Lương Sơn khẳng định vai trò cực tăng trưởng phía Nam tỉnh Phú Thọ

Kỳ 2: Mở không gian phát triển, tạo lực đẩy tăng trưởng

Sau khi bộ máy mới cơ bản giữ được nhịp vận hành, Lương Sơn bước vào chặng phát triển khó hơn nhưng cũng nhiều kỳ vọng hơn: Mở không gian phát triển trên nền quy hoạch, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng và đầu tư hạ tầng đồng bộ. Mục tiêu nhiệm kỳ 2025-2030 không dừng ở giữ nhịp tăng trưởng, mà hướng tới một bước chuyển rõ về chất lượng phát triển, với tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt 7.500 tỷ đồng, tỷ lệ đô thị hóa đạt 70% và không còn hộ nghèo đa chiều. Từ đích đến đó, Lương Sơn đang từng bước định hình vai trò cực tăng trưởng phía Nam tỉnh Phú Thọ.

Mở đường bằng quy hoạch, đo năng lực bằng giải phóng mặt bằng

Khi bộ máy chính quyền mới cơ bản vào nền nếp, Lương Sơn bước vào chặng khó hơn: Tổ chức lại không gian phát triển trên địa bàn hơn 131km2, với trên 45.000 dân, đồng thời xử lý khối lượng công việc rất lớn của một địa phương đã được công nhận là đô thị loại III và đang hoàn thiện các tiêu chí lên phường. Riêng năm 2026, xã phải triển khai giải phóng mặt bằng 57 dự án, tổng diện tích thu hồi 815,44ha, liên quan gần 6.000 hộ dân và 100 tổ chức. Điều đó cho thấy, ở Lương Sơn, ổn định bộ máy mới chỉ là bước đầu; chặng khó hơn là mở đường cho tăng trưởng.

Khu công nghiệp Phú Sơn, diện tích 213,68ha, đang thi công hạ tầng trục chính và san lấp mặt bằng xung quanh, tạo kết nối với khu kinh tế trọng điểm và các tỉnh lân cận.

Điều đáng chú ý là Lương Sơn không đi theo hướng dàn trải, mà xác lập khá rõ một trục triển khai: Quy hoạch đi trước, giải phóng mặt bằng đi cùng, hạ tầng mở đường cho đầu tư. Với quy hoạch xây dựng, địa phương không dừng ở việc kế thừa các đồ án cũ, mà chủ động rà soát lại toàn bộ các tiêu chí đô thị sau sáp nhập.

Đến nay, xã đã có 6 đồ án quy hoạch phân khu, 29 đồ án quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500. Từ kết quả rà soát hiện trạng, các tiêu chí còn thiếu cũng được chỉ ra khá rõ. Điểm chấm hiện mới đạt 76/100, chủ yếu vướng ở giao thông, cống thoát nước chính, quảng trường, cây xanh công cộng, giường bệnh và quy chế quản lý kiến trúc.

Nếu quy hoạch là khâu mở đường, thì giải phóng mặt bằng là phép thử trực tiếp đối với năng lực điều hành. Lương Sơn không chọn cách làm tuần tự, mà xử lý đồng thời cả chuỗi công việc: Ban hành kế hoạch thu hồi đất, xác định giá đất cụ thể, xác minh nguồn gốc và đối tượng sử dụng đất, niêm yết công khai hồ sơ, phê duyệt phương án bồi thường, rồi tổ chức họp dân để vận động, thuyết phục, kê khai, kiểm đếm và bàn giao mặt bằng.

Chỉ trong quý I/2026, Phòng Kinh tế đã tham mưu ban hành 300 thông báo thu hồi đất, phê duyệt phương án bồi thường cho 181 hộ, ban hành 187 quyết định thu hồi đất. Đến nay, xã đã giải phóng được 436,17ha, chi trả hơn 934,5 tỷ đồng cho 3.128 hộ và 34 tổ chức.

Cùng với tiến độ quy hoạch và giải phóng mặt bằng, hạ tầng ở Lương Sơn tiếp tục được đầu tư theo hướng trọng tâm, trọng điểm. Địa phương đi từ hoàn thiện thủ tục đầu tư đến đôn đốc thi công, nghiệm thu, quyết toán, giải ngân, giữ nhịp triển khai các công trình trọng điểm. Giai đoạn 2020-2025, xã đã khởi công 185 công trình với tổng vốn khoảng 4.800 tỷ đồng; bàn giao 45 công trình; nâng cấp 42km đường giao thông, kênh mương; đầu tư 35 công trình điện trị giá khoảng 115 tỷ đồng. Sự gắn kết ngày càng rõ giữa quy hoạch xây dựng, giải phóng mặt bằng và đầu tư hạ tầng đang tạo thêm dư địa thu hút đầu tư, mở rộng không gian tăng trưởng cho Lương Sơn.

Kinh tế bứt tốc, hình thành cực tăng trưởng rõ nét

Trên nền định hướng quy hoạch, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng và đầu tư hạ tầng, kinh tế Lương Sơn bắt đầu tăng tốc theo những trục phát triển rõ nét hơn. Nổi bật nhất vẫn là khu vực công nghiệp - xây dựng. Đến cuối năm 2025, giá trị sản xuất công nghiệp - xây dựng của Lương Sơn đạt trên 23.600 tỷ đồng, gấp hơn 2,3 lần so với năm 2020, với tốc độ tăng trưởng bình quân 18,5%/năm.

