao cấp thường xuyên đạt tỷ lệ lấp đầy 90 - 95% trong các dịp lễ.

Các sản phẩm đặc trưng, độc đáo, gắn liền văn hóa địa phương góp phần làm phong phú trải nghiệm cho du khách.

Một yếu tố then chốt tạo nên diện mạo mới cho du lịch Phú Thọ chính là lợi thế địa lý sau khi hợp nhất đơn vị hành chính. Tỉnh hiện sở hữu 3 vùng sinh thái đặc trưng, gồm vùng đồi trung du, vùng núi và đồng bằng ven sông. Không gian rộng mở này đã tạo điều kiện thuận lợi để đa dạng hóa sản phẩm, từ du lịch văn hóa - tâm linh, sinh thái - nghỉ dưỡng đến các loại hình mới mẻ như du lịch MICE, du lịch đêm, thể thao giải trí và nông nghiệp. Các khu du lịch trọng điểm như Đền Hùng, Thanh Thủy, Xuân Sơn, hồ Hòa Bình nhờ đó được nâng cấp hạ tầng đồng bộ, mở rộng dịch vụ, giúp giữ chân du khách lâu hơn.

Để đạt được những thành quả trên, bên cạnh việc khai thác, công tác bảo tồn luôn được tỉnh đặt lên hàng đầu với phương châm “Nhà nước và Nhân dân cùng làm”. Tổng nguồn lực đầu tư cho di tích giai đoạn qua đã đạt hơn 1.100 tỷ đồng, giúp hàng trăm di tích được tu bổ và nhiều di sản phi vật thể được phục dựng. Tuy nhiên, thách thức vẫn còn đó khi một số di tích khảo cổ hay di sản phi vật thể vẫn đứng trước nguy cơ mai một và nguồn lực xã hội hóa ở một số địa phương còn hạn chế.

Với nền tảng di sản vững chắc và đà tăng trưởng mạnh mẽ của năm 2025, Phú Thọ đang tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách để thu hút đầu tư. Tỉnh xác định sẽ tiếp tục kết nối đồng bộ các tuyến du lịch liên vùng, tận dụng tối đa hệ sinh thái đa tầng sau sáp nhập để đưa di sản thực sự trở thành động lực then chốt, thúc đẩy kinh tế - văn hóa phát triển bền vững.

Lê Hoàng