Đồng vốn chính sách mở lối sinh kế cho người dân vùng khó

Từ những khoản vay đầu tiên để mua con giống, làm lồng cá đến nguồn vốn đầu tư mở rộng sản xuất, tín dụng chính sách đang từng bước trở thành điểm tựa sinh kế ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Khi đồng vốn đến đúng người, đúng nhu cầu, những lợi thế sẵn có của mỗi vùng đất được phát huy, tạo thêm cơ hội để người dân tự vươn lên.

Khi đồng vốn đến đúng người, đúng nhu cầu

Trước năm 2020, gia đình anh Hà Văn Tâm ở thôn Nai Mới, xã Thung Nai thuộc diện hộ nghèo. Đất sản xuất ít, nguồn lực đầu tư hạn chế, việc tìm hướng sinh kế phù hợp không dễ dàng.

Các tổ vay vốn của Ngân hàng chính sách xã hội tiến hành giải ngân các khoản vay cho người dân ở xã Quy Đức.

Bước ngoặt đến từ khoản vay 30 triệu đồng của Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH). Từ nguồn vốn này, anh Tâm đầu tư 3 lồng cá, từng bước xây dựng mô hình phù hợp với lợi thế địa phương. Sau 5 năm, nhận thấy hiệu quả, gia đình vay thêm 100 triệu đồng theo chương trình cho vay sản xuất, kinh doanh để mở rộng quy mô. Đến nay, gia đình có 10 lồng, nuôi các loại cá như lăng, trắm, chép..., tạo nguồn thu ổn định.

Từ nguồn vốn vay của NHCSXH, nhiều hộ dân ở khu vực lòng hồ xã Thung Nai nuôi cá lồng mang lại hiệu quả cao.

Điều đáng nói không chỉ nằm ở số tiền vay mà ở cách anh Tâm sử dụng nguồn vốn để mở ra hướng sinh kế lâu dài. Từ một hộ nghèo thiếu nguồn lực sản xuất, gia đình anh từng bước ổn định cuộc sống bằng sức lao động, kinh nghiệm và lợi thế của nơi sinh sống.

Theo ông Nguyễn Bình Nam - Giám đốc Phòng giao dịch Cao Phong - NHCSXH tỉnh, với người dân vùng khó, nguồn lực ban đầu để biến ý tưởng thành sinh kế nhiều khi còn thiếu. Khi được tiếp cận nguồn vốn phù hợp, người dân có thể chủ động lựa chọn mô hình, phát huy lợi thế sẵn có và từng bước ổn định cuộc sống.

Nhiều hộ gia đình ở thôn Sưng Bai, xã Cao Sơn đầu tư cơ sở vật chất phát triển du lịch cộng đồng.

Tại thôn Sưng Bai, xã Cao Sơn, nguồn vốn chính sách cũng đang góp phần mở hướng sinh kế cho đồng bào Dao Tiền. Thôn hiện có 78 hộ, trong đó 46 hộ vay vốn chính sách với tổng dư nợ khoảng 3 tỷ đồng. Nguồn vốn được đầu tư vào chăn nuôi, dịch vụ, nghề thủ công và phát triển du lịch cộng đồng.

Đến nay, thôn Sưng Bai có 6 hộ kinh doanh homestay, từng bước thu hút du khách, trong đó có khách quốc tế. Từ nguồn vốn cho hộ cận nghèo vay, một số gia đình đã mở rộng chăn nuôi, đầu tư cơ sở vật chất phục vụ du lịch, tạo thêm thu nhập và tích lũy.

Từ những lồng cá ở Thung Nai đến các mô hình dịch vụ, du lịch ở Cao Sơn cho thấy, để tín dụng chính sách phát huy hiệu quả, nguồn vốn không chỉ cần đến gần người dân mà quan trọng hơn là phải đúng nhu cầu, phù hợp với điều kiện sản xuất và thế mạnh của từng hộ, từng địa bàn.

