Gỡ khó, đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông trọng điểm

Kỳ 2: Đồng lòng vượt khó, tạo động lực tăng trưởng

Từ sự quyết liệt của chính quyền đến tinh thần đồng thuận của người dân và nỗ lực của các nhà thầu, những công trình giao thông trọng điểm tại Phú Thọ đang từng ngày thay đổi diện mạo. Không chỉ là những tuyến đường mới, đó còn là nền tảng để mở rộng không gian phát triển và thu hút đầu tư.

>>> Kỳ I: Nhận diện khó khăn, vướng mắc

Dự kiến trong tháng 7/2026, Dự án tuyến nối cao tốc Nội Bài - Lào Cai với cao tốc Tuyên Quang - Phú Thọ hoàn thành và đưa vào khai thác.

Quyết liệt tháo gỡ từng "điểm nghẽn"

Những khó khăn của các dự án giao thông trọng điểm được nhận diện chủ yếu tập trung ở công tác GPMB, nguồn vật liệu... Tỉnh đã có nhiều giải pháp quyết liệt nhằm tháo gỡ các nút thắt này. Điểm đáng chú ý là cách thức chỉ đạo đã có sự chuyển biến từ xử lý từng vụ việc sang giải quyết theo nhóm vấn đề, gắn trách nhiệm cụ thể cho từng sở, ngành, địa phương và người đứng đầu.

Hạ tầng giao thông được xác định là một trong những động lực quan trọng để mở rộng không gian phát triển và thực hiện mục tiêu tăng trưởng. Vì vậy, lãnh đạo tỉnh thường xuyên kiểm tra thực địa, trực tiếp làm việc với chủ đầu tư, nhà thầu và địa phương để nắm bắt khó khăn ngay tại công trường, kịp thời chỉ đạo tháo gỡ. Những nội dung thuộc thẩm quyền được yêu cầu xử lý ngay, các vướng mắc vượt thẩm quyền được tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét giải quyết, hạn chế tối đa tình trạng hồ sơ kéo dài qua nhiều cấp, nhiều ngành.

Đối với công tác GPMB - điểm nghẽn lớn nhất của nhiều dự án, tỉnh yêu cầu các địa phương rà soát từng hồ sơ, xác minh nguồn gốc đất, đẩy nhanh lập và phê duyệt phương án bồi thường, đồng thời tăng cường đối thoại để tạo sự đồng thuận của người dân. Thay vì chờ hoàn thiện toàn bộ hồ sơ mới triển khai, nhiều địa phương đã chủ động giải quyết theo từng nhóm đối tượng, từng khu vực, qua đó rút ngắn thời gian bàn giao mặt bằng.

Hiệu quả của cách làm này được thể hiện rõ tại Dự án cải tạo, mở rộng Quốc lộ 2 đoạn Vĩnh Yên - Việt Trì. Đây là dự án có tổng mức đầu tư hơn 1.258 tỷ đồng, từng đứng trước nguy cơ phải kéo dài thời gian thực hiện do vướng mắc GPMB. Trước thực trạng đó, tỉnh đã thành lập nhiều đoàn công tác do lãnh đạo tỉnh trực tiếp kiểm tra hiện trường, làm việc với các địa phương và đơn vị liên quan để tháo gỡ từng khó khăn cụ thể. Qua kiểm tra, những nguyên nhân làm chậm tiến độ như sự phối hợp chưa chặt chẽ giữa các đơn vị, việc bố trí tái định cư, di dời hạ tầng kỹ thuật... được chỉ rõ và giao trách nhiệm xử lý theo mốc thời gian cụ thể. Đồng thời, chủ đầu tư và nhà thầu được yêu cầu tổ chức thi công đồng thời các hạng mục trên phần mặt bằng đã được bàn giao, không chờ hoàn thành toàn tuyến. Nhờ sự chỉ đạo quyết liệt đó, đến cuối tháng 6, toàn bộ mặt bằng của dự án đã được bàn giao cho chủ đầu tư để triển khai thi công.

Cùng với GPMB, tỉnh cũng tập trung tháo gỡ khó khăn về nguồn vật liệu xây dựng - yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công trong bối cảnh giá nhiên liệu và vật liệu liên tục biến động. Thay vì chỉ xử lý tình huống trước mắt, các giải pháp được triển khai theo hướng chủ động bảo đảm nguồn cung và bình ổn thị trường. Sở Xây dựng tăng tần suất công bố giá vật liệu xây dựng, cập nhật chỉ số giá theo tháng, thậm chí theo tuần đối với các loại vật liệu có biến động lớn; đồng thời rà soát quy hoạch mỏ khoáng sản, đẩy nhanh thẩm định các dự án khai thác vật liệu và tham mưu thành lập các tổ công tác liên ngành kiểm tra, xử lý các trường hợp găm hàng, nâng giá nếu phát hiện vi phạm.

Trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ ba, HĐND tỉnh khóa XX, Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Xuân Quang cho biết, quy hoạch tỉnh đến năm 2030 đã xác định nguồn tài nguyên với trữ lượng khoảng 41 triệu m3 đá xây dựng, 30 triệu m3 cát và 125 triệu m3 đất san lấp, cơ bản đáp ứng nhu cầu phát triển hạ tầng trong dài hạn. Tuy nhiên, thách thức hiện nay không nằm ở trữ lượng mà ở tiến độ đưa các mỏ vào khai thác. Vì vậy, ngành Xây dựng đang phối hợp với các cơ quan liên quan đẩy nhanh thủ tục cấp phép, bổ sung nguồn cung vật liệu phục vụ các dự án trọng điểm.

Có thể thấy, điểm khác biệt trong chỉ đạo của tỉnh không chỉ nằm ở việc tháo gỡ từng khó khăn cụ thể mà là từng bước xử lý các điểm nghẽn mang tính cơ chế. Khi trách nhiệm được phân định rõ, thủ tục được rút ngắn và sự phối hợp giữa các ngành, địa phương chặt chẽ hơn, các điều kiện để dự án tăng tốc cũng dần được tạo lập. Đây chính là nền tảng quan trọng để các chủ đầu tư và nhà thầu phát huy tối đa năng lực thi công, đưa những công trình giao thông trọng điểm về đích theo kế hoạch.

Chủ động vượt khó, giữ nhịp thi công

Nếu sự quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành của tỉnh tạo điều kiện tháo gỡ khó khăn, thì tinh thần chủ động của các chủ đầu tư, nhà thầu chính là yếu tố giữ nhịp tiến độ trên các công trường. Trong điều kiện vẫn còn những khó khăn khách quan, các đơn vị đã linh hoạt điều chỉnh phương án tổ chức thi công theo hướng “có mặt bằng đến đâu, triển khai đến đó”, huy động tối đa nhân lực, thiết bị, tranh thủ thời gian thuận lợi để bù tiến độ.

Tại Dự án cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu (đoạn Km19+000 - Km53+000), không khí thi công trên toàn tuyến luôn được duy trì khẩn trương. Các nhà thầu đồng loạt triển khai nhiều hạng mục từ nền đường, cầu, cống đến các công trình đặc biệt. Trong đó, tại cầu Hòa Sơn - công trình cầu dây văng lớn trên tuyến, đơn vị thi công tổ chức nhiều mũi thi công, duy trì nhân lực, thiết bị liên tục, chủ động chuẩn bị vật tư để bảo đảm tiến độ. Đại diện nhà thầu cho biết, trước những biến động về mặt bằng và giá vật liệu, đơn vị đã xây dựng phương án thi công linh hoạt, ưu tiên các vị trí đủ điều kiện, đồng thời điều phối máy móc, nhân lực giữa các khu vực để duy trì sản lượng. Những đoạn có mặt bằng thuận lợi được tổ chức tăng ca, đẩy nhanh khối lượng nhằm bù tiến độ cho các vị trí còn gặp khó khăn. Tinh thần chủ động này cũng được thể hiện tại Dự án đường Thanh Thủy - Thanh Sơn. Dù còn một số vị trí cần tiếp tục hoàn thiện công tác GPMB, song tiến độ thi công chung toàn dự án đã đạt khoảng 90%. Chủ đầu tư và đơn vị thi công tập trung hoàn thành các hạng mục trên phần mặt bằng đã có, đồng thời chuẩn bị đầy đủ nhân lực, thiết bị để tăng tốc ngay khi các vướng mắc cuối cùng được tháo gỡ.

Không chỉ tập trung thi công, các chủ đầu tư còn chủ động phối hợp với chính quyền địa phương, cơ quan chuyên môn và đơn vị quản lý hạ tầng kỹ thuật nhằm xử lý kịp thời những phát sinh trong quá trình thực hiện. Việc thường xuyên cập nhật tiến độ, điều chỉnh kế hoạch theo tình hình thực tế giúp các dự án duy trì nhịp triển khai, hạn chế tối đa tác động từ các yếu tố khách quan.

Thực tiễn cho thấy, để các dự án giao thông trọng điểm về đích đúng kế hoạch cần sự đồng bộ của nhiều yếu tố: Sự quyết liệt trong lãnh đạo, điều hành của tỉnh; sự phối hợp trách nhiệm của các cấp, ngành, địa phương; sự đồng thuận của người dân và tinh thần chủ động, sáng tạo của chủ đầu tư, nhà thầu. Những tuyến đường đang dần hình thành hôm nay không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý mà còn mở rộng không gian phát triển, nâng cao năng lực kết nối và tạo sức hút mới đối với các nhà đầu tư. Hành trình đưa các dự án giao thông trọng điểm về đích vẫn còn nhiều thách thức, song với quyết tâm chính trị cao và sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp và Nhân dân, những điểm nghẽn sẽ tiếp tục được tháo gỡ, tạo thêm những động lực mới để Phú Thọ phát triển nhanh, bền vững, trở thành cực tăng trưởng quan trọng của vùng Trung du và miền núi phía Bắc.

Lệ Oanh