“Điểm tựa” cho người lầm lỡ tái hòa nhập cộng đồng

Nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người chấp hành xong án phạt tù (CHXAPT) tái hòa nhập cộng đồng, ngày 17/8/2023, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 22 về tín dụng đối với nhóm đối tượng này. Đây được xem là một chủ trương nhân văn, kịp thời, tạo “điểm tựa” vững chắc giúp người lầm lỡ có cơ hội làm lại cuộc đời, ổn định cuộc sống. Tại tỉnh Phú Thọ, với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác này đã từng bước đi vào chiều sâu, đạt nhiều kết quả tích cực, tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức và hành động của các cấp, các ngành và toàn xã hội.

Nhờ được hỗ trợ vay vốn từ Ngân hàng Chính sách, sau khi trở về địa phương, anh Lê Văn B. ở xã Xuân Lãng mạnh dạn phát triển mô hình trang trại nuôi dê, tạo công ăn việc làm ổn định cho nhiều lao động địa phương.

Ngay sau khi Quyết định 22 được ban hành, UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ban, ngành và địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng. Tỉnh xác định đây không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành chức năng mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị, từ cấp ủy, chính quyền đến các tổ chức đoàn thể và từng khu dân cư. Nhờ đó, các chính sách hỗ trợ được thực hiện một cách thiết thực, sát với nhu cầu thực tế của người hoàn lương.

Một trong những điểm sáng nổi bật là công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật được đẩy mạnh với nhiều hình thức đa dạng. Thông qua các phương tiện truyền thông đại chúng, các buổi sinh hoạt cộng đồng và hoạt động của các tổ chức đoàn thể, nhận thức của người dân về công tác tái hòa nhập cộng đồng ngày càng được nâng cao. Những định kiến, kỳ thị dần được xóa bỏ, thay vào đó là sự cảm thông, chia sẻ và tinh thần sẵn sàng hỗ trợ người hoàn lương trở lại cuộc sống bình thường.

Từ năm 2023 đến nay, toàn tỉnh đã tổ chức định hướng nghề nghiệp, giới thiệu việc làm cho 1.836 phạm nhân và 1.450 người CHXAPT. Tổng doanh số giải ngân đạt hơn 92,3 tỷ đồng, với 1.011 người được vay vốn. Đáng chú ý, 100% nguồn vốn vay được sử dụng đúng mục đích, phát huy hiệu quả, góp phần giúp nhiều người hoàn lương ổn định cuộc sống, từng bước vươn lên phát triển kinh tế.

Thực tế cho thấy, chính sách tín dụng đã trở thành “cú hích” quan trọng giúp người từng lầm lỡ tự tin khởi nghiệp. Câu chuyện của ông Lăng Xuân K. ở xã Tam Dương Bắc là minh chứng rõ nét. Ít ai nghĩ rằng người đàn ông có cơ ngơi khang trang, kinh tế ổn định hôm nay từng trải qua 19 năm tù giam. Sau khi được ra tù trước thời hạn, ông nhận được sự quan tâm, giúp đỡ của chính quyền và lực lượng công an địa phương.

Với khoản vay 30 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội, ông K. mạnh dạn đầu tư chăn nuôi gà thương phẩm, sau đó mở rộng sang nuôi cá, nuôi tôm. Nhờ chăm chỉ lao động, ông dần ổn định kinh tế gia đình, vượt qua mặc cảm, trở thành tấm gương tiêu biểu về ý chí vươn lên và tái hòa nhập thành công.

Có nguồn vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội, anh P.V.A ở xã Tam Hồng đã mở xưởng mộc để ổn định cuộc sống sau khi chấp hành xong án phạt tù.

Một trường hợp khác là anh Nguyễn Hồng B. ở xã Xuân Lãng. Sau khi chấp hành xong án phạt tù, anh nhận được sự động viên, hỗ trợ từ chính quyền và lực lượng công an địa phương. Có tay nghề mộc sẵn, anh mở xưởng sản xuất nhỏ tại gia đình. Năm 2024, được tiếp cận nguồn vốn vay 100 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội, anh đầu tư thêm máy móc hiện đại, nâng cao chất lượng sản phẩm.

Hiện nay, xưởng mộc của anh không chỉ mang lại thu nhập ổn định cho gia đình mà còn tạo việc làm cho 2 lao động địa phương, với mức thu nhập bình quân từ 10-12 triệu đồng/người/tháng. Đây là minh chứng sinh động cho hiệu quả thiết thực của chính sách tín dụng đối với người hoàn lương.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác tái hòa nhập cộng đồng trên địa bàn tỉnh vẫn còn một số khó khăn. Một số người sau khi chấp hành xong án phạt tù chưa chủ động trình diện chính quyền địa phương, gây khó khăn trong quản lý. Sự phối hợp giữa các ngành, đoàn thể ở một số nơi chưa thật sự chặt chẽ; việc tư vấn, giới thiệu việc làm và hỗ trợ vay vốn đôi khi chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu thực tế.

Trước thực tế đó, đòi hỏi trong thời gian tới cần triển khai đồng bộ, quyết liệt hơn các giải pháp. Trong đó, tiếp tục tăng cường vai trò lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền; phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng Công an; đẩy mạnh tuyên truyền nhằm xóa bỏ triệt để định kiến xã hội. Đồng thời, chú trọng hỗ trợ thiết thực về pháp lý, đào tạo nghề, tạo việc làm và tiếp cận nguồn vốn cho người hoàn lương.

Hiện nay, lực lượng Công an cấp xã tại Phú Thọ đang phát huy tốt vai trò nòng cốt, chủ động phối hợp với các cơ quan, đoàn thể xây dựng và duy trì các mô hình hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng theo hướng linh hoạt, sáng tạo, phù hợp với từng địa bàn.

Với cách làm bài bản, đồng bộ và giàu tính nhân văn, công tác tái hòa nhập cộng đồng tại Phú Thọ đã đạt được nhiều chuyển biến tích cực. Không chỉ giúp người chấp hành xong án phạt tù xóa bỏ mặc cảm, ổn định cuộc sống, những nỗ lực này còn góp phần giữ vững an ninh trật tự, xây dựng môi trường xã hội an toàn, lành mạnh và phát triển bền vững. Quan trọng hơn, đó là minh chứng rõ nét cho một chủ trương đúng đắn, nhân văn của Đảng và Nhà nước: Không để ai bị bỏ lại phía sau trên hành trình hướng tới một xã hội công bằng, bao dung và tiến bộ.

Lê Minh