Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33:

Ngoại giao khoa học, công nghệ góp phần kiến tạo năng lực phát triển quốc gia

Tiếp tục chương trình Hội nghị Ngoại giao lần thứ 33, chiều 5/8, Bộ Ngoại giao tổ chức Phiên họp “Ngoại giao khoa học, công nghệ góp phần kiến tạo năng lực phát triển quốc gia”. Đại tướng Lương Tam Quang - Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số dự, phát biểu chỉ đạo.

Phiên họp được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tới các điểm cầu địa phương và cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài. Dự phiên họp tại điểm cầu tỉnh Phú Thọ có đồng chí Nguyễn Huy Ngọc – Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, cùng đại diện lãnh đạo một số sở, ngành, đơn vị trên địa bàn tỉnh.

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung phát biểu khai mạc Phiên họp "Ngoại giao khoa học công nghệ góp phần kiến tạo năng lực phát triển quốc gia”.

Phát biểu khai mạc, đồng chí Lê Hoài Trung - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao cho biết, công tác ngoại giao khoa học, công nghệ thời gian gần đây đạt nhiều kết quả tích cực. Trong đó, Việt Nam đã làm sâu sắc khuôn khổ hợp tác với các trung tâm công nghệ hàng đầu như Hoa Kỳ, EU, Trung Quốc, Nhật Bản... với hơn 150 cam kết được ký kết từ năm 2025; đẩy mạnh kết nối các tập đoàn, viện nghiên cứu, trường đại học và quỹ đầu tư quốc tế với Việt Nam.

Công tác ngoại giao khoa học, công nghệ cũng hỗ trợ thực chất cho khoảng 50 địa phương, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo; thúc đẩy hợp tác về nghiên cứu và phát triển (R&D), bán dẫn, 6G, trung tâm dữ liệu và tài trợ các dự án nghiên cứu. Cùng với đó, phát huy nguồn lực trí thức kiều bào thông qua cơ sở dữ liệu 5.000 chuyên gia, tiếp nhận nhiều đề xuất về công nghệ cao như trí tuệ nhân tạo, công nghệ lượng tử, bán dẫn, y sinh, robot và vật liệu mới.

Tuy nhiên, hợp tác hiện chủ yếu dừng ở trao đổi, chuyển giao công nghệ và đầu tư R&D còn chưa tương xứng. Yêu cầu đặt ra là phải chuyển từ ký kết sang giải bài toán thực tế, chọn đúng đối tác - công nghệ để biến cam kết quốc tế thành năng lực nội sinh.

Đồng chí Nguyễn Huy Ngọc – Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì hội nghị tại điểm cầu tỉnh Phú Thọ.

Dưới sự điều phối của Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng và PGS. TS. Bùi Thế Duy - Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội, Phiên họp tiếp tục với 2 phiên thảo luận. Trong đó, Phiên 1 tập trung vào nhu cầu hợp tác quốc tế về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Việt Nam từ góc nhìn của các cơ quan, địa phương, doanh nghiệp, viện trường. Phiên 2 đi sâu thảo luận các biện pháp nhằm đẩy mạnh hợp tác quốc tế về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát huy vai trò của các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.

Phiên họp "Ngoại giao khoa học, công nghệ góp phần kiến tạo năng lực phát triển quốc gia" bao gồm hai phiên thảo luận chính.

Các tham luận tập trung làm rõ ưu tiên, nhu cầu hợp tác quốc tế về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; vai trò, nhiệm vụ mới của ngoại giao khoa học, công nghệ; đồng thời đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức trong nước với cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.

Các đại biểu cũng trao đổi về cơ hội, khó khăn, thách thức trong hợp tác quốc tế về khoa học, công nghệ; đề xuất các trọng tâm, ưu tiên và dự án hợp tác phát triển, qua đó nâng cao hiệu quả triển khai ngoại giao khoa học, công nghệ trong thời gian tới.

Đông đảo đại biểu tham dự Phiên họp “Ngoại giao khoa học công nghệ góp phần kiến tạo năng lực phát triển quốc gia”.

Phát biểu chỉ đạo, Đại tướng Lương Tam Quang - Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số khẳng định ngoại giao khoa học công nghệ (KHCN) đã được Đảng xác định là trụ cột riêng của nền đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Đây là động lực then chốt để phát triển lực lượng sản xuất, đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và đưa đất nước phát triển bứt phá.

Các đại biểu dự phiên họp tại điểm cầu tỉnh Phú Thọ.

Nhấn mạnh tư duy đổi mới, Đại tướng Lương Tam Quang cho rằng, ngoại giao khoa học, công nghệ không phải là “đi xin viện trợ” mà là hợp tác cùng có lợi; chuyển trọng tâm từ thu hút vốn sang thu hút tri thức, công nghệ và nâng cao năng lực nội sinh. Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài cần chuyển mạnh từ kết nối sang kiến tạo; đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào các khâu có giá trị gia tăng cao trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Đồng thời, cần chuyển hóa các cam kết đối ngoại thành dự án cụ thể, có đầu mối, tiến độ và sản phẩm đo lường rõ ràng; xây dựng “Bản đồ cơ hội” theo từng địa bàn, xác định cụ thể các tập đoàn, quỹ đầu tư, viện nghiên cứu, chuyên gia và các chủ thể có vai trò quyết định. Ưu tiên các lĩnh vực cốt lõi như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), năng lượng sạch, công nghệ sinh học và công nghiệp phụ trợ.

Từ góc độ của Ban Chỉ đạo 57 Trung ương và Ban Chỉ đạo 57 của Chính phủ, Đại tướng Lương Tam Quang đề nghị Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài tiếp tục phát huy vai trò cầu nối, chủ động nắm bắt, tham mưu về xu hướng khoa học, công nghệ toàn cầu; dự báo rủi ro về an ninh dữ liệu, sở hữu trí tuệ; lựa chọn thị trường ngách phù hợp; làm đầu mối giúp doanh nghiệp, nhà khoa học trong nước tiếp cận đối tác quốc tế.

Các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp cần chủ động chuẩn bị dự án, cơ chế, mặt bằng, nhân lực và các điều kiện cần thiết để tiếp nhận, triển khai hợp tác. Đồng thời, phối hợp với Ban Chỉ đạo 57 Trung ương, Ban Chỉ đạo 57 của Chính phủ xây dựng cơ chế đặt hàng từ trong nước đối với hệ thống cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.

Đinh Vũ