Triển lãm tái hiện y phục Việt qua ba thế kỷ

Áo trực lĩnh, áo chẽn, nhật bình và trang phục của thái tử, công chúa hàng trăm năm trước được phỏng dựng, trưng bày ở Bảo tàng TP HCM.

Kỷ niệm 20 năm ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11/2005 - 23/11/2025), Bảo tàng TP HCM mở triển lãm chủ đề Nam diện - y phục người Việt qua ba thế kỷ.

Sự kiện giới thiệu những bộ trang phục phổ biến của người Việt khoảng thế kỷ 17 - 20. Hiện vật được phỏng dựng dựa trên tư liệu tranh ảnh, cổ vật.

Trực lĩnh (tức áo cổ thẳng) là tên gọi chung của phần lớn kiểu áo cơ bản trong nhiều tầng lớp xã hội thời Lê. Thuật ngữ này xuất hiện trong nhiều tài liệu lịch sử và văn hóa thế kỷ 17-18.

Áo có cổ thẳng, mở dọc từ cổ xuống, thường mặc cùng quần, váy tùy giới tính và địa vị. Giai đoạn này, đàn ông và phụ nữ thường để tóc dài, xõa và đi chân trần.

Mẫu áo trưng bày được phục dựng dựa trên bức họa Vạn Quốc Nhân Vật Đồ của Nhật Bản (ảnh sau). Trong số các tài liệu ngoại giao và thương mại còn sót lại, những bức họa này là nguồn trực quan hiếm hoi để các nhà nghiên cứu phục dựng hình dáng cơ bản của trang phục.

Cạnh đó là chiếc lọng bướm, phụ kiện xuất hiện thời Lê Trung Hưng và tiếp tục ở thời Nguyễn, dùng cho các đoàn rước, nghi thức đình chùa và lễ hội truyền thống.

Một mẫu áo trực lĩnh tại triển lãm. Mẫu này được phỏng dựng dựa trên bức họa Hoàng Thanh Chức Cống Đồ của nhà Thanh mô tả cư dân Việt Nam và kỹ thuật cắt may thời Lê.

“Đây là cổ phục mà tôi thích nhất vì sự phổ biến, khi mặc thấy thoải mái và rất đẹp”, khán giả Nguyễn Bảo Nguyên Nguyên nói. Nguyên diện áo trực lĩnh tự may tới tham quan sự kiện.

Mẫu áo chẽn theo phong cách Bắc bộ. Loại này còn được gọi là áo ngũ thân - tiền thân của chiếc áo dài tân thời ngày nay. Trang phục này phổ biến dưới triều Nguyễn (1802-1945).

Áo phụ nữ ở miền Bắc có phong cách riêng với vạt dài, nút cổ thường không gài mà để hở làm lộ yếm bên trong cùng với trang sức.

Khách tham quan ngắm chiếc áo thụng (còn gọi là áo tấc, thượng, tế, lễ) cùng các phụ kiện, tranh ảnh đi kèm. Đây là loại ngũ thân tương tự áo chẽn nhưng có phần cửa tay và nách được cắt may to hơn, thường được sử dụng trong các dịp trang trọng hoặc lễ hội.

Mẫu áo chẽn mô phỏng lại trang phục của vua triều Nguyễn. Áo chẽn được sử dụng phổ biến, cả hoàng đế cũng mặc kiểu này nhưng được thiết kế mang đặc trưng riêng biệt.

Áo chẽn sử dụng trong triều Nguyễn, mô phỏng từ trang phục của thái tử Bảo Long - con vua Bảo Đại và là hoàng thái tử cuối cùng của Việt Nam.

Nhật Bình là một loại trang phục truyền thống dành cho nữ giới thuộc hoàng tộc và vợ của các quan lại cấp cao dưới triều Nguyễn. Đây là lễ phục được sử dụng trong những dịp quan trọng.

Mẫu áo trưng bày cùng phụ kiện được lấy cảm hứng từ bức ảnh Công chúa Mỹ Lương - chị gái của vua Thành Thái. Chiếc áo là sự tổng hòa từ nhiều tư liệu và hình ảnh, nhằm tái hiện tinh thần từ bức chân dung biểu tượng của bà.

Nhiều phụ kiện, trang sức, thẻ bài, mũ mão được trưng bày bên cạnh quần áo. Triển lãm diễn ra từ ngày 22/11 đến 22/12, giá vé vào xem là 30.000 đồng.

Nguồn vnexpres.net