Từ hợp nhất đến thống nhất - sự hưởng lợi của nền kinh tế - Kỳ 1: Lợi ích bền vững

Một năm sau hợp nhất, những hoạt động lưu thông hàng hóa, lao động, vốn, logistics và dịch vụ từng bước được mở rộng, xoá dần những rào cản vô hình từng tồn tại giữa ba tỉnh cũ. Khi các doanh nghiệp bắt đầu tìm thấy nhau, chuỗi cung ứng dần được nối dài ngay trong nội tỉnh, một thị trường thống nhất đang hình thành. Đó chính là nền tảng để Phú Thọ tạo dựng những động lực tăng trưởng mới trong giai đoạn phát triển tiếp theo.

Sự thay đổi ngoạn mục

Đầu giờ sáng một ngày cuối tháng 7, chiếc xe container chở linh kiện điện tử chầm chậm lăn bánh rời Khu công nghiệp (KCN) Khai Quang. Cách đây chưa lâu, điểm đến quen thuộc của chuyến hàng này thường là các kho trung chuyển tại Hà Nội hoặc Bắc Ninh, nay hành trình đã có sự thay đổi. Sau khi lấy thêm bao bì tại một công ty ở KCN Bình Xuyên, xe tiếp tục vận chuyển sản phẩm đến trung tâm logistics để hoàn tất các thủ tục trước khi đưa ra cảng biển.

Bên trong phân xưởng sản xuất linh kiện điện tử của Công ty TNHH Partron Vina (KCN Khai Quang).

Chỉ trong một hành trình ngắn, giá trị của lô hàng đã được tạo ra từ nhiều doanh nghiệp khác nhau, nhưng tất cả đều đang hoạt động trong cùng một tỉnh. “Từ khi hợp nhất, chúng tôi bắt đầu chủ động tìm kiếm nhà cung cấp ngay trong tỉnh. Chi phí vận chuyển giảm, thời gian giao hàng nhanh hơn và việc phối hợp xử lý các đơn hàng cũng thuận lợi hơn nhiều” - ông Kim Yong Hoon, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Partron Vina (KCN Khai Quang) chia sẻ.

Đây không phải là câu chuyện riêng của một doanh nghiệp. Ở nhiều lĩnh vực khác, từ sản xuất công nghiệp, chế biến nông sản đến vận tải, thương mại và dịch vụ, những thay đổi tương tự cũng đang diễn ra từng ngày. Nếu trước đây, ba tỉnh cũ phát triển theo ba quỹ đạo tương đối độc lập thì sau hợp nhất, khoảng cách hành chính được xóa bỏ, không gian phát triển mở rộng và nhu cầu kết nối giữa các doanh nghiệp trong cùng một tỉnh ngày càng rõ nét.

Theo Tiến sĩ Lê Văn Hùng - Phó Viện trưởng Viện Địa lý nhân văn và Phát triển bền vững (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam), giá trị lớn nhất của hợp nhất không nằm ở phép cộng cơ học giữa ba nền kinh tế mà ở khả năng hình thành một không gian kinh tế thống nhất. “Trong kinh tế hiện đại, quy mô chỉ tạo ra lợi thế ban đầu. Điều quyết định sức cạnh tranh là mức độ kết nối giữa các nguồn lực. Khi doanh nghiệp có thể tìm thấy nhà cung cấp, khách hàng, dịch vụ logistics, tài chính và lao động ngay trong cùng một không gian phát triển thì chi phí sẽ giảm xuống, tốc độ lưu chuyển hàng hóa nhanh hơn và giá trị gia tăng được giữ lại nhiều hơn” - ông Hùng phân tích.

Thực tế cho thấy, trước hợp nhất, doanh nghiệp khu vực Vĩnh Phúc cũ thường tìm kiếm đối tác tại Hà Nội, Bắc Ninh hoặc Thái Nguyên. Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp Phú Thọ hướng lên các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc, còn Hòa Bình lại gắn bó với thị trường Thủ đô. Sự phân tán ấy không phải vì các doanh nghiệp không muốn hợp tác với nhau, mà bởi ranh giới hành chính, khoảng cách thị trường và thiếu thông tin khiến việc kết nối chưa thực sự thuận lợi.

Sau hợp nhất, bức tranh ấy đang dần thay đổi. Một thị trường gần bốn triệu dân, các khu công nghiệp trải dài, mạng lưới giao thông kết nối đồng bộ, cùng sự phát triển của hạ tầng logistics đã tạo điều kiện để doanh nghiệp nhìn lại chính thị trường của mình.

Không phải ngẫu nhiên mà thời gian gần đây, nhiều doanh nghiệp bắt đầu tìm kiếm đối tác, nhà cung cấp và khách hàng ngay trong nội tỉnh. Đó là dấu hiệu đầu tiên của một thị trường thống nhất đang dần hình thành.

Biến chuyển từ các dòng chảy kinh tế

Nếu coi nền kinh tế như một cơ thể sống thì thị trường chính là hệ tuần hoàn. Sau hợp nhất, điều diễn ra ở Phú Thọ không chỉ là sự mở rộng về quy mô mà là sự lưu thông mạnh hơn của các dòng chảy kinh tế.

Đầu tiên là dòng chảy hàng hóa. Ông Nguyễn Văn Hùng - Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Duy Hiển (xóm Chám, phường Vĩnh Yên) cho biết, trước đây phần lớn khách hàng của doanh nghiệp tập trung ở Hà Nội. Hiện nay, số lượng đơn hàng từ các doanh nghiệp trong tỉnh tăng lên rõ rệt, nhất là các đơn vị sản xuất điện tử, chế biến nông sản và công nghiệp phụ trợ. “Cùng một tỉnh nên việc khảo sát, thiết kế, bảo hành đều thuận lợi hơn. Hai bên cũng dễ gặp gỡ để xử lý công việc thay vì phải di chuyển xa như trước” - ông Hùng nhấn mạnh.

Song song với đó là dòng chảy logistics. Việc hình thành các trung tâm logistics, cảng cạn ICD (cảng container nội địa) cùng mạng lưới giao thông liên vùng đang giúp hàng hóa không chỉ đi nhanh hơn mà còn mở ra cơ hội hình thành các chuỗi cung ứng ngay trong nội tỉnh.

Theo ông Ngô Văn Thái - Giám đốc Công ty TNHH Thủy Nguyên, một trong những đơn vị kinh doanh logistics lớn nhất khu vực Vĩnh Phúc, khi doanh nghiệp sản xuất, doanh nghiệp vận tải và doanh nghiệp xuất khẩu cùng hoạt động trong một không gian kinh tế thống nhất thì chi phí logistics sẽ giảm đáng kể. Quan trọng hơn, đó không chỉ là lợi ích của từng doanh nghiệp mà còn là lợi thế cạnh tranh của cả nền kinh tế địa phương.

Nếu sự thay đổi của dòng chảy hàng hóa có thể nhìn thấy qua những chuyến xe nối dài từ khu công nghiệp đến các trung tâm logistics thì những chuyển động của lao động, vốn và dịch vụ lại diễn ra âm thầm hơn, nhưng tác động không kém phần sâu rộng.

Phân xưởng sản xuất của Công ty TNHH Kanefusa Manufacturing Việt Nam (KCN Thăng Long Vĩnh Phúc).

Ông Funahashi Takashi - Giám đốc Công ty TNHH Kanefusa Manufacturing Việt Nam (KCN Thăng Long Vĩnh Phúc) cho biết, những năm trước, có thời điểm doanh nghiệp gặp không ít khó khăn khi tuyển dụng kỹ sư cơ khí có kinh nghiệm. Nguồn nhân lực chủ yếu được tìm kiếm tại Hà Nội hoặc các tỉnh lân cận. Sau hợp nhất, phạm vi tuyển dụng được mở rộng, doanh nghiệp đã tiếp cận được nhiều lao động kỹ thuật đến từ khu vực Bình Xuyên, Tam Dương và một số địa phương khác trong tỉnh.

Cùng với lao động là sự dịch chuyển của các dòng vốn. Một doanh nghiệp mở rộng nhà xưởng sẽ cần ngân hàng cấp tín dụng, đơn vị tư vấn thiết kế, doanh nghiệp xây dựng, nhà cung cấp vật liệu, đơn vị bảo hiểm, dịch vụ kiểm định... Mỗi hợp đồng được ký kết không chỉ tạo doanh thu cho một doanh nghiệp mà còn mở ra cơ hội cho nhiều ngành nghề khác. Chính sự lan tỏa đó mới tạo nên sức sống của nền kinh tế.

Theo ông Nguyễn Văn Trường - Giám đốc Vietinbank Chi nhánh Bình Xuyên, hiện nay nhu cầu kết nối giữa doanh nghiệp trong tỉnh đang gia tăng. Nhiều khách hàng của chúng tôi trước đây chủ yếu giao dịch với đối tác ngoài tỉnh, nay bắt đầu tìm kiếm nhà cung cấp, khách hàng ngay trong địa bàn. Khi các doanh nghiệp hợp tác với nhau nhiều hơn, dòng vốn cũng lưu chuyển hiệu quả hơn và rủi ro giao dịch giảm xuống.

Khách hàng giao dịch tại Vietinbank chi nhánh Bình Xuyên.

Một chuyển động khác cũng đáng chú ý là sự phát triển của các ngành dịch vụ hỗ trợ sản xuất. Từ vận tải, kho bãi, kiểm định chất lượng, bảo hiểm, kế toán, tư vấn pháp lý đến nhà hàng, khách sạn, thương mại... đều đang hưởng lợi khi quy mô thị trường được mở rộng. Những ngành nghề vốn trước đây phát triển rời rạc nay có điều kiện kết nối thành một hệ sinh thái phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

(Còn nữa)

Quang Nam