Kinh tế số tạo động lực tăng trưởng

Kinh tế số dần trở thành khu vực tăng trưởng nổi bật của Phú Thọ khi các ngành công nghiệp điện tử, công nghệ số, dịch vụ số và chuyển đổi số (CĐS) trong quản lý, sản xuất, đời sống ngày càng phát triển mạnh. Hiện quy mô kinh tế số của tỉnh nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước, cho thấy sự chuyển dịch rõ nét từ mô hình tăng trưởng truyền thống sang tăng trưởng dựa trên công nghệ, dữ liệu và đổi mới sáng tạo (ĐMST).

k

Công ty TNHH Youngbag Micromotor Việt Nam chuyên sản xuất motor cho điện thoại di động, là doanh nghiệp Vendor cấp 1 của Tập đoàn Sam sung.

Công nghiệp điện tử và công nghệ số tăng tốc

Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, ĐMST và CĐS tỉnh, quy mô kinh tế số của Phú Thọ hiện ước chiếm khoảng 22,71% GRDP, xếp thứ 3 trong số 34 tỉnh, thành phố trên cả nước. Điều này cho thấy CĐS tạo ra tác động ngày càng rõ trong cơ cấu kinh tế địa phương.

Đáng chú ý, khu vực công nghiệp điện tử và công nghệ số tiếp tục duy trì vai trò là “đầu kéo” tăng trưởng. Toàn tỉnh hiện có khoảng 600 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất linh kiện điện tử, phát triển phần mềm, dịch vụ và giải pháp công nghệ số. Tổng giá trị xuất khẩu các sản phẩm công nghiệp số đạt hơn 7 tỷ USD, đóng góp khoảng 4,55 điểm phần trăm vào tăng trưởng GRDP năm 2025.

Nhiều ngành hàng công nghệ cao ghi nhận tốc độ tăng trưởng ấn tượng. Trong đó, sản phẩm máy tính xách tay tăng 87,1%; linh kiện điện tử tăng 26,41%. Riêng lĩnh vực sản xuất điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học chiếm trên 38% quy mô toàn ngành công nghiệp của tỉnh, tiếp tục giữ vai trò trụ đỡ trong tăng trưởng công nghiệp và xuất khẩu.

CĐS cũng lan rộng sang nhiều lĩnh vực kinh tế - xã hội khác. Trong nông nghiệp, tỉnh từng bước triển khai các mô hình nông nghiệp số, thương mại điện tử gắn với sản phẩm OCOP, truy xuất nguồn gốc và ứng dụng công nghệ số trong giám sát rừng, cảnh báo thiên tai. Trong lĩnh vực hành chính công, toàn tỉnh hiện cung cấp hơn 2.100 dịch vụ công trực tuyến; tỷ lệ hồ sơ tiếp nhận, giải quyết trực tuyến đạt trên 93%.

Cùng với đó, nhiều nền tảng số và mô hình xã hội số bắt đầu hình thành như “Tổ công nghệ số cộng đồng”, “Gia đình số”, “Chợ số”, “Làng số”... góp phần thay đổi thói quen tiếp cận dịch vụ công nghệ của người dân. Đến nay, toàn tỉnh đã cấp hơn 2,5 triệu tài khoản định danh điện tử, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế số và xã hội số trong thời gian tới.

Để tạo dư địa tăng trưởng mới, Phú Thọ cũng từng bước định hướng phát triển các lĩnh vực công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, công nghệ bán dẫn, công nghệ số thế hệ mới và ĐMST. Tỉnh đồng thời mở rộng hợp tác với nhiều cơ quan, tập đoàn và cơ sở nghiên cứu lớn như Bộ Khoa học và Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội, VNPT, Viettel, FPT... nhằm xây dựng hệ sinh thái ĐMST và thúc đẩy phát triển kinh tế số theo hướng bền vững.

Mở rộng không gian tăng trưởng từ đổi mới sáng tạo

Thời gian qua, kinh tế số của Phú Thọ được dẫn dắt chủ yếu bởi khu vực công nghiệp điện tử và công nghệ số. Do đó, chặng đường tiếp theo đòi hỏi địa phương phải tạo dựng những động lực tăng trưởng mới dựa trên ĐMST, công nghệ chiến lược và chất lượng nguồn nhân lực.

Thực tế cho thấy, dù quy mô kinh tế số đã chiếm khoảng 22,71% GRDP, xếp thứ 3 cả nước, song dư địa phát triển vẫn còn rất lớn. Nhiều doanh nghiệp địa phương mới ở giai đoạn đầu của CĐS; hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ còn khiêm tốn; nguồn nhân lực chất lượng cao chưa đáp ứng yêu cầu phát triển các ngành công nghệ mới. Đây vừa là thách thức, vừa là không gian để Phú Thọ tiếp tục bứt phá trong những năm tới.

Theo đồng chí Nguyễn Minh Tường - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, khoa học công nghệ, ĐMST và CĐS sẽ không chỉ phục vụ công tác quản lý nhà nước mà phải trở thành động lực trọng tâm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Trọng tâm của tỉnh là phát triển các lĩnh vực công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, công nghệ bán dẫn, công nghệ sinh học và các công nghệ số thế hệ mới; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào sản xuất công nghiệp, nông nghiệp và dịch vụ.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Phú Thọ từng bước xây dựng hệ sinh thái ĐMST với sự tham gia của Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp. Việc định hướng hình thành Trung tâm ĐMST của tỉnh không chỉ nhằm kết nối các nguồn lực nghiên cứu, đào tạo và sản xuất mà còn tạo môi trường để các ý tưởng công nghệ được thương mại hóa, trở thành sản phẩm, dịch vụ có giá trị gia tăng cao. Đây được xem là mắt xích quan trọng giúp CĐS đi từ ứng dụng sang sáng tạo, từ tiếp nhận công nghệ sang làm chủ công nghệ.

Song song với đó, hạ tầng số tiếp tục được xác định là nền tảng cho tăng trưởng dài hạn. Việc hoàn thiện các cơ sở dữ liệu dùng chung, phát triển trung tâm điều hành thông minh, mở rộng dịch vụ công trực tuyến, thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt và hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa CĐS đang tạo ra môi trường thuận lợi để kinh tế số phát triển sâu rộng hơn trong mọi lĩnh vực đời sống.

Trong lĩnh vực công nghiệp, tỉnh chủ trương thu hút các dự án công nghệ cao, sản xuất thiết bị thông minh, điện tử và bán dẫn có hàm lượng công nghệ lớn. Định hướng này không chỉ nâng cao giá trị gia tăng của nền kinh tế mà còn từng bước dịch chuyển từ mô hình gia công, lắp ráp sang sản xuất dựa trên tri thức và công nghệ. Cùng với đó, công tác đào tạo kỹ năng số cho cán bộ, doanh nghiệp và người dân được chú trọng nhằm hình thành lực lượng lao động đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số.

Con đường phía trước vẫn còn không ít khó khăn khi hạ tầng số ở một số khu vực chưa đồng bộ, doanh nghiệp công nghệ dẫn dắt còn thiếu, nguồn nhân lực chất lượng cao chưa nhiều. Tuy nhiên, với nền tảng đã được tạo dựng cùng quyết tâm lấy khoa học công nghệ, ĐMST và CĐS làm động lực phát triển, Phú Thọ đang từng bước hình thành mô hình tăng trưởng mới dựa trên tri thức, công nghệ và dữ liệu số. Từ những kết quả đạt được, kinh tế số không chỉ là một lĩnh vực phát triển nhanh mà trở thành động lực quan trọng mở ra không gian tăng trưởng mới cho địa phương trong giai đoạn tới.

Hương Giang