Độc đáo chợ phiên trong phố

Giữa nơi phố thị đông vui, sầm uất đã tồn tại một phiên chợ quê mang đậm những nét văn hóa đặc trưng của làng quê Việt. Đó chính là chợ Nú hay còn gọi là chợ Lú (Nú hay Lú đều là từ nói chệch của Lúa) thuộc phường Việt Trì ngày nay.

Chợ Nú ra đời từ rất sớm, không ai xác định được thời điểm ra đời của chợ Nú. Cụ Lê Văn Thùy ở phường Việt Trì chia sẻ: Nay tôi đã 95 tuổi, gần một thế kỷ gắn bó với chợ Nú, được chứng kiến bao sự đổi thay của phiên chợ quê này.

Chợ Nú được họp theo phiên, nhà gần chợ, nên cứ đến phiên, gia đình lại ra chợ mua bán hàng hóa, rất ít khi đi chợ khác. Phiên chợ Nú xưa thường họp từ sáng sớm tinh mơ đến quá giờ Ngọ thì tan. Chợ xưa mộc mạc chỉ là những lều lán được lợp bằng rơm hoặc lá cọ.

Góp mặt tại phiên chợ là các mặt hàng như: Rau, củ, quả trong vườn nhà hay vài chục trứng, con gà, con vịt, chỗ thì bán nông cụ, chỗ thì bán những món quà ăn vặt như xôi, chè, hay mấy món quà quê. Cả phiên chợ toát lên sự giản dị, dân dã của một miền quê.

Nón lá truyền thống là sản phẩm được bày bán thường xuyên ở các phiên chợ.

Đến nay, chợ Nú đã có nhiều đổi thay, hoạt động mang tính chất thương mại rõ rệt. Tuy nhiên, chợ vẫn còn lưu giữ được nét đẹp truyền thống. Chợ duy trì họp theo phiên vào các ngày mùng 3, 5, 8, 10, 13, 15, 18, 20... âm lịch hàng tháng, trong đó ngày mùng 3, 8, 13, 18... là phiên chính, còn lại là phiên xép (phiên phụ). Chợ được họp từ rất sớm, lúc trời còn chưa rõ mặt người.

Khu chợ nằm ở trung tâm phường vốn ngày thường yên ắng, đến phiên lại rộn ràng, đông vui khác hẳn. Hàng hóa từ các nơi ùn ùn kéo về bằng nhiều phương tiện. Các ngả đường vào chợ chật kín người qua lại. Tiếng gọi, tiếng mời chào í ới, tất cả hòa quyện, tạo nên một bản âm thanh rất riêng của phiên chợ phố.

Trong chợ được phân chia thành từng khu vực bán hàng. Chỗ chuyên bán thịt, bán cá, chỗ chuyên rau, củ, quả, chỗ bày hàng khô, hàng thủ công, đồ sắt, đồng... Tất cả, không ai bảo ai, tuần tự mang hàng bày vào đúng vị trí, tạo nên một không gian hàng hóa trật tự, rất thuận lợi cho người đến tìm mua theo nhu cầu.

Khu bán lá dong, dây giang được các bà, các chị đến lựa chọn khá đông để gói bánh chưng dịp Tết.

Hàng hóa mỗi phiên chợ vô cùng đa dạng, giá cả thì rất hợp lý. Bởi ở đây, hội tụ đủ các mặt hàng hoặc do thương lái lấy từ các vùng quê lân cận chuyển đến hoặc là những sản vật do tự tay người dân trong vùng làm ra...

Dường như những gì ngon, đẹp đều được họ dành dụm để mang ra chợ, làm nên sự phong phú cho phiên chợ phố và cũng giúp cho người mua có nhiều sự lựa chọn sản phẩm phù hợp túi tiền.

Đến với phiên chợ, người mua có thể lựa chọn rất nhiều mặt hàng đậm chất quê.

Trong chợ vẫn còn lưu giữ nơi bán hàng quà ăn vặt với các loại bánh, như: Bánh rán mật, bánh hòn, bánh sắn và cả bánh đúc, bánh khúc, bánh gai... là những thức ăn đậm chất quê, thưởng thức một lần rồi nhớ mãi.

Chợ phiên ở đây bày bán nhiều đồ ăn vặt dân dã.

Phiên chợ Nú không thể thiếu nơi bán đồ đan lát thủ công truyền thống, đó là thúng, mủng, dần, sàng, rổ, rá, nia... được những bàn tay khéo léo của người nông dân chế tác từ mây, tre, giang.

Cũng không thể không nhắc đến khu vực bán hàng nông cụ, một sản phẩm luôn có trong mỗi phiên chợ. Bởi chúng là đồ dùng thiết yếu cho sản xuất nông nghiệp, là người bạn đồng hành của nhà nông.

Ông Phùng Văn Định ở phường Nông Trang đã có gần 30 năm gắn bó với gian hàng bán đồ sắt tại chợ.

Không gian chợ phiên còn được phủ thêm những sắc màu của các loại rau, củ, quả được các bà, các chị bày bán ngay ngắn... Màu xanh của rau, màu đỏ của quả đã tạo nên một bức tranh sinh động, tô điểm cho cuộc sống thêm vui tươi.

Đến với phiên chợ Nú, chúng ta không chỉ thấy một không khí rộn ràng, nhộn nhịp mà còn cảm nhận được rất rõ hơi thở của cuộc sống thời hiện đại được giao thoa với không gian văn hóa truyền thống.

Đây không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa đơn thuần mà còn là nơi khơi dậy niềm vui, niềm tự hào và sự gắn kết cộng đồng; nơi lưu giữ tổng thể những nét văn hóa đặc sắc của hồn quê Việt trong lòng phố xá đã được tạo dựng, bảo tồn qua hàng ngàn năm lịch sử và tồn tại cho đến ngày nay.

Mỗi độ Xuân về, không gian văn hóa giàu bản sắc ấy lại khiến người người đi phiên chợ Nú thêm bâng khuâng, lưu luyến, hy vọng cho một năm mới tràn đầy may mắn, hạnh phúc và thành công.

Phương Thảo