Trên địa bàn hiện có 386 cơ sở, doanh nghiệp và hộ sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp đang hoạt động; riêng quý I/2026, giá trị sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và xây dựng đạt khoảng 5.454 tỷ đồng, bằng 21,2% kế hoạch năm. Có thể thấy, công nghiệp đã thực sự trở thành trụ cột của nền kinh tế địa phương.

Công ty TNHH Tessellation Hòa Bình, Khu công nghiệp Lương Sơn, hoạt động trong lĩnh vực may mặc, tạo việc làm cho khoảng 4.000 lao động.

Sự bứt tốc ấy được nhìn thấy rõ từ không gian công nghiệp đang hình thành. Lương Sơn hiện có 3 khu công nghiệp; trong đó, Khu công nghiệp Lương Sơn đạt 100% tỷ lệ lấp đầy, tạo việc làm cho khoảng 13.000 lao động. Khu công nghiệp Phú Sơn đang đầu tư xây dựng hạ tầng với diện tích 213,68ha; Khu công nghiệp - dịch vụ - đô thị Tân Vinh - Cao Sơn quy mô 430ha tiếp tục hoàn thiện thủ tục pháp luật.

Theo đồng chí Hoàng Văn Huấn - Trưởng phòng Kinh tế xã Lương Sơn, khi quy hoạch xây dựng, giải phóng mặt bằng và đầu tư hạ tầng được triển khai đồng bộ, sức hút đầu tư của Lương Sơn cũng được nâng lên, tạo nền cho phát triển theo những trục rõ hơn, thay cho tình trạng manh mún, rời rạc.

Toàn xã hiện có 148 dự án đầu tư, gồm 125 dự án trong nước với tổng vốn đăng ký 46.156 tỷ đồng và 23 dự án FDI với tổng vốn đăng ký hơn 304 triệu USD. Cùng với đó là 775 doanh nghiệp và 21 hợp tác xã đang hoạt động. Không chỉ hưởng lợi từ vị trí cửa ngõ giáp thủ đô, Lương Sơn đang từng bước chứng minh là điểm đáng đến trong thu hút đầu tư.

Không chỉ dựa vào công nghiệp, Lương Sơn còn mở thêm một trục tăng trưởng từ du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng. Trên địa bàn đã hình thành một số dự án như Ivory, Sunset, Lasaver, Thung lũng Nữ hoàng, cùng hơn 60 cơ sở lưu trú phục vụ du lịch nghỉ dưỡng. Đến cuối năm 2025, địa phương đón trên 700 nghìn lượt khách du lịch, tổng doanh thu đạt trên 1.100 tỷ đồng. Những con số này cho thấy du lịch ở Lương Sơn không còn dừng ở tiềm năng, mà đã từng bước hình thành thị trường thực tế, mở thêm dư địa cho tăng trưởng dịch vụ của địa phương.

Quan tâm an sinh, lấy người dân trở thành trung tâm của phát triển

Những chuyển động trong đời sống người dân mới là thước đo rõ nhất của chất lượng phát triển ở Lương Sơn. Sau sáp nhập, cùng với việc tổ chức lại bộ máy, công tác an sinh cũng được điều chỉnh theo hướng sát dân, trực tiếp hơn.

Giờ Tin học của cô và trò lớp 5E, Trường TH&THCS Cửu Long (xã Lương Sơn), góp phần trang bị kỹ năng số cho học sinh từ bậc tiểu học.

Cuối năm 2025, thu nhập bình quân đầu người của xã đạt khoảng 84 triệu đồng/năm; tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm còn 0,19%. Tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 84,2%, trong đó 68% có bằng cấp, chứng chỉ, cho thấy không chỉ mức sống được nâng lên, mà cơ hội tiếp cận việc làm và năng lực thích ứng của người dân cũng được cải thiện rõ rệt.

Ở lĩnh vực y tế, Lương Sơn duy trì tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt khoảng 96%. Sau sáp nhập, xã đã kiện toàn hệ thống y tế cơ sở, thành lập Trạm Y tế xã theo mô hình mới, bảo đảm chăm sóc sức khỏe ban đầu cho Nhân dân.

Giáo dục duy trì 100% trường đạt chuẩn quốc gia, trong đó 4 trường đạt chuẩn mức độ 2. Cùng với đó, các chính sách an sinh được triển khai theo hướng không để học sinh bỏ học vì khó khăn kinh tế, tạo điều kiện để mọi trẻ em đều được tiếp cận giáo dục.

Đời sống văn hóa được nâng cao với 92,6% hộ gia đình văn hóa, 94,4% khu dân cư văn hóa; 30 nhà văn hóa và 48 điểm thể thao ngoài trời được đầu tư. Phong trào văn nghệ, thể dục thể thao quần chúng được duy trì rộng khắp, góp phần giữ gìn bản sắc và gắn kết cộng đồng.

Ông Hoàng Văn Tuyển, xóm Đồng Bưng, chia sẻ: “Giờ đường sá thuận hơn, điện nước cũng ổn hơn trước. Con cái học hành đỡ vất vả. Cuộc sống ổn định hơn thì người dân cũng yên tâm làm ăn, có điều kiện chăm lo thêm cho đời sống tinh thần”.

Từ việc nhanh chóng ổn định bộ máy đến từng bước mở rộng không gian phát triển, Lương Sơn đang chuyển hóa sức ép của quá trình sáp nhập thành động lực tăng trưởng. Khi các trục phát triển dần hình thành rõ nét và chất lượng sống của người dân không ngừng được nâng lên, địa phương đang tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành cực tăng trưởng phía Nam tỉnh Phú Thọ.

Thuỳ Anh (Trang TTĐT xã Lương Sơn)