Đánh thức nguồn lực kinh tế đêm

Khi lượng khách du lịch ngày càng tăng, nhu cầu vui chơi, trải nghiệm sau khi mặt trời lặn cũng trở nên rõ nét hơn. Tuy nhiên, tại nhiều điểm đến của Phú Thọ, các hoạt động kinh tế ban đêm vẫn còn khá khiêm tốn, chưa khai thác hết tiềm năng phục vụ cho tăng trưởng dịch vụ, du lịch và tiêu dùng.

21 giờ một buổi tối trung tuần tháng 6/2026, dòng người vẫn tấp nập tại Khu du lịch Tam Đảo. Các khách sạn, homestay hoạt động nhộn nhịp, quán cà phê đông khách. Thế nhưng, sau khi dạo phố và ngắm cảnh, nhiều du khách lại băn khoăn không biết tiếp tục trải nghiệm gì khi đêm xuống.

Anh Nguyễn Huy Dũng, du khách đến từ Hà Nội chia sẻ, vào những dịp cuối tuần, Tam Đảo thường có các chương trình văn hóa, văn nghệ, lễ hội ẩm thực đường phố thu hút đông đảo du khách. Tuy nhiên, vào các ngày thường, khi không có sự kiện, không khí trở nên khá trầm lắng, thiếu các hoạt động vui chơi, giải trí về đêm.

Du khách trải nghiệm không gian đường phố buổi tối tại Khu du lịch Tam Đảo.

Thực tế này không chỉ diễn ra tại Khu du lịch Tam Đảo mà còn xuất hiện tại nhiều điểm du lịch khác trên địa bàn tỉnh. Trong khi lượng khách du lịch liên tục tăng, hệ thống cơ sở lưu trú được đầu tư mở rộng thì các hoạt động kinh tế đêm phát triển chưa tương xứng, chưa đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách.

Sau sáp nhập, không gian phát triển du lịch được mở rộng với sự kết nối giữa du lịch văn hóa Đất Tổ, nghỉ dưỡng khoáng nóng, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và các đô thị dịch vụ mới. Lượng khách du lịch tăng nên nhiều địa phương đã hình thành các tuyến phố đi bộ, không gian ẩm thực và các điểm trải nghiệm phục vụ du khách. Tuy nhiên, phần lớn hoạt động du lịch hiện vẫn tập trung vào ban ngày. Sau 21 giờ, nhiều khu vực du lịch trở nên yên ắng. Điều này đồng nghĩa với việc một nguồn lực kinh tế giàu tiềm năng vẫn chưa được khai thác hiệu quả.

Đồng chí Trần Anh Tú - Chủ tịch UBND xã Tam Đảo cho biết: “Nhu cầu của du khách hiện nay không chỉ dừng ở lưu trú mà còn hướng tới các hoạt động trải nghiệm, giải trí về đêm. Nếu thiếu các dịch vụ này, thời gian lưu trú cũng như mức chi tiêu của du khách sẽ bị hạn chế".

Thực tế cho thấy, ở nhiều điểm đến phát triển, nguồn thu từ các hoạt động ban đêm chiếm tỷ trọng lớn trong doanh thu du lịch. Các sản phẩm như phố đi bộ, chợ đêm, biểu diễn nghệ thuật, mua sắm, ẩm thực, âm nhạc đường phố hay các loại hình giải trí hiện đại đang trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng dịch vụ.

Trong khi đó, Phú Thọ hiện có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế đêm. Việt Trì đang từng bước hình thành diện mạo đô thị dịch vụ hiện đại hơn với hệ thống quảng trường, công viên và các không gian công cộng. Thanh Thủy có lợi thế về du lịch nghỉ dưỡng, khoáng nóng. Các khu vực sinh thái hồ, vùng núi và các làng du lịch cộng đồng cũng sở hữu nhiều tiềm năng để phát triển các sản phẩm trải nghiệm về đêm.

