“Khai một lần, dùng nhiều lần” đối với dữ liệu đất đai

Trong tiến trình chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai thống nhất, đồng bộ, liên thông không chỉ đáp ứng yêu cầu quản lý mà còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, thu hút đầu tư và bảo đảm quyền lợi của người dân.

Hiện nay, tỉnh Phú Thọ đang quyết liệt triển khai nhiều giải pháp đồng bộ, trọng tâm là Đề án tổng thể đo đạc, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai giai đoạn 2026 - 2030 nhằm xây dựng chính quyền số, thúc đẩy phát triển kinh tế số và xã hội số.

Liên thông dữ liệu đất đai tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý nhà nước, hướng đến xây dựng chính quyền số, công dân số.

Sau sáp nhập, tỉnh Phú Thọ quản lý gần 6,92 triệu thửa đất trên địa bàn 148 xã, phường. Tuy nhiên, do hệ thống bản đồ địa chính, hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu đất đai được hình thành qua nhiều giai đoạn, dẫn đến tình trạng thiếu đồng bộ, phân tán và không thống nhất về chất lượng dữ liệu.

BOX: Qua rà soát, Phú Thọ có khoảng 2,93 triệu thửa đất được cập nhật vào cơ sở dữ liệu; trong đó, dữ liệu đáp ứng tiêu chuẩn “đúng - đủ - sạch - sống” chỉ đạt khoảng 15%. Hơn 2,1 triệu thửa đất chưa được xác thực với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư thông qua VNeID; gần 2,4 triệu thửa đất còn thiếu thông tin theo quy định. Nhiều khu vực vẫn chưa có cơ sở dữ liệu hoặc chưa được đo đạc, lập bản đồ địa chính đạt chuẩn.

Những con số trên phản ánh khối lượng công việc lớn đang đặt ra, đồng thời cho thấy việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai không đơn thuần là số hóa hồ sơ giấy. Quan trọng hơn là phải chuẩn hóa, kiểm chứng, làm sạch và liên thông dữ liệu để hình thành một hệ thống thống nhất, có khả năng cập nhật thường xuyên và khai thác hiệu quả.

Việc đo đạc, thu thập dữ liệu đất đai đang được các địa phương triển khai quyết liệt.

Nhận diện rõ yêu cầu đó, tỉnh Phú Thọ lựa chọn cách tiếp cận mang tính tổng thể, không chỉ khắc phục những tồn tại của hệ thống cũ mà còn hướng tới xây dựng một nền quản trị đất đai dựa trên dữ liệu số.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu xây dựng Đề án tổng thể đo đạc, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai giai đoạn 2026 - 2030. Đồng thời, thành lập các tổ công tác chuyên trách để rà soát, khảo sát và triển khai các nhiệm vụ chuyên môn.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là làm giàu, làm sạch và xác thực dữ liệu chủ sử dụng đất thông qua kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Mỗi thửa đất sẽ được gắn với đúng chủ sử dụng, đúng thông tin pháp lý, cơ sở dữ liệu sẽ có độ tin cậy cao hơn, giảm tình trạng sai lệch, trùng lặp và tạo nền tảng cho việc chia sẻ dữ liệu giữa các ngành.

Song song với đó, tỉnh sẽ triển khai thống nhất một nền tảng phần mềm quản lý đất đai dùng chung, thực hiện di trú dữ liệu từ các hệ thống cũ và kết nối với cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia. Đây không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là bước chuyển quan trọng trong tư duy quản lý, từ mô hình dữ liệu phân tán sang quản trị tập trung, thống nhất và chia sẻ.

Theo đồng chí Hoàng Xuân Hoàn - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, khi dữ liệu được liên thông với cơ sở dữ liệu dân cư, thuế, dịch vụ công và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác, nhiều thủ tục hành chính sẽ được thực hiện theo nguyên tắc “khai một lần, dùng nhiều lần”. Người dân không phải cung cấp lặp lại những thông tin đã có; thời gian giải quyết hồ sơ được rút ngắn, chi phí xã hội giảm xuống, tính chính xác và minh bạch được nâng lên.

Đối với cơ quan quản lý, hệ thống dữ liệu được cập nhật theo thời gian thực sẽ là công cụ hữu hiệu để kiểm soát biến động đất đai, phục vụ quy hoạch, định giá đất, thu ngân sách, giải phóng mặt bằng và hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội. Mọi thay đổi về quyền sử dụng đất được ghi nhận trên cùng một hệ thống thống nhất sẽ góp phần hạn chế sai sót, giảm nguy cơ phát sinh tiêu cực và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Tỉnh Phú Thọ đang tăng tốc chuẩn hóa cơ sở dữ liệu, hoàn thành xác thực thông tin chủ sử dụng đất.

Để hoàn thành mục tiêu đề ra, những tháng cuối năm 2026 được xác định là giai đoạn tăng tốc với nhiều nhiệm vụ trọng tâm như: Đẩy nhanh đo đạc và lập bản đồ địa chính tại các khu vực còn thiếu dữ liệu; chuẩn hóa cơ sở dữ liệu hiện có, hoàn thành xác thực thông tin chủ sử dụng đất; đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, tự động hóa trong chuẩn hóa dữ liệu, phát hiện sai lệch và hỗ trợ cập nhật thông tin...

Song song với giải pháp công nghệ, việc kiện toàn tổ chức, đào tạo đội ngũ cán bộ địa chính, tăng cường phối hợp giữa các ngành và phát huy vai trò của người dân trong kê khai, xác thực thông tin cũng là yếu tố quyết định thành công của Đề án.

Có thể khẳng định, xây dựng và liên thông cơ sở dữ liệu đất đai không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành Nông nghiệp và Môi trường mà là bước đi có ý nghĩa chiến lược trong tiến trình chuyển đổi số của tỉnh. Từ đó, xây dựng một nền quản trị hiện đại, minh bạch, lấy dữ liệu làm trung tâm, lấy người dân và doanh nghiệp làm đối tượng phục vụ, góp phần tạo động lực cho phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

Lê Minh