Tăng cường phòng, chống tội phạm về đa dạng sinh học

Những năm qua, Phú Thọ triển khai thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và đa dạng sinh học. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh cùng với tăng cường đấu tranh, xử lý vi phạm, góp phần bảo vệ hệ sinh thái rừng và phục vụ phát triển bền vững.

Vườn Quốc gia Xuân Sơn có hệ sinh thái đa dạng, phong phú. Ảnh: Thuý Nga

Phú Thọ là địa phương có diện tích rừng lớn với hơn 514 nghìn ha đất lâm nghiệp, tạo nên hệ sinh thái rừng phong phú, đa dạng. Trên địa bàn tỉnh hiện có 4 khu bảo tồn thiên nhiên: Ngọc Sơn - Ngổ Luông, Hang Kia - Pà Cò, Thượng Tiến, Phu Canh; cùng với Vườn Quốc gia Xuân Sơn và một phần diện tích các vườn quốc gia Cúc Phương, Ba Vì, Tam Đảo. Các khu vực này là nơi sinh sống của nhiều loài động vật quý hiếm như gấu chó, gấu ngựa, sơn dương, cu li, các loài khỉ; nhiều loài thực vật có giá trị như sưa, nghiến, trai lý, chò chỉ, gù hương và hàng nghìn loài dược liệu. Tuy nhiên, tài nguyên rừng và đa dạng sinh học đứng trước nguy cơ bị xâm hại; tình trạng khai thác lâm sản trái phép, săn bắt, buôn bán động vật hoang dã vẫn tiềm ẩn.

Trước thực tế đó, UBND tỉnh chỉ đạo các ngành chức năng tăng cường công tác quản lý, đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cán bộ và người dân về bảo vệ đa dạng sinh học.

Các cấp, ngành trong tỉnh tăng cường phổ biến pháp luật về bảo vệ rừng và đa dạng sinh học bằng nhiều hình thức. Từ năm 2023 đến nay, lực lượng công an, kiểm lâm phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức hàng trăm buổi tuyên truyền tại khu dân cư, trường học và các xã vùng đệm rừng; phát hàng nghìn tờ rơi, tài liệu hướng dẫn; lồng ghép nội dung bảo vệ động vật hoang dã vào phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc. Hệ thống truyền thanh cơ sở thường xuyên phát tin, bài tuyên truyền; các mô hình “thôn, bản không vi phạm pháp luật về lâm nghiệp” được duy trì, góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm của người dân trong bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

Cùng với công tác tuyên truyền, UBND tỉnh chỉ đạo các ngành chức năng đẩy mạnh quản lý, nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm liên quan đến đa dạng sinh học. Lực lượng chức năng tăng cường tuần tra tại các khu vực rừng trọng điểm, kiểm soát hoạt động vận chuyển lâm sản và động vật hoang dã; chủ động nắm tình hình, phát hiện và xử lý vi phạm.

Từ năm 2023 đến nay, lực lượng chức năng đã phát hiện 461 vụ vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ rừng và đa dạng sinh học; xử phạt hành chính 401 vụ với tổng số tiền hơn 3,2 tỷ đồng; khởi tố 60 vụ, 89 bị can. Nhiều vụ việc điển hình đã được phát hiện, xử lý kịp thời.

Đơn cử như: Tháng 12/2024, Phòng Cảnh sát môi trường, Công an tỉnh phát hiện đối tượng rao bán sản phẩm động vật rừng qua mạng xã hội và đã tiến hành kiểm tra, xử phạt, tịch thu tang vật. Tháng 5/2025, Chi cục Kiểm lâm tỉnh phối hợp chính quyền địa phương kiểm tra cơ sở nuôi động vật hoang dã chưa đủ điều kiện pháp lý, lập biên bản xử lý theo quy định...

Đội Kiểm lâm cơ động và Phòng cháy, chữa cháy rừng khu vực III (Chi cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm tỉnh Phú Thọ) phối hợp với Phòng Kinh tế, Công an xã Nguyệt Đức, Trung tâm Đa dạng sinh học Mê Linh tổ chức tái thả 1 cá thể khỉ mốc về môi trường rừng tự nhiên.

Cùng với đó, tỉnh quản lý chặt chẽ hơn 962 cơ sở nuôi động vật rừng với hơn 757.000 cá thể và 11 cơ sở trồng thực vật rừng quý hiếm, không để hình thành các điểm buôn bán động vật hoang dã trái phép.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Hùng - Chi cục trưởng Chi cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh) cho biết: Để bảo vệ bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và đa dạng sinh học, bên cạnh tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các khu vực trọng điểm, lực lượng kiểm lâm trong toàn tỉnh đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý, giám sát tài nguyên rừng; phối hợp chặt chẽ với các ngành, địa phương nâng cao hiệu quả phát hiện, xử lý vi phạm. Đồng thời, chú trọng tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng, nhất là người dân vùng đệm nhằm huy động sự tham gia của toàn xã hội trong bảo vệ đa dạng sinh học

Bên cạnh kết quả, công tác bảo vệ đa dạng sinh học trên địa bàn tỉnh vẫn còn nhiều thách thức trước áp lực phát triển kinh tế - xã hội, nhu cầu khai thác tài nguyên, cùng với phương thức, thủ đoạn vi phạm ngày càng tinh vi. Điều này đòi hỏi các cấp, ngành tiếp tục tăng cường phối hợp, nâng cao hiệu quả tuyên truyền, đồng thời chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi xâm hại tài nguyên rừng.

Để góp phần giữ vững “lá phổi xanh”, bảo tồn nguồn gen quý hiếm, tỉnh chỉ đạo các cấp, ngành chức năng tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ đa dạng sinh học đến người dân, nhất là tại các khu vực vùng đệm rừng. Chú trọng nâng cao năng lực cho lực lượng công an, kiểm lâm và chính quyền cơ sở trong công tác phòng ngừa, phát hiện, xử lý vi phạm. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý, giám sát tài nguyên rừng. Tăng cường kiểm tra các cơ sở nuôi, trồng động, thực vật hoang dã. Kiểm soát chặt chẽ hoạt động vận chuyển, buôn bán lâm sản và động vật hoang dã. Đồng thời, phát triển các mô hình sinh kế bền vững gắn với bảo tồn, huy động sự tham gia của cộng đồng trong bảo vệ rừng và đa dạng sinh học; tiếp tục tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng gắn với tăng cường công tác quản lý nhà nước.

Thuý Hường