Tuy nhiên, kinh tế đêm hiện nay vẫn chủ yếu mang tính tự phát và quy mô nhỏ. Nhiều khu vực còn thiếu quy hoạch đồng bộ về không gian dịch vụ, hạ tầng chiếu sáng, bãi đỗ xe và các sản phẩm giải trí mang bản sắc riêng. Hoạt động ban đêm phần lớn vẫn dừng ở dịch vụ ăn uống hoặc các quán cà phê nhỏ lẻ.

Theo anh Lâm Văn Trung, chủ đầu tư khu Camping Encamp tại khu Đồng Câu (phường Xuân Hòa), để giữ chân du khách không thể chỉ dựa vào cảnh quan hay dịch vụ lưu trú mà cần tạo thêm các trải nghiệm về đêm như cắm trại, giao lưu văn hóa, thưởng thức ẩm thực địa phương, hoạt động ngoài trời và các sản phẩm gắn với thiên nhiên.

Điều đó cho thấy bài toán quan trọng hiện nay không chỉ là kéo dài thời gian hoạt động dịch vụ mà còn phải xây dựng được hệ sinh thái kinh tế đêm hấp dẫn, tạo động lực để du khách ở lại lâu hơn và chi tiêu nhiều hơn.

Theo các chuyên gia, nếu được tổ chức bài bản, kinh tế đêm không chỉ thúc đẩy phát triển du lịch mà còn tạo động lực cho thương mại, dịch vụ, văn hóa và giải quyết việc làm. Đây cũng là cơ hội để khu vực kinh tế tư nhân, đặc biệt là các doanh nghiệp trẻ và các mô hình khởi nghiệp sáng tạo phát triển.

Hiện nay, nhiều mô hình kinh doanh mới đã bắt đầu xuất hiện như quán cà phê acoustic (cà phê nhạc sống), không gian check-in, ẩm thực đêm, xe bán hàng lưu động hay các chương trình biểu diễn nghệ thuật cuối tuần.

Chị Đào Lan Hương, 24 tuổi, chủ một quầy hàng lưu động tại khu vực Quảng trường Hồ Chí Minh (phường Vĩnh Phúc) chia sẻ: “Giới trẻ bây giờ không chỉ tìm kiếm nhu cầu ăn uống mà còn mong muốn được trải nghiệm, khám phá và tận hưởng những không gian mới. Khi có sản phẩm hấp dẫn và môi trường phù hợp, nhu cầu chi tiêu sẽ gia tăng đáng kể”.

Tuy nhiên, kinh tế đêm không đơn thuần là việc kéo dài thời gian mở cửa của các hàng quán. Để phát triển bền vững cần có sự đầu tư đồng bộ từ quy hoạch đô thị, hạ tầng giao thông, hệ thống chiếu sáng, bảo đảm an ninh trật tự, vệ sinh môi trường đến tổ chức các hoạt động văn hóa đặc sắc. Trong đó, bản sắc văn hóa Đất Tổ chính là lợi thế riêng của tỉnh. Những giá trị văn hóa truyền thống hoàn toàn có thể được khai thác để hình thành các sản phẩm du lịch đêm đặc trưng như biểu diễn nghệ thuật dân gian, trải nghiệm văn hóa cộng đồng, không gian lễ hội hay các hoạt động ẩm thực vùng miền. Đây cũng là hướng đi giúp kinh tế đêm phát triển theo chiều sâu, tạo dấu ấn khác biệt so với nhiều địa phương khác.

Kinh tế đêm không chỉ góp phần thúc đẩy du lịch mà còn mở ra cơ hội phát triển cho thương mại, dịch vụ, tạo thêm việc làm và tăng thu nhập cho người dân. Khi thời gian lưu trú được kéo dài, mức chi tiêu của du khách tăng lên, nhiều ngành nghề từ lưu trú, vận tải, bán lẻ đến dịch vụ giải trí đều được hưởng lợi.

Quang Nam