Đòn bẩy nâng cao chất lượng sống cho người dân

Sau gần 20 năm triển khai, Chương trình tín dụng nước sạch và vệ sinh môi trường (NS&VSMT) đã và đang phát huy hiệu quả rõ nét trên địa bàn toàn tỉnh, góp phần cải thiện điều kiện sinh hoạt, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và thúc đẩy xây dựng nông thôn mới bền vững.

Theo số liệu của Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) tỉnh, đến nay, tổng dư nợ cho vay chương trình NS&VSMT đạt trên 4.700 tỷ đồng, với 158.191 hộ gia đình đang còn dư nợ giúp xây mới, cải tạo, sửa chữa tổng số 316.382 công trình NSVSMT. Riêng năm 2025, doanh số cho vay đạt trên 2000 tỷ đồng với 43.035 hộ vay thực hiện xây dựng và cải tạo 80.370 công trình NS&VSMT trên toàn tỉnh.

Tại xã Cao Dương, chương trình đã mang lại những đổi thay tích cực. Gia đình bà Bạch Thị Luận, thôn Quyền Chương cho biết: Trước đây cả nhà phải sử dụng nước giếng khơi, thường xuyên bị nhiễm phèn, nhất là vào mùa khô. Năm 2025, gia đình tôi được vay 50 triệu đồng từ NHCSXH để khoan giếng, lắp hệ thống lọc nước và xây nhà vệ sinh tự hoại. Từ ngày có nước sạch, sinh hoạt thuận tiện hơn, con cháu ít ốm vặt, chi phí thuốc men cũng giảm hẳn”.

Từ vốn vay ưu đãi của NHCSXH, người dân xã Cao Dương đầu tư xây dựng công trình NS&VSMT nâng cao chất lượng cuộc sống.

Không chỉ cải thiện điều kiện sinh hoạt, chương trình còn góp phần nâng cao ý thức của người dân trong việc giữ gìn vệ sinh môi trường. Bà Bùi Thị Mậu, một hộ vay vốn khác tại xóm Đồi 2, xã Kim Bôi chia sẻ: “Khi được vay vốn kèm theo tuyên truyền của hội đoàn thể, người dân hiểu rõ hơn lợi ích của nhà tiêu hợp vệ sinh, chuồng trại chăn nuôi sạch sẽ. Cả xóm giờ không còn tình trạng xả thải bừa bãi như trước”.

Quá trình triển khai thực hiện chương trình tín dụng NS&VSMT có sự phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, cùng các hội, đoàn thể tích cực triển khai đến các hộ dân có nhu cầu vay vốn sử dụng nước sạch và xây dựng khu vệ sinh hợp tiêu chuẩn. Công tác phối kết hợp giữa NHCSXH và các ban ngành, các tổ chức chính trị xã hội tương đối nhịp nhàng từ khâu lập kế hoạch tín dụng đến triển khai nghiệp vụ cho vay, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận nguồn vốn của chương trình.

Chương trình đã giúp cho người dân phát huy nội lực trong việc giải quyết vấn đề NS&VSMT. Người vay quyết định mô hình cấp nước sạch, công trình vệ sinh phù hợp với khả năng tài chính của mình, tự tổ chức thực hiện và quản lý công trình. Do đó hầu hết các hộ vay đều sử dụng vốn hiệu quả, đúng mục đích. Chất lượng cho vay và công tác thu nợ, thu lãi được ngân hàng thực hiện tốt.

Người dân tìm hiểu các chương trình tín dụng tại điểm giao dịch xã Mường Thàng.

Đồng chí Vũ Hoài Nam - Phó Giám đốc NHCSXH tỉnh khẳng định: “Chương trình tín dụng nước sạch và vệ sinh môi trường không chỉ là hỗ trợ tài chính đơn thuần mà còn mang ý nghĩa an sinh xã hội sâu sắc. Hiện, chương trình này có dư nợ đứng thứ 2 trong tổng số 21 chương trình tín dụng đang thực hiện. Chương trình được triển khai thông qua các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác như Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên, bảo đảm vốn vay đến đúng đối tượng, sử dụng đúng mục đích. Mức cho vay hiện nay lên tới 50 triệu đồng/hộ gia đình cho 2 công trình bao gồm NS và VSMT, lãi suất ưu đãi, thời hạn vay linh hoạt, phù hợp với khả năng trả nợ của người dân nông thôn.Tỷ lệ nợ quá hạn của chương trình hiện chỉ ở mức 0,03%, cho thấy người dân sử dụng vốn hiệu quả và có ý thức trả nợ tốt.”

Có thể thấy rõ, chương trình đã đáp ứng nhu cầu dùng nước sạch của người dân một cách đầy đủ, bền vững và hỗ trợ cải thiện các công trình vệ sinh hộ gia đình và công cộng; nâng cao hiểu biết và nhận thức cho người dân về sử dụng nước sạch và các công trình vệ sinh, thay đổi các hành vi về vệ sinh để nâng cao sức khỏe.

Trong giai đoạn hiện nay chương trình là nguồn lực quan trọng cung cấp ổn định các yếu tố môi trường xanh sạch đẹp phục vụ đời sống và sinh hoạt cho người dân nông thôn. Trong thời gian tới, việc tiếp tục bố trí nguồn vốn kịp thời, đẩy mạnh tuyên truyền và gắn chương trình với mục tiêu phát triển bền vững sẽ là yếu tố then chốt để hiệu quả chương trình ngày càng lan tỏa sâu rộng.

Đinh Thắng