Vốn đến đâu, sinh kế mở ra đến đó

Theo Phòng giao dịch Cao Phong, 8 tháng năm 2026, doanh số cho vay đạt trên 125 tỷ đồng, với 1.881 lượt khách hàng được tiếp cận. Đến ngày 31/8, tổng dư nợ đạt trên 568 tỷ đồng, thực hiện 14 chương trình tín dụng với 7.008 khách hàng, tăng 9% so với cuối năm 2025, hoàn thành 80% kế hoạch tăng trưởng năm.

Nhu cầu vay vốn chủ yếu tập trung vào lĩnh vực nông nghiệp, từ trồng cây ăn quả như cam, chuối đến chăn nuôi và các mô hình kinh tế phù hợp với điều kiện từng địa bàn. Tại khu vực Cao Phong, 10/10 điểm giao dịch và 187 Tổ tiết kiệm và vay vốn trở thành cầu nối đưa chính sách tín dụng đến gần người dân.

Trên phạm vi toàn tỉnh, 6 tháng đầu năm 2026, doanh số cho vay đạt hơn 3,78 nghìn tỷ đồng, tạo điều kiện cho 55.454 lượt hộ nghèo và các đối tượng chính sách tiếp cận nguồn vốn ưu đãi. Tổng dư nợ NHCSXH tỉnh vượt 20,2 nghìn tỷ đồng, tăng 8,61% so với đầu năm, với 287.225 hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác đang vay vốn.

Mạng lưới tín dụng chính sách được tổ chức đến cơ sở với 479 điểm giao dịch xã, 8.067 Tổ tiết kiệm và vay vốn cùng sự phối hợp của 148 Ban đại diện Hội đồng quản trị NHCSXH cấp xã. Ở những địa bàn xa xôi, địa hình chia cắt, mạng lưới này giúp người dân thuận lợi hơn trong tiếp cận nguồn vốn.

Người dân xã vùng cao Tân Pheo tìm hiểu các chính sách hỗ trợ vay vốn của Ngân hàng CSXH.

Không chỉ đưa vốn đến đúng đối tượng, các Tổ tiết kiệm và vay vốn còn hướng dẫn sử dụng vốn, đôn đốc trả nợ, chia sẻ kinh nghiệm sản xuất và giới thiệu mô hình hiệu quả. Chính quyền cơ sở, các tổ chức hội, đoàn thể và cán bộ tín dụng cùng tham gia để nguồn vốn thực sự đi vào sản xuất.

Chất lượng tín dụng được kiểm soát với tỷ lệ nợ quá hạn 0,07% tổng dư nợ; nợ quá hạn và nợ khoanh 0,097%. Đây là cơ sở để nguồn vốn chính sách tiếp tục được luân chuyển, hỗ trợ thêm nhiều hộ dân phát triển sản xuất, cải thiện đời sống.

Nhiều hộ gia đình ở xã Pà Cò từng bước thoát nghèo khi sử dụng hiệu quả nguồn vốn vay để đầu tư phát triển chăn nuôi.

Ở các địa bàn khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, khi nguồn vốn được đưa đến đúng lúc, đúng nhu cầu và được hướng dẫn sử dụng hiệu quả, người dân có thêm điều kiện biến lợi thế thành sinh kế. Tín dụng chính sách vì thế không chỉ là một kênh hỗ trợ tài chính mà còn là nguồn lực giúp người dân đầu tư sản xuất, tạo thu nhập và từng bước ổn định cuộc sống.

Khi đồng vốn đến tận bản, làng, đến đúng người cần vốn và được sử dụng hiệu quả, những thay đổi không chỉ diễn ra trong từng gia đình mà còn tạo chuyển động mới ở cộng đồng. Qua đó, giảm nghèo bền vững từng bước được xây dựng trên nền tảng hỗ trợ của Nhà nước và chính nội lực của người dân.

Mạnh Hùng