Khi người dân là trung tâm của chuyển đổi số

Kỳ 2: Mở ra cơ hội bứt phá

Bước qua giai đoạn hiện đại hóa bộ máy quản lý, tỉnh Phú Thọ tăng tốc xây dựng hệ sinh thái số toàn diện. Công nghệ đang làm thay đổi cuộc sống từ quản lý điều hành của cơ quan nhà nước, phát triển kinh tế số, nâng cao chất lượng an sinh xã hội, đến những thay đổi sinh hoạt hàng ngày của người dân.

Chuyển đổi số trong lĩnh vực hành chính công tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Hy Cương đã góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch và phục vụ người dân tốt hơn.

Xây dựng dữ liệu nền móng cơ sở

Tại xã Vĩnh Chân, chuyển đổi số (CĐS) tạo nên những đổi thay rõ nét trong hoạt động quản lý, điều hành và phục vụ người dân. Nếu như trước đây, việc giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) chủ yếu dựa vào hồ sơ giấy với nhiều khâu trung gian thì nay phần lớn công việc đã được thực hiện trên môi trường điện tử. Mỗi ngày làm việc của cán bộ, công chức bắt đầu bằng việc xử lý văn bản trên hệ thống quản lý điều hành, tiếp nhận và giải quyết hồ sơ qua Trung tâm Phục vụ hành chính công xã.

Những con số thống kê trong 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy hiệu quả rõ rệt của quá trình CĐS tại địa phương. Tổng số TTHC thuộc thẩm quyền giải quyết của xã là 438 thủ tục, trong đó có 380 thủ tục cấp xã và 58 thủ tục được UBND tỉnh ủy quyền cho Chủ tịch UBND xã giải quyết. Đáng chú ý, toàn bộ 2.620 hồ sơ tiếp nhận đều được thực hiện trực tuyến, đạt tỷ lệ 100%. Trong đó, hồ sơ dịch vụ công trực tuyến toàn trình đạt 876 hồ sơ, chiếm 33,43%; hồ sơ dịch vụ công trực tuyến một phần đạt 1.744 hồ sơ, chiếm 66,56%.

Không chỉ nâng cao tỷ lệ hồ sơ trực tuyến, chất lượng giải quyết TTHC cũng được cải thiện đáng kể. Trong tổng số 2.591 hồ sơ đã giải quyết, có tới 2.589 hồ sơ được xử lý trước và đúng hạn, đạt tỷ lệ 98,81%. Chỉ số hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt mức tuyệt đối 18/18 điểm; điểm chất lượng quản trị công đạt 97,6 điểm, xếp thứ 8 trong tổng số 148 xã, phường của tỉnh. Các chỉ số về công khai, minh bạch, tiến độ giải quyết, số hóa hồ sơ và khai thác dữ liệu số đều đạt mức rất cao.

Một trong những điểm sáng của Vĩnh Chân là công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức số cho người dân. Thông qua hệ thống truyền thanh, trang thông tin điện tử, mạng xã hội và các tổ công nghệ số cộng đồng, người dân được hướng dẫn cài đặt, sử dụng các nền tảng số như VNeID, Sổ sức khỏe điện tử, dịch vụ công trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt. Nhiều người cao tuổi, đồng bào ở khu vực nông thôn dần làm quen với các tiện ích số, từng bước hình thành thói quen sử dụng công nghệ trong cuộc sống hằng ngày.

CĐS cũng hỗ trợ hiệu quả cho nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội. Trong lĩnh vực y tế, người dân được hướng dẫn tích hợp thông tin khám chữa bệnh trên ứng dụng VNeID. Trong lĩnh vực đất đai, xã đang đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính và cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai theo chỉ đạo của Chính phủ. Trong giáo dục, các nhà trường tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và giảng dạy, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

Từ những kết quả đạt được có thể thấy, CĐS tại xã Vĩnh Chân không chỉ là nhiệm vụ của chính quyền mà đã trở thành phong trào lan tỏa trong cộng đồng. Mỗi hồ sơ được xử lý trực tuyến, mỗi dữ liệu được số hóa, mỗi người dân thành thạo thêm một kỹ năng số đều góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch và phục vụ tốt hơn nhu cầu của Nhân dân. Đó cũng là nền tảng quan trọng để địa phương từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số trong giai đoạn phát triển mới.

