Chủ động phương án bảo vệ an toàn hồ đập

Theo dự báo của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, thời gian từ tháng 6 đến tháng 9 là cao điểm mưa lớn trên địa bàn tỉnh, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn hồ, đập phục vụ sản xuất. Để thực hiện tốt công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn (PCTT&TKCN), Công ty TNHH MTV Thủy lợi Lập Thạch đã chủ động chuẩn bị nhân lực, vật tư theo phương châm “4 tại chỗ”, sẵn sàng ứng cứu, bảo vệ an toàn hồ đập khi xảy ra tình huống bất thường trong mùa mưa lũ.

Công ty TNHH MTV Thủy lợi Lập Thạch hiện có 120 cán bộ, nhân viên, thực hiện nhiệm vụ quản lý, khai thác và bảo vệ hệ thống công trình thủy lợi gồm 72 hồ, đập, phai dâng nước; trong đó có 3 hồ lớn với dung tích từ 2,7 triệu m3 đến 8,2 triệu m3 gồm hồ Vân Trục, hồ Bò Lạc và hồ Suối Sải. Ngoài ra, Công ty còn quản lý 51 trạm bơm điện tưới, tiêu cố định; 55 trạm bơm điện, bơm dầu dã chiến; hơn 150km kênh tưới và 136km kênh tiêu, phục vụ sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản và các ngành kinh tế khác cho Nhân dân tại 10 xã trên địa bàn tỉnh.

Địa bàn do Công ty TNHH MTV Thủy lợi Lập Thạch phục vụ chủ yếu là vùng trung du miền núi, có nhiều đồi dốc, khi xảy ra mưa lớn dễ phát sinh lũ ống, ngập úng, sạt lở, bồi lắng công trình thủy lợi, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn hồ đập, ảnh hưởng đến tài sản và tính mạng người dân. Trong số các hồ chứa lớn, vừa và nhỏ trên địa bàn huyện Lập Thạch cũ có nhiều hồ ảnh hưởng trực tiếp đến khu vực hạ du nếu xảy ra sự cố như hồ Vân Trục, thôn Vân Trục, xã Lập Thạch; hồ Đồng Chẹo, thôn Độc Lập; hồ Ba Đám, thôn Cầu Giát; hồ Ngọc Hoa, thôn Nghệ Oản; hồ Đồng Dạc, thôn Vân Trung; hồ Lý Đặng, thôn Chuối Trong, xã Hợp Lý; hồ Đồng Khoắm, thôn Yên Thích, xã Thái Hòa...

Đập dâng nước Đồng Quan, xã Hải Lựu mới được hoàn thành và đưa vào sử dụng năm 2025, có nhiệm vụ tưới cho hơn 100ha cây trồng và tiêu nước cho hơn 3.200ha trên địa bàn.

Để bảo đảm công tác PCTT&TKCN trong mùa mưa bão, ngay từ đầu năm 2026, Công ty đã xây dựng kế hoạch và phương án PCTT&TKCN đối với toàn bộ các công trình thủy lợi do đơn vị quản lý. Tháng 4/2026, Công ty ban hành quyết định thành lập Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự và PCTT&TKCN; triển khai phương án phòng, chống lụt bão của đơn vị; phối hợp với phòng kinh tế các xã chuẩn bị lực lượng, phương tiện tại chỗ, đồng thời thành lập các đội cơ động sẵn sàng ứng phó với các tình huống xảy ra trong mưa lũ.

Công ty cũng chỉ đạo các xí nghiệp, đơn vị trực thuộc phối hợp với Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự và PCTT&TKCN các xã nơi có công trình trọng điểm, khu vực có nguy cơ mất an toàn và vùng trũng thấp dễ ngập úng để chủ động lực lượng, vật tư, phương tiện ứng cứu khi có tình huống xấu xảy ra.

Hiện nay, Công ty đã bố trí kho bãi dự trữ vật tư, phương tiện, trang thiết bị PCTT&TKCN gồm hơn 2.000 bao tải, 230m3 đá hộc, 150 rọ thép, 6.000m2 bạt chắn sóng, 300 cây tre tại búi... Số vật tư này được phân bổ tại các hồ Vân Trục, Bò Lạc, Suối Sải và kho vật tư của Công ty, gồm bao tải, phao cứu sinh, hàng trăm rọ thép, hàng chục xe rùa, cuốc, xẻng, áo mưa, đèn pin, 4 máy phát điện công suất từ 1kW đến 15kW/máy, cùng xăng dầu, quần áo bảo hộ phục vụ lực lượng trực và công nhân kỹ thuật.

Bên cạnh đó, Công ty tham mưu phối hợp với Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự và PCTT&TKCN các xã có nguy cơ ngập lụt cao thành lập đội xung kích từ 300-400 người/xã; chuẩn bị từ 500-1.000 bao tải, 300 cây tre, cọc tre, phên tre để sẵn sàng ứng cứu hồ đập khi có lệnh. Công ty thường xuyên cử cán bộ kỹ thuật kiểm tra các hồ đập, công trình thủy lợi trên địa bàn nhằm phát hiện kịp thời hiện tượng rò rỉ thân đập, ổ mối đùn để xử lý; rà soát các cống lấy nước dưới đập, bảo dưỡng cửa van điều tiết; gia cố các đoạn kênh yếu, xuống cấp có nguy cơ sạt lở khi mưa lớn.

Đồng thời, phân công bộ phận thường xuyên cập nhật thông tin thời tiết, mực nước và nguy cơ mưa lũ để chủ động điều tiết, duy trì mực nước tại các hồ, bảo đảm an toàn công trình.

Với phương châm “Chủ động phòng tránh, ứng phó kịp thời, khắc phục hậu quả nhanh” và thực hiện hiệu quả “4 tại chỗ” gồm chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, vật tư tại chỗ và hậu cần tại chỗ, Công ty TNHH MTV Thủy lợi Lập Thạch đã xây dựng phương án PCTT&TKCN cụ thể cho từng hồ, đập và công trình thủy lợi, nhất là các hồ lớn như Vân Trục, Bò Lạc, Suối Sải.

Công ty chỉ đạo các xí nghiệp thường xuyên kiểm tra hệ thống kênh mương, xử lý mái sạt; huy động 100% lực lượng tập trung tại chỗ khi xảy ra mưa lớn gây ngập úng; phân công trực 24/24 giờ tại các hồ, đập xung yếu và các đơn vị, xí nghiệp; cập nhật diễn biến thời tiết hằng ngày để chủ động sẵn sàng ứng phó với mưa lũ lớn.

Đồng thời, tăng cường cán bộ kỹ thuật xuống các xã vùng trũng rà soát, kiểm tra công trình, xây dựng kế hoạch xử lý sự cố, góp phần hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản trong mùa mưa bão.

Xuân Nguyễn