Kiến tạo không gian tăng trưởng mới

Nếu chính quyền số tạo thuận lợi trong quản lý thì kinh tế số lại mở ra cơ hội bứt phá thu nhập cho người nông dân. Trên địa bàn xã Chí Tiên, các sản phẩm OCOP tiêu biểu như: Chè Đinh cao cấp Hoài Trung đạt 5 sao, chè xanh đặc sản Hoài Trung đạt 4 sao và bánh gai Sơn Cương đạt 3 sao... đã có những bước chuyển mình. Nhờ sự hỗ trợ của các nền tảng công nghệ, hai sản phẩm chè nổi tiếng đã được đưa lên sàn thương mại điện tử của tỉnh nhằm mở rộng thị trường. Phương thức quảng bá mới giúp các hộ sản xuất chủ động đầu ra, không còn phụ thuộc hoàn toàn vào tư thương hay các chợ truyền thống.

Sự xuất hiện của những nông dân số biết livestream bán hàng, sử dụng mạng xã hội để tiếp thị đã thổi một luồng sinh khí mới vào kinh tế nông thôn. Công nghệ đã chứng minh giá trị thực tế khi trực tiếp gia tăng giá trị nông sản và nâng cao chất lượng cuộc sống. Bên cạnh phát triển kinh tế, các lĩnh vực an sinh xã hội cũng chứng kiến sự chuyển biến sâu sắc. Tỷ lệ chi trả trợ cấp xã hội không dùng tiền mặt tại xã Chí Tiên đạt 61,8%. Đối với nhóm người có công, tỷ lệ này đạt mức 95,7%, giúp việc thực hiện chính sách trở nên minh bạch, nhanh chóng.

Tại Trạm Y tế xã Chí Tiên, việc khám, chữa bệnh bằng căn cước công dân gắn chip và ứng dụng mã vạch định danh đã thay thế hoàn toàn sổ y bạ giấy. Hệ thống đơn thuốc điện tử được kết nối theo quy định giúp nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe Nhân dân. Cùng với đó, ngành Giáo dục địa phương đồng loạt triển khai học bạ số, học liệu điện tử phục vụ giảng dạy hiệu quả.

Là nơi sở hữu Khu di tích lịch sử Đền Hùng, xã Hy Cương đã khai thác CĐS để phát triển du lịch tâm linh gắn với vùng đất cội nguồn Đất Tổ. Các mã QR thông minh được tích hợp tại điểm di tích giúp du khách dễ dàng tra cứu lịch sử qua điện thoại. Nhiều hộ dân tại Hy Cương đã tận dụng Zalo, Facebook để giới thiệu đặc sản quê hương, mở ra mô hình xã thông minh độc đáo. Theo đồng chí Tạ Ngọc Yến, Bí thư Đảng ủy xã Hy Cương, yếu tố quyết định hiệu quả triển khai chủ trương số chính là trách nhiệm của người đứng đầu. Việc áp dụng nghiêm nguyên tắc 6 rõ, bao gồm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả và rõ thẩm quyền đã giúp loại bỏ triệt để tâm lý né tránh tại cơ sở.

Quá trình CĐS trên địa bàn tỉnh đã đạt nhiều kết quả tích cực và ngày càng đi vào chiều sâu. Tuy nhiên, ở từng cấp, từng ngành, từng địa phương cũng thẳng thắn nhìn nhận hành trình xây dựng xã hội số vẫn còn đối mặt nhiều khó khăn về hạ tầng kỹ thuật và nguồn nhân lực chuyên trách. Nhiều thiết bị tại cấp xã đã cũ, kinh phí đầu tư hạn chế và kỹ năng số của một bộ phận người dân, nhất là người cao tuổi cần thời gian để hoàn thiện, nâng cao. Vì vậy, tỉnh Phú Thọ xác định CĐS không phải cuộc chạy đua ngắn hạn mà là một hành trình dài hạn đòi hỏi sự bền bỉ của toàn xã hội. Việc lấy con người làm trung tâm trong CĐS chính là chìa khóa vàng để biến công nghệ thành động lực phát triển bền vững.

>>> Kỳ 1: Chuyển đổi số bắt đầu từ nhu cầu của người dân

Hương Giang, Hạnh